بهره‌وري در مراكز اطلاع‌رساني

بهره‌وري در مراكز اطلاع‌رساني نتيجة استفادة بهينه و مؤثر از منابع اطلاعاتي و بهبود كيفيت ارائة خدمات و ارتقاي رضايت كاربران، دلپذيري در محيط كار، و افزايش انگيزه و علاقة كاركنان به كار بهتر مي‌باشد كه در نهايت، رشد و توسعة مراكز اطلاع‌رساني را به دنبال خواهد داشت. بنابراين، اين مراكز نيز از آشنايي با شيوه‌هاي اندازه‌گيري بهره‌‌وري بي‌نياز نخواهند بود. بهره‌وري يكي از معيارهاي ارزيابي عملكرد يك نظام است. در دهه‌هاي اخير به اندازه‌گيري و بهبود بهره‌وري نيروي انساني، خلاقيت و نوآوري و تجزيه و تحليل‌هاي كارشناسي اهميتي ويژه داده شده است و تفكر و تلاش براي شناسايي مشكلات و مسائل و راه‌ها و طرح‌هاي جديد به منظور استفادة مفيدتر و بهتر از منابع، به بهره‌وري تعريف شده است.
بهره‌وري، به زبان ساده عبارت است از رابطة بين ستاده‌هاي يك نظام و نهاده‌هاي فراهم‌شده براي توليد ستاده‌ها. رابطة علّي بين بسياري از متغيرها و عوامل مؤثر بر بهره‌وري، بسيار پيچيده است. در يك مركز اطلاع‌رساني با توجه به حجم بالاي نهاده‌ها، تلاش در جهت افزايش كارآيي و بهره‌وري ضروري به نظر مي‌رسد.
در حال تکمیل...   

"نمايه سازي در كتابخانه تخصصي و نقش آن در افزايش ارزش افزوده[1] اطلاعات "

محسن رنجبران دانشجوی کارشناسی نایوسته کتابداری و اطلاع رسانی

طی تحقیقی نظریه زیر را مطرح مینماید:

 

"نمايه سازي در كتابخانه تخصصي و نقش آن در افزايش ارزش افزوده[1] اطلاعات "

 چكيده :

 بخش اطلاعات جزئي از اقتصاد است كه با ايجاد ، تحليل ، پردازش ، انتقال، توزيع ، كاربرد و استفاده از اطلاعات ارتباط دارد به طوري كه اطلاعات باعث كاهش درصد عدم اطمينان مي شود . نمايه سازي بعنوان يكي از روشهاي سازماندهي اطلاعات داراي قابليتهايي است كه مي تواند بر ارزش اطلاعات بيفزايد . كتابخانه تخصصي نيز يك پديده رو به رشد مي باشد كه هدف آن تسريع عملكرد سازمان مي باشد و بايد همواره تازه ترين اطلاعات را با بهره گيري از انواع منابع اطلاعاتي در دسترس مراجعان خود قرار دهد و همچنين در صدد افزودن ارزش اطلاعات موجود باشد . در اين مقاله سعي شده رابطه اي ميان كار نمايه سازي در كتابخانه تخصصي و افزايش ارزش اطلاعات ايجاد گردد . همچنين خصوصياتي كه براي ارزش افزوده درمنابع مالي و مديريتي بيان مي شود را به نمايه مرتبط مي نمايد .

كليد واژه ها :

 ارزش افزوده ، اطلاعات ، اقتصاد اطلاعات ، كتابخانه تخصصي ، نمايه سازي

Title :

Indexing in special library and it’s role in increase of added value of information

Abstract :

Information section is a part of economic science . It has contact with production , analysis , prossecing ,transition , distribution , application and utilization of information , so that , information , cause decrease of distrust percentage . Indexing as one of procedures of information organization has capabilities that it can increasing value of information .Special library is a phenomenon in the direction of growth . It’s goal is expediting to institute function. Special library must always established newly information available of users to exploit of kinds of sources. And also special library must be could increase value of information on hand. In this paper attempt to established link between indexing in special library and growth of value information. And attached charactristics features of added value in managing resoures with indexig.

Key words :

Added value – Information– Information Economic – Special Library – Indexing

 

مقدمه :

امروز اين نظر پذيرفته شده است كه اطلاعات قدرت است و همه به ارزش آن واقف هستند . درمنابع علوم كتابداري، بحثهاي فراواني درزمينه ارزش افزوده خدمات اطلاعاتي وجود دارد . هم كتابداران و هم مراجعه كنندگان به آنها ، نگران عرضه بيش ازتقاضاي اطلاعات شده اند و مي پرسند كه چگونه داده هاي بي ارزش و غيرضروري را درجستجو براي محتواي مخصوص خود بايد حذف كرد . براي كاربران كتابخانه، موانع واقعي جهت دسترسي، تجزيه و تحليل و كاربرد اطلاعات وجود دارد و كتابداران هرگاه كه موانع دسترسي به اطلاعات را كاهش دهند ، به ارزش آن مي‌افزايند . ارزش ، درسهولت يافتن خاص ترين و كامل ترين منبع اطلاعاتي و درسهولت تماس و ارتباط با اطلاعات ، افزوده مي شود . ارزش ، همچنين ، درسهولت تجزيه و پردازش اطلاعات و درتسهيل كاربرد آن اضافه مي شود . ( 10 )

كتابخانه تخصصي[2] :

كتابخانه هاي تخصصي از لحاظ حجم ، تعداد ، نوع منابع و ارائه خدمات با ساير كتابخانه ها متفاوتند و بيشتر در شمار كتابخانه هاي پژوهشي و علمي – تحقيقاتي قرار مي گيرند . اين كتابخانه ها در حال حاضر بيشتر به صورت مراكز اسناد و اطلاعات و بانكهاي اطلاعاتي و جمع آوري منابع علمي – اختصاصي در سطح ملي يا جهاني فعاليت دارند وبه كتابخانه ها ي پژوهشي يا مراكز اطلاعات[3] نيز معروفند . در اين كتابخانه ها از وجود كتابداراني كه در رشته موضوعي مورد نظر تخصص و تجربه كافي دارند ، استفاده مي شود و مترجمان ، چكيده نويسها و نمايه سازها نيز بر اساس تخصص انتخاب مي شوند و با تهيه گزارشها ، چكيده ها ، پيايندها ، نمايه هاي موضوعي و جمع آوري منابع اختصاصي مورد لزوم و حتي پيش بيني نيازهاي علمي و تخصصي پژوهشگران ، با استفاده از ابزار و تكنولوژي جديد ، در راه بهبود سطح اطلاعات و برآورد نيازهاي آنان گام بر مي دارند و آخرين نظريه هاي علمي را در دسترس محققان و دانش پژوهان قرار مي دهند . از لحاظ تامين بودجه و سازماندهي اين كتابخانه ها وابسته به موسسات دولتي و غير دولتي هستند .     ( 4 ، ص 23 )

كتابخانه تخصصي طبق تعريف انجمن كتابخانه هاي تخصصي[4] مكاني است كه درآن اطلاعات به روشي كه بيشترين سودمندي را داشته باشد ، ارزيابي ، تجزيه ، سازماندهي ، بسته بندي و ارائه مي شود . و در اصطلاحنامه كتابداري نيز ، كتابخانه تخصصي بدين صورت تعريف شده است :" واحدي از يك سازمان كه هدف آن فراهم ساختن اطلاعات خاص براي پيشرفت كار سازمان يا براي گروه محدودي است . " كتابخانه هاي تخصصي از نظر نوع و شكل مدارك از تنوع بسياري برخوردارند آنها بر يك زمينه موضوعي خاص تمركز داشته و پوشش اصلي اين نوع كتابخانه انواع منابع و رسانه هاي منتشرشده درآن زمينه خاص است ، مانند ؛ كتاب ، مجلات ، اسناد و مدارك ، بريده جرايد ، استانداردها ، مواد ديداري و شنيداري ، نقشه ، پايان نامه ، كاتالوگ هاي تجاري ، پروانه هاي ثبت اختراع و مجموعه ها ي نرم افزاري .

يك كتابخانه تخصصي به منظور سازماندهي وبازيابي سريع اطلاعات ازاين منابع ، بايد ازشيوه هاي مناسب براي ذخيره ، دسترسي و اشاعه ويژه هر يك از اين رسانه ها استفاده نمايد . لذا كتابخانه هاي تخصصي در عصر كنوني بايد قادر به انجام وظايف زير باشند :

1 - تجزيه و تحليل، تفسير ، بسته بندي واشاعه اطلاعات

2 - طراحي ، توسعه و عرضه خدمات نوين و محصولات اطلاعاتي

3 - ايجاد پايگاه ها و نمايه ها

4 - گزينش ، پيكر بندي وارزيابي نظام هاي انفرادي ( 15 )

افزون بر خاص بودن و كاربرمدار بودن خدمات ، آنچه كه در ارائه خدمات به كاربران كتابخانه هاي تخصصي بايد مورد توجه خاص قرار گيرد ، لزوم تاكيد بيشتر بر ارائه دانش به جاي اطلاعات صرف است . اين امر مستلزم آنست كه كتابداران، با توجه به كمبود وقت پژوهشگران و نيز با توجه به ارزشمندي بيشتر دانش در مقايسه با اطلاعات در فعاليتهاي پژوهشي ، بايد شرايطي را فراهم سازند تا كاربران به دانش دسترسي داشته باشند . بنابراين ، يكي از كاركردهاي اصلي كتابداران در اين نوع كتابخانه ها، فراهم كردن دسترسي به دانش و يا پردازش اطلاعات موجود با هدف توليد دانش است . ويژگي منحصر به فرد كتابدار تخصصي دانش عميق در خصوص منابع چاپي و الكترونيكي در زمينه موضوعي مورد نظر و مديريت اطلاعات مورد نياز افراد يا گروه ها مي باشد .

نمايه سازي [5]  

 سازماندهی اطلاعات از ارکان اساسی محيط علمی به شمار می آيد چرا که بدون وجود نظم و ترتيب، دستيابی به منابع اطلاعاتی با هزينه زمانی و اقتصادی گزافی صورت می گيرد . در طول تاريخ کتابداری محيط ها و دوره های متفاوتی را شاهد بوده ايم که در هر يک برای دستيابی به اطلاعات ، سازماندهی اطلاعات وجود داشته است و پيوسته سير تکاملی خود را ادامه می دهد .(12) نظم نوشته ها از دير زمان مورد توجه بوده است و از نخستين ايام به دو صورت انجام مي گرفته يكي بر اساس اندازه و شكل ظاهري منابع و ديگري بر پايه متن و محتواي آنها كه آن را سازمان دانش مي گويند .( 1 ،ص 128 ) نمايه سازي يكي از فرايندهاي سازماندهي منابع كتابخانه است كه در آن جوهره محتوايي منابع به صورتي كه براي استفاده كننده دسترس پذير باشد استخراج و ارائه مي شود . ( 9 ، ص 242 ) داده هاي نمايه سازي يك جزء ضروري در حلقه ارتباطات ميان توليد كننده اطلاعات و مصرف كننده نهايي آن بحساب مي آيد . نمايه ها ، نوشته ها را طوري سازمان مي دهند كه يك متخصص به آساني مي تواند مدارك مورد علاقه خود را مشخص كند . هدف هر نمايه اي بازيابي نمودن ركوردها يا مداركي است كه به وسيله فرآيند نمايه سازي ، ذخيره و سازماندهي مي شوند وارزش هر نمايه فقط به جستجوي رضايتبخش اطلاعات و مدارك بستگي دارد .          ( 3 ،ص  1 ) 

 

 

انواع نمايه سازي

نمايه سازي يا نمايه گري ، فرآيند تهيه نمايه ، فرآيند تحليل محتواي اطلاعاتي اثر و بيان كردن آن با زبان ويژه نظام نمايه سازي است نمايه سازي مفاهيم [6]بيشتر به معناي نمايه سازي انديشه هاست تا اصطلاحاتي كه پديد آوردنده براي بيان وارائه اين انديشه ها به كار مي برد . ( 7 ،ص 40 )

نمايه سازي به دو بخش عمده تقسيم مي شود :

1 – نمايه سازي كتاب[7] يا نمايه سازي انتهاي كتاب : براي اين كار كتاب از نظر محتوايي بررسي شده و به صورت شناسه هايي كه داراي آدرس است در انتهاي كتاب ارائه مي شود . نظام پژوهشي و تحقيقي نيازمند كتابهايي است كه نمايه دارند . كتابي كه نمايه دارد ، ارزشهاي كيفي بالاتري را داراست ، زيرا بسادگي خواننده را به اطلاعات مورد نظر رهنمون مي سازد . بعضي از محققان كتاب خوب را بر اساس نمايه آن ارزيابي مي كنند . نمايه انتهاي كتاب نقشه جامع و دقيق از محتواي كتاب است .

2 – نمايه سازي مدارك و ديگر منابع كتابخانه : منابع كتابخانه بويژه نشريات ، اسناد ، مدارك ، جزوات و استانداردها براساس يك طرح موضوعي از پيش تعيين شده نمايه سازي مي شوند . ( 9 ،ص 243 )

بعضي از نمايه ها چاپي هستند و بعضي در كامپيوتر ذخيره شده و از يك ترمينال مورد جستجو قرار مي گيرند . نمايه كامپيوتري انعطاف پذيرتر و داراي امكانات بيشتري است درحالي كه نمايه چاپي به آساني مطالعه مي شود .

 به هر شكلي كه يك نمايه نمود يابد ، بايد براي اكثر استفاده كنندگان قابل درك باشد يعني موضوع اصلي و رابطه بين موضوعها را به خوبي بيان نمايد تا استراتژيهاي جستجو ، موثر واقع شوند .(3، ص83) در پژوهش هاي علمي گردآوري اطلاعات موجود اهميت زيادي دارد ، كه شاخه اي فرعي از تحقيق به نام پژوهش كتابخانه اي راايجاد مي كند،كه دراين روش ازطريق فهرستها ، نمايه ها و كتابخانه ها ، اطلاعات مدون به دست مي آيد . ( 1 ،ص 86 ) 

نمايه سازي در كتابخانه تخصصي

مسئله بازيابي‌ اطلاعات‌ از زماني‌ آغاز شد كه‌ بشر سعي‌ كرد محيط‌ پيرامون‌ خود را كنترل‌ كند يا حداقل‌ از فشارهاي‌ خارجي‌ كه‌ باعث‌ نابودي‌ او مي‌شدند ، جلوگيري‌ كند . بشر براي‌ ايجاد محيطي‌ مطلوب‌ براي‌ ادامة‌ بقاء به‌ اتخاذ تصميمات‌ سريع‌، صحيح‌ و دقيق‌ نياز داشت‌ . كيفيت‌ اين‌ تصميمات‌ به‌ توانايي‌ تصميم‌ گيرنده‌ در حل‌ مسائل‌ وابسته‌ بود ، ولي‌ قبل‌ از آن‌ به‌ ميزان‌ ارتباط‌ و كيفيت‌ اطلاعاتي‌ وابسته‌ بود كه‌ تصميم‌ گيرنده‌ براي‌ حل‌ مشكل‌ فراهم‌ آورده‌ بود . بتدريج‌ و در طول‌ تاريخ‌، جمع‌آوري‌، سازماندهي‌ و نگهداري‌ امري‌ متداول‌ و مرسوم‌ شد . امروزه‌ رشد تصاعدي‌ و اهميت‌ حياتي‌ اطلاعات‌ ، لزوم‌ صرفه‌جويي‌ در وقت‌ و هزينه جستجوكنندگان‌ و لزوم‌ دستيابي‌ سريع‌ ، جامع‌ و مانع‌ به‌ اطلاعات‌ خاص‌ مورد نياز از مسائل‌ مهم هستند .

در واحد نمايه سازي كتابخانه تخصصي امور زير مطرح شده و انجام مي گيرد :

_ دستورالعملها و روشهاي ذخيره اطلاعات موجود در انواع سندها و مدارك

- ثبت كليد واژه ها

- ارزشيابي مواد از لحاظ اهميت اطلاعاتي آنها براي چگونگي ذخيره سازي از نظر تفكيك نمايه سازي يا چكيده نويسي

- تهيه مقدمات اصطلاحنامه ها

- ماشيني كردن ذخيره اطلاعات به كمك بخش كامپيوتري براي ايجاد تسهيلات درامر بازيابي مواد ذخيره شده (4 ، ص 126 )

در متني كه از سوي " كميته تخصصي صلاحيتهاي كتابدار متخصص " در انجمن كتابخانه هاي تخصصي امريكا در خصوص صلاحيتهاي حرفه اي و شخصي كتابداران متخصص همراه با مثالهايي در زمينه كثرت نقش و كار كتابدار متخصص منتشر شده است ؛ يكي از اين صلاحيتهاي حرفه اي ، توسعه و مديريت مناسب خدمات اطلاع رساني ثمر بخش ، بيان شده ومثالهاي عملي براي اين ويژگي ؛ مديريت و نظارت بر بودجه به شكل موثر ، ايجاد تيم مناسب جهت خدمات اطلاع رساني ، انجام جستجوهاي مشكل و چند مرحله اي ، تهيه منابع به شكل چاپي و الكترونيكي ، تجزيه و تحليل اطلاعات مورد نياز و توسعه تزاروس ها و اصطلاحات نمايه اي و انجام نمايه سازي نام برده شده است . ( 16) در واقع با اين كار ايجاد ارزش افزوده براي اطلاعات كه از مهمترين وظايف كتابداران نمايه ساز در كتابخانه تخصصي مي باشد ، ايجاد مي شود .

ارزش اطلاعات

 هنگامي كه درباره ارزش اطلاعات صحبت مي شود در حقيقت چيزي بديهي تر و در عين حال ذهنيتر از ارزش اطلاعات وجود ندارد .

اولا" چيزي بديهي تر از ارزش اطلاعات وجود ندارد ، زيرا ، چگونه مي توان سعي و كوشش تحقيقات جهاني را كه مي تواند حدود 2% توليد ناخالص ملي[8] را در بر بگيرد ، مورد تاييد قرار داد ، چنانكه نتايج آنها منتشر نشود و اطلاعات به طور وسيع نچرخد و در دسترس بيشترين تعداد مراجعه كنندگان قرار نگيرد . همچنين چيزي ذهني تر از ارزش اطلاعات نيست زيرا مثلا" در قانون برادفورد[9] و بر طبق آن 80% انتشارات ناديده گرفته مي شوند . همچنين اين مطلب كه ارزش اطلاعات براي هر فرد طبق وضعيتهاي گوناگون تغيير مي يابد نيز صحيح است . ( 13 )

امروزه اطلاعات ركن اصلي هر سازمان و جامعه محسوب مي شود . از آنجا كه به روز بودن و دسترسي به موقع به اطلاعات دو ويژگي بسيار مهم در استفاده از اطلاعات است وجود مديريت اطلاعات ضروري است . مديريت اطلاعات عبارت است از فرايند شناخت و توليد اطلاعات ، سازماندهي و ذخيره اطلاعات ، انتشار و اشاعه اطلاعات و بهره برداري يا استفاده از اطلاعات . يكي از ده اصل اساسي مديريت اطلاعات كه در مقاله مرادي و آصف زاده بيان شده ، ايجاد ارزش افزوده در اطلاعات از طريق طبقه بندي ، ويرايش و اشاعه آن است . ( 14 )

در مقاله اي از دكتر فتاحي  ( 17 ) در خصوص قابليتهايي كه در اطلاعات وجود دارد و سبب مي شود كه اطلاعات داراي ارزش افزوده گردد بيان شده كه : در كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني كه هدف برآوردن نيازهاي اجتماع مي باشد با فعاليتهايي مانند انتخاب ، فراهم آوري ، سازماندهي و اشاعه اطلاعات ارزش افزوده توليد مي شود . كتابداران و متخصصان اطلاع رساني در كتابخانه هاي تخصصي كه هدف آنها افزايش سود بيشتر براي سازمان مادر است ، بايد دنبال بكارگيري راههايي باشند كه بتوانند ميزان ارزش افزوده اطلاعات را افزايش دهند .

اما ارزش افزوده براي اطلاعات چگونه محاسبه مي شود ؟ در حالي كه در كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني محصولات اطلاعاتي فروخته نمي شوند و اگر به فروش برسند به قصد سود و انتفاع نبوده و فقط براي جبران تمام يا بخشي از هزينه آنهاست ؟

يكي از مهمترين ابزارهايي كه مدلهاي اقتصادي براي مديران و سياستگذاران ارائه مي دهد مفهوم هزينه فرصت يك كالا يا خدمت يعني بالاترين ارزش فرصتهاي بديل از دست رفته به دليل مصرف اين كالا يا خدمت است . هزينه هاي فرصت متفاوت از هزينه هاي مالي يا پولي هستند زيرا آنها نه تنها شامل پول مصرف شده براي خريد كالا ، بلكه شامل ارزش زمان مصرف شده ، نويدهاي داده شده ، و فرصتهاي از دست رفته ديگر بهنگام مصرف يك كالا يا خدمت است . ( 8 ،ص 19 )

بسياري از خدمات اطلاعاتي در زمان صرفه جويي مي كنند .ارزش زمان صرفه جويي شده سودي است كه مصرف كنندگان از اين خدمات دريافت مي كنند .( 8 ،ص 175 ) بايد اين نكته را مورد توجه قرار داد كه ارزش اطلاعات را بصورت ريالي نمي توان بيان كرد بلكه از ديدگاههاي ديگر، مثلا" كاهش زمان براي رسيدن به اطلاعات مورد نياز ، وميزان كيفيت و همخواني اطلاعات بدست آمده با نيازهامي توان ارزش اطلاعات را تعيين كرد . به معناي ديگرميزان سرعت ، دقت و ارتباط بيشتر، ارزش افزوده بيشتري توليد خواهد نمود . به عبارت ديگر دسترس پذير كردن دانش و يا پردازش اطلاعات با هدف توليد دانش ايجاد ارزش افزوده براي اطلاعات مي نمايد .( 17)

نمايه سازي و ارزش اطلاعات

فاسكت چالشي را بيان مي كند كه كتابداران با آن روبرو مي شوند ، آنها بايد اين اطمينان را بدهند كه افراد نيازمند اطلاعات مي توانند با حداقل هزينه ( هم وقت و هم پول ) به آن دسترسي پيدا كنند . بي آنكه در زير مقادير فراواني از مواد غير ضروري غرق شوند ( 5 ،ص 317 )و نمايه داراي قابليتهايي است كه مي تواند دسترسي به اطلاعات را براي افراد فراهم نمايد . كتابي كه در پايان آن نمايه اي تهيه شده باشد ، خواننده را قادر مي سازد تا بسرعت و سهولت به جزئي ترين مطالب متن دسترسي يابد (6 ،ص 16 )   و نه تنها در وقت بلكه در هزينه نيز صرفه جويي نموده و سبب افزايش ارزش اطلاعات بدست آمده خواهد شد . يكي از مهمترين وسايل بهره گيري از كتابخانه ها بويژه براي مطالب علمي و ارجاعي فهرستها و نمايه هاي منظم و دقيق موضوعي اند . ( 1 ،ص 90 )

رانگاناتان[10] ، پدر كتابداري هند ، پنج اصل مهم را براي فلسفه عملي كتابداري بيان مي كند ، كه اصل چهارم آن را بر هدر ندادن وقت خواننده قرار مي دهد كه در خصوص نمايه ها اين اصل مصداق عيني مي يابد زيرا اين روش سازماندهي ( نمايه سازي ) مانع اتلاف وقت خواننده شده و او را به جزئي ترين اطلاعات محتوايي متن هدايت مي كند و درنتيجه ارزش اطلاعات در نمايه هايي كه داراي دقت بالاتري هستند افزايش مي يابد . در اصل پنجم از اصول رانگاناتان نيز كه بر پويايي كتابخانه ها تاكيد شده است ميزان پويايي هركتابخانه به ميزان رضايت مراجعان آن و ايجاد شرايط مناسب براي بهره وري بيشتر مي باشد . يعني تمام كاركردهاي كتابخانه ها شامل گزينش ، فراهم آوري ، سازماندهي ( نمايه سازي و ساير روشهاي سازماندهي ) و در دسترس گذاردن منابع جهت ارائه خدمات به جامعه كتابخانه ودر نتيجه پويايي كتابخانه مي باشد ( 11 )

نمايه سازي و بهره وري ( در متون مالي و مديريتي )  

 بهره وري نسبت داده هاي ورودي و محصول خروجي است . هدف نهايي بهره وري ايجاد ثروت است و ارتقاي آن به معناي سود بيشتر يا ثروت بيشتر است كه در متون مالي و مديريتي ارزش افزوده گفته مي شود . اولين بار در قرن 18 ايالات متحده از ارزش افزوده براي اندازه گيري درآمد ملي استفاده كرد. دلايل كلي استفاده از ارزش افزوده در مباحث مالي و مديريتي ( 2 ،ص 108 ) در زير بيان مي شود و همزمان در نمايه و نمايه سازي در مراكز اطلاع رساني و كتابخانه هاي تخصصي مورد بررسي قرار مي گيرد :

1 – ارزش افزوده ارزشي است كه يك شركت از طريق تبديل مواد و خدمات خريداري شده به محصول قابل عرضه به آن مواد و خدمات افزوده است .

نمايه سازي يكي از روشهاي سازماندهي اطلاعات است و يك نمايه خوب كاربر را به اطلاعات واقعي مورد نياز او هدايت مي كند يعني ميزان استفاده از اطلاعات و دسترسي به آن افزايش مي يابد و بر ارزش اطلاعات موجود افزوده مي شود .

2 – تعداد محصولات ، معيار خوبي براي كارايي توليد بوده و بعنوان شاخصي براي نظارت و كنترل استفاده مي شود ، اما اثر بخشي كلي شركت يا رضايت مشتري را منعكس نمي كند . ارزش افزوده نه تنها كارايي توليد ، بلكه سود ايجاد شده را نيز اندازه گيري مي كند و سطح اثر بخشي و كيفيت را مي سنجد .

تعداد منابع موجود در يك مركز اطلاع رساني يا كتابخانه نيز مي تواند بعنوان يك شاخص در نظر گرفته شود اما هيچگاه اثر بخشي مجموعه را مشخص نمي كند . در حالي كه يك نمايه سازي خوب از محتواي منابع مي تواند سودمندي و كيفيت مركز اطلاع رساني را با افزايش ميزان رضايت مراجعه كننده نشان دهد .

 3 – ارزش افزوده مي تواند با سود آوري و وضعيت رقابتي شركت ارتباط پيدا كند .

منابعي كه داراي نمايه بوده و محتواي آنها نمايه سازي شده است مي توانند با قيمت بيشتر عرضه شوند . همچنين كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني كه با هدف برآوردن سريع و دقيق نيازهاي اطلاعاتي مراجعان ايجاد شده اند ؛ هنگام انتخاب اين منابع اطلاعاتي ، سعي مي كنند آنچه را كه داراي نمايه و فهرستهاي راهنماست انتخاب كنند . بنابراين نمايه مي تواند ايجاد رقابت و در نتيجه سود آوري بيشتر نمايد .

4 – ارزش افزوده در سطح شركت با مبالغ ريالي اندازه گيري مي شود در نتيجه بعنوان معيار مناسب ، عملكرد كلي مورد استفاده قرار مي گيرد .

ارزش نمايه را نمي توان به صورت ريالي اندازه گيري كرد بلكه معيار عملكرد آن را مي توان با كاهش زمان در رسيدن به اطلاعات مورد نياز و همچنين ميزان كيفيت اطلاعات بدست آمده بررسي كرد . نمايه كمك مي كند كه با وجود حجم زياد اطلاعات بتوان با صرف زمان كمتري به اطلاعات دست يافت .

5 – با استفاده از ارزش افزوده ، نيروي كار و مديريت به هدف مشترك يعني افزايش دستاورد اقتصادي دست خواهند يافت .

همانطور كه در بند قبلي بيان شد در كار نمايه سازي دستاورد اقتصادي و سود واقعي نمايه در كاهش زمان و افزايش كيفيت اطلاعات است ، بنابراين با نمايه سازي محتواي منابع ، هم مراجعه كننده و هم مركز اطلاع رساني به هدف خود ( رضايت مراجعه كننده و عدم اتلاف وقت ) خواهند رسيد .

نتيجه گيري :

كتابخانه هاي تخصصي كه موسسات و سازمانها براي خود تاسيس مي نمايند ، با بهره برداري از فناوريها و كاركردهاي انساني موجب افزايش ارزش افزوده اطلاعات شده و محيطي مطلوب جهت رشد سازمان فراهم مي نمايند دراين ميان نمايه سازي بعنوان يكي از روشهاي سازماندهي دانش سرعت دسترسي به اطلاعات را افزايش داده ، و در زمان صرفه جويي مي كند وهمچنين با ارجاعات مناسب و كافي اطلاعات كاملا" مرتبط را ارائه مي كند . به عبارت ديگر مي توان گفت نمايه سازي اطلاعات را تبديل به دانش مي كند كه خود به معني افزايش ارزش آن مي باشد .

منابع مورد استفاده :

كتاب فارسي

1 - ابرامي ، هوشنگ . شناختي از دانش شناسي . تهران : نشركتابدار ، 1379 .

2 – خاكي ، غلامرضا . آشنايي با مديريت بهره وري . تهران : كانون فرهنگي انتشاراتي سايه نما ، 1376 .

3 - راولي ، جنيفر . نمايه سازي و چكيده نويسي . ترجمه جعفر مهراد . تهران : سازمان مدارك فرهنگي انقلاب اسلامي ، 1374 .

4 – علومي ، طاهره . اداره كتابخانه ، تهران : سمت ، 1377 .

5 – فادرگيل ، ريچارد . بوچارت ، يان . مواد غير كتابي در كتابخانه ها . ترجمه اسدالله آزاد . مشهد : بنياد پژوهشهاي اسلامي ، 1379 .

6 – فتاحي ، رحمت الله . فهرستنويسي : اصول و روشها . مشهد : انتشارات دانشگاه فردوسي مشهد ، 1377 .

7 – كنين ، استلا . فرهنگ فشرده علوم كتابداري و اطلاع رساني . ترجمه فاطمه اسدي گرگاني . تهران ، كتابدار ، 1378 . 

8 – كينگما ، بروس . اقتصاد اطلاعات : راهنماي تحليل اقتصادي و هزينه سودمندي براي كارشناسان اطلاعات، ترجمه محمد حسين دياني ، كبري سقاء پيرمرد . مشهد : انتشارات كتابخانه رايانه اي ، 1380.

9 – مزيناني ، علي . كتابخانه و كتابداري .تهران : سمت ، 1382 .

مقاله فارسي  

10 – ارزشگداري اطلاعات ، نوشته آدري فنر . ترجمه امير رضا اصنافي . مجله الكترونيكي پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمي ايران ( نما ) ، شماره اول و دوم .

11 – برنامه ريزي ومديريت توسعه خدمات در كتابخانه ها ، رحمت الله فتاحي .

12 – سازماندهي منابع اينترنتي : چالش ها و ضرورت ها ، ابراهيم مختاري نبي ، مجله الكترونيكي مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران ( نما ) شماره چهارم ، دوره اول .

13 – كتابخانه اطلاعات ، اقتصاد . ژاك ميشل . ترجمه مهدي داودي . فصلنامه كتاب .

14 –مديريت اطلاعات ( دانش ) غلامرضا مرادي و سعيد آصف زاده .مجله علمي دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي و درماني قزوين ، شماره 30 ، 1383 . 

15 – نيمرخ كتابخانه ها ي تخصصي و مراكز اطلاع رساني ،محمد كريم صابري ،محمد تقي پولاد راي، مجله الكترونيكي پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمي ايران ( نما ) ، شماره 3 ، دوره 6 ، 1385 .

مقاله لاتين

16 - Competencies for Special Librarians of the 21st Century, Joanne Marshall, Chair; Bill Fisher; Lynda Moulton; and Roberta Piccoli , Submitted to the SLA Board of Directors by the Special Committee on Competencies for Special librarians , 2003 .

17 – fattahi , rahmatollah . afshar , ebrahim . Added value of information and information system : a conceptual approach .

18 - http://www.irandoc.ac.ir/data/e_j/vol2/value.htm

 

---

[1] Added value

[2] Special library

[3] Information center

[4] Special Library Assosiation

[5] Indexing

[6] Concept indexing

[7] Back Of Book Index

[8] GNP

[9] Bradford

[10] Ranganatan

اقا محسن قبولیت مبارک

 

سلام

با لطف و کمک خداوند متعال در آزمون کارشناسی ناپیوسته کتابداری و اطلاع رسانی و در همان واحدی که فوق دیپلم گرفته بودم قبول شدم.

خدای بزرگ تو را بخاطر لطف بینهایتت سپاسگزارم ...

خدایا شکرت

 

 

اعلام نتايج آزمون دوره کارشناسي پيوسته و ناپيوسته دانشگاه جامع علمي کاربردي سال 1387 ( فقط رشته هاي متمرکز ) ثبت نام آزمون : آذرماه سال 1387 www.sanjesh.org

 

مکاتبه : در صورت هر گونه سوال ،با تهران به صندوق پستي 1314- 15875 مکاتبه نماييد .

 

« توجه : نمايش عدد صفر در کدرشته قبولي به منزله عدم قبولي مي باشد »

وضعيت	کد رشته قبولي	سال تولد	شماره شناسنامه	نام خانوادگي و نام داوطلب
متمرکز	5562			رنجبران محسن

بازگشت

© Copyright 2009 sanjesh    ver :2.0.0.1

مقاله

فهرست مطالب

 

 

انواع‌ مقاله‌
مقالات‌ را از چند ديدگاه‌ مي‌توان‌ دسته‌بندي‌ كرد. يكي‌ از اين‌ دسته‌بندي‌ها مي‌تواند بر اساس‌ محتواي‌ اطلاعات‌ مقاله‌ باشد كه‌ از اين‌ منظر مقالات‌ به‌ چهار نوع‌ تحقيقي‌، تحليلي‌، مروري‌ و گردآوري‌ تقسيم‌ مي‌شوند:
1. مقالة‌ تحقيقي‌ (پژوهشي‌): برگرفته‌ از تحقيقي‌ است‌ كه‌ به‌تازگي‌ پايان‌ يافته‌ است‌ و چون‌ متكي‌ بر يافته‌هاي‌ تحقيقاتي‌ است‌، گزارش‌ تحقيق‌ نيز به‌ آن‌ گفته‌ مي‌شود.
2. مقالة‌ تحليلي‌: اين‌ نوع‌ مقاله‌ كه‌ به‌ نام‌ مقاله‌ نظري‌ نيز شناخته‌ مي‌شود، مقاله‌اي‌ است‌ كه‌ مؤلف‌ با استفاده‌ از منابع‌ پژوهشي‌ پيشين‌، نظرية‌ خاصي‌ را در حوزة‌ كار خود مطرح‌ مي‌نمايد. در اين‌ نوع‌ مقاله‌ نويسنده‌ ممكن‌ است‌ نظريه‌هاي‌ قبلي‌ را گسترش‌ دهد، آنها را با استفاده‌ از شواهد استحكام‌ بخشد، آنها را به‌شكل‌ ديگري‌ بيان‌ كند يا آنها را مورد تأمل‌ و ترديد قرار دهد.
3. مقالة‌ مروري‌: اين‌ مقاله‌ به‌ تحليل‌ كلان‌ و ارزيابي‌ انتقادي‌ نوشته‌هايي‌ مي‌پردازد كه‌ قبلاً منتشر شده‌ است‌. مؤلف‌ مقاله‌ مروري‌ از طريق‌ مقوله‌بندي‌، يكپارچه‌سازي‌، و ارزشيابي‌ متون‌ منتشر شدة‌ پيشين‌، سير پيشرفت‌ پژوهش‌هاي‌ جاري‌ را در جهت‌ روشن‌ ساختن‌ مسئله‌اي‌ مشخص‌ دنبال‌ مي‌كند.
4. مقاله‌ گردآوري‌: اين‌ نوع‌ مقاله‌ صرفاً به‌ گردآوري‌ و انعكاس‌ نقطه‌نظرهاي‌ مختلف‌ مندرج‌ در نوشته‌هاي‌ مرتبط‌ با موضوعي‌ خاص‌ مي‌پردازد و در واقع‌ كار تازه‌اي‌ را عرضه‌ نمي‌كند. تفاوت‌ آن‌ با مقاله‌ تحليلي‌ اين‌ است‌ كه‌ به‌ ارائه‌ نظريه‌ جديدي‌ منتهي‌ نمي‌شود و نيز با مقاله‌ مروري‌ اين‌ تفاوت‌ را دارد كه‌ الزاماً به‌ سنجش‌ و ارزيابي‌ كليه‌ آثار قبلي‌ نمي‌پردازد.
البته‌ علاوه‌ بر 4 مورد ذكر شده‌، گونه‌هاي‌ ديگري‌ از نوشته‌هاي‌ مجلات‌ وجود دارند كه‌ از فراواني‌ كمتري‌ برخوردارند؛ نظير ياداشت‌هاي‌ انتقادي‌، نقد و بررسي‌، گزارش‌ كوتاه‌ و... كه‌ براي‌ پرهيز از اطاله‌ كلام‌ از توضيح‌ آنها خودداري‌ مي‌شود (حري‌، 1380).
با توجه‌ به‌ اينكه‌ نوشته‌ حاضر بيشتر بر مقاله‌ تحقيقي‌ تأكيد دارد، لازم‌ است‌ ابتدا اجزاء مقاله‌ تحقيقي‌ و در ادامه‌ شيوه‌ نوشتن‌ اين‌گونه‌ مقاله‌ها مورد بحث‌ و بررسي‌ واقع‌ شود.

اجزاء مقاله‌
عنوان‌
عنوان‌ هر اثر جلوه‌اي‌ از هويت‌ آن‌ اثر است‌؛ خواه‌ اثر هنري‌ باشد يا علمي‌. عنوان‌ فشرده‌اي‌ منظبط‌ از مطالب‌ متن‌ است‌ (حري‌، 1380). عنوان‌ بايد مختصر، گويا و جذاب‌ باشد تا بتواند علاوه‌ بر ايجاد انگيزه‌ مطالعه‌ در خواننده‌، او را در انتخاب‌ مقاله‌ مورد نيازش‌ راهنمايي‌ كند.
چكيده‌
چكيده‌ خلاصه‌ كوتاهي‌ از مقاله‌ همراه‌ با نكات‌ اصلي‌ متن‌ مقاله‌ است‌ و به‌گونه‌اي‌ تنظيم‌ مي‌شود كه‌ خواننده‌ را در تصميم‌گيري‌ براي‌ مراجعه‌ يا عدم‌ مراجعه‌ به‌ اصل‌ مقاله‌ قادر مي‌سازد. محتواي‌ چكيده‌ حاوي‌ مطالبي‌ است‌ كه‌ نويسنده‌ مقاله‌ بر آنها تأكيد ورزيده‌ است‌. طول‌ چكيده‌ معمولاً تابع‌ نوع‌ مقاله‌ در دست‌ چكيده‌نويسي‌ است‌ (نشاط‌، ج‌ 1).
مقدمه‌
مقدمه‌ سرآغاز هر مطلب‌ يا مبحث‌ است‌ و با اشاره‌ به‌ مسائل‌ و مشكلات‌ موجود در آن‌ زمينه‌، يافته‌هاي‌ قبلي‌ در باره‌ موضوع‌ مورد بحث‌ را به‌ اختصار شرح‌ مي‌دهد و در پايان‌ به‌ ارائه‌ راه‌حل‌ مي‌پردازد. درواقع‌ پيوند ميان‌ نويسنده‌ و خواننده‌ از طريق‌ مقدمه‌ صورت‌ مي‌گيرد و ضروري‌ است‌ كه‌ روان‌ و جذاب‌ باشد (ابوالحسني‌، 1381).
متن‌ اصلي‌
متن‌ يا بدنه‌ اصلي‌ مقاله‌ شامل‌ اهداف‌، روش‌ كار، پيشينه‌ پژوهش‌، محدوديت‌ها و نارسايي‌ها، يافته‌ها و نتيجه‌گيري‌ است‌. بنابر اين‌ بايد پيام‌ اصلي‌ نويسنده‌ را به‌طور مفصل‌ بيان‌ كند به‌ نحوي‌ كه‌ خواننده‌ با مطالعه‌ آن‌ بتواند نتيجه‌ مورد انتظار را دريافت‌ نمايد. معمولاً پس‌ از بدنه‌ اصلي‌ مقاله‌، يعني‌ در پايان‌ مقاله‌ يا تحقيق‌ از كساني‌ كه‌ در تهيه‌ نوشته‌ يا تحقيق‌ به‌ او كمك‌ كرده‌اند تشكر و قدرداني‌ مي‌كند. آخرين‌ بخش‌ مقاله‌ فهرست‌ مآخذ مي‌باشد.

شيوه‌ نوشتن‌ مقاله‌
براي‌ نوشتن‌ مقاله‌، بايد مراحل‌ و اقداماتي‌ به‌صورت‌ گام‌ به‌ گام‌ طي‌ كنيم‌ كه‌ در اينجا به‌ بررسي‌ آنها مي‌پردازيم‌:
1. مشخص‌ كردن‌ موضوع‌ كلي‌ .
داشتن‌ انگيزه‌ لازم‌ براي‌ يافتن‌ موضوع‌ مناسب‌ و توجه‌ به‌ نيازهاي‌ جامعه‌ از مسائل‌ مهم‌ در اين‌ مرحله‌ است‌.
2. بررسي‌ و تحليل‌ موضوع‌ به‌لحاظ‌ ارزشمندي‌ و امكان‌پذيري‌.
براي‌ ارزشيابي‌ و امكان‌پذير بودن‌ نگارش‌ مقاله‌ مي‌توان‌ چند سؤال‌ طرح‌ كرد:
موضوع‌ مقاله‌ تا چه‌ اندازه‌ ارزشمند و بديع‌ است‌؟ از چه‌ جنبه‌اي‌ و براي‌ چه‌ كساني‌ مفيد خواهد بود؟ آيا تهيه‌ چنين‌ مقاله‌اي‌ امكان‌پذير است‌ و موانع‌ ومشكلات‌ احتمالي‌ انجام‌ كار كدام‌ است‌؟ در صورتي‌ كه‌ بتوانيم‌ براي‌ اين‌ پرسش‌ها پاسخي‌ مناسب‌ بيابيم‌، طبيعتاً مراحل‌ نوشتن‌ آسانتر خواهد بود.
3. طرح‌ريزي‌ مقدماتي‌ و تدوين‌ ساختار كلي‌
تهيه‌ فهرست‌ مقدماتي‌ مطالب‌، تهيه‌ عنوان‌ بخش‌هاي‌ اصلي‌ و فرعي‌، توجه‌ به‌ هدف‌ و طيف‌ مخاطبين‌، هماهنگي‌ بين‌ ساختار و نوع‌ مقاله‌ و مشورت‌ با افراد صاحب‌نظر از مواردي‌ است‌ كه‌ در اين‌ مرحله‌ بايد در نظر گرفته‌ شود.
4. تعيين‌ برنامه‌ زماني‌ براي‌ انجام‌ كار (مديريت‌ زمان‌)
زمانبندي‌ مناسب‌ و انجام‌ مرحله‌ به‌ مرحله‌ كارها از مسائلي‌ است‌ كه‌ تهيه‌ و تدوين‌ مقاله‌ را در مدت‌ زمان‌ از پيش‌ تعيين‌ شده‌ امكان‌پذير مي‌سازد.
5. جستجو براي‌ يافتن‌ منابع‌ اطلاعاتي‌ پايه‌
منابع‌ اطلاعاتي‌ پايه‌ شامل‌ دايره‌المعارف‌هاي‌ موضوعي‌، خلاصه‌ مقالات‌ و... است‌.
6. جستجو براي‌ يافتن‌ اطلاعات‌ مرتبط‌ (تهيه‌ كتابشناسي‌ مقدماتي‌)
پس‌ از مطالعه‌ و بررسي‌ منابع‌ پايه‌، با استفاده‌ از برگه‌دان‌ كتابخانه‌ و يا از طريق‌ جستجو در شبكه‌هاي‌ اطلاعاتي‌ (اينترنت‌) مي‌توان‌ كتابشناسي‌ اوليه‌ را تهيه‌ و منابع‌ اطلاعاتي‌ تخصصي‌ را شناسايي‌ و گردآوري‌ كرد.
7. مطالعه‌ منابع‌ اطلاعاتي‌ مهم‌ و مرتبط‌ براي‌ محدود و مشخص‌ كردن‌ موضوع‌ و رويكرد مقاله‌.
با مطالعه‌ منابع‌ اطلاعاتي‌ اصلي‌ و كليدي‌ مي‌توان‌ دامنه‌ موضوعي‌ را مشخص‌ كرد. علاوه‌ بر اين‌ اعتبار و غناي‌ مقاله‌ بستگي‌ به‌ منابعي‌ دارد كه‌ مورد استفاده‌ قرار مي‌گيرد.
8. مطالعه‌ عميق‌ منابع‌ گردآوري‌ شده‌ و يادداشت‌برداري‌ هدفمند
9. مرتب‌ كردن‌ يادداشت‌ها بر اساس‌ فهرست‌ مطالب‌ و بازنگري‌ و پالايش‌ آنها
10. نوشتن‌ متن‌ مقاله‌ (نسخه‌ اوليه‌)
بهتر است‌ نوشتن‌ مقاله‌ با مطالب‌ ساده‌تر شروع‌ و از پرنويسي‌ و اطاله‌ كلام‌ خودداري‌ شود. توجه‌ به‌ هدف‌، ساختار و مخاطب‌ و رعايت‌ انسجام‌ و پيوند منطقي‌ ميان‌ بخش‌ها و پاراگراف‌ها و رعايت‌ آيين‌ نگارش‌ صحيح‌ از نكات‌ مهمي‌ است‌ كه‌ نويسنده‌ مقاله‌ بايد به‌ آن‌ توجه‌ كند.
11. مرور متن‌ اوليه‌ و اصلاح‌ آن‌ (تهيه‌ نسخه‌ دوم‌)
بسياري‌ از صاحب‌نظران‌ پيشنهاد مي‌كنند كه‌ پس‌ از آماده‌ شدن‌ نسخه‌ اوليه‌، يك‌ يا چند روز مقاله‌ را كنار بگذاريم‌ و پس‌ از آن‌ به‌ بررسي‌ و مرور مقاله‌ بپردازيم‌. هنگام‌ بررسي‌ مقاله‌ بايد جملات‌ و پارگراف‌هاي‌ غير ضروري‌ حذف‌ شوند و نكات‌ مهم‌ مقاله‌ در مقايسه‌ با مقالات‌ ديگر برجسته‌ شود. توالي‌ و ترتيب‌ مطالب‌ به‌ درستي‌ كنترل‌ شود.
12. مشورت‌ با افراد متخصص‌ و صاحب‌نظر و اصلاح‌ نهايي‌ مقاله‌
13. تهيه‌ و تدوين‌ چكيده‌، كليدواژه‌، مقدمه‌ و فهرست‌ مآخذ و در پايان‌ تهيه‌ نسخه‌ نهايي‌ مقاله‌
نكته‌ قابل‌ تأمل‌ در اين‌ مورد اين‌ است‌ كه‌ تمام‌ موارد ذكر شده‌ در اين‌ بند بايد پس‌ از اتمام‌ نوشتن‌ متن‌ اصلي‌ صورت‌ گيرد، و در واقع‌ چكيده‌ برگرفته‌ از كل‌ متن‌ است‌، و مقدمه‌ بر اساس‌ متن‌ نوشته‌ شده‌ تهيه‌ مي‌گردد، در حالي‌كه‌ گاهي‌ اوقات‌ برخي‌ افراد در پاسخ‌ به‌ فراخوان‌ مقالات‌ سمينارها و كنفرانس‌ها ابتدا چكيده‌ يا خلاصه‌ مقاله‌ خود را تهيه‌ و ارسال‌ مي‌كنند و اگر چكيده‌ مقاله‌ مورد قبول‌ برگزار كنندگان‌ واقع‌ شد اقدام‌ به‌ تهيه‌ متن‌ كامل‌ مقاله‌ مي‌كنند كه‌ اين‌ كار مسلماً ساختار و محتواي‌ مقاله‌ لطمه‌ خواهد زد. همچنين‌ در خصوص‌ فهرست‌ مآخذ بايد توجه‌ داشت‌ كه‌ يكي‌ از اصول‌ اخلاقي‌ و مهم‌ در نگارش‌، استناد به‌ منابع‌ و مآخذي‌ است‌ كه‌ در حين‌ كار مورد استفاده‌ قرار مي‌گيرد. استناد و ذكر منابع‌ مورد استفاده‌ علاوه‌بر ارج‌ نهادن‌ به‌ آثار ديگران‌، باعث‌ افزايش‌ اعتبار و ارزش‌ اثر خواهد شد.
14. انتخاب‌ مجله‌ مناسب‌ و ارسال‌ مقاله‌ براي‌ چاپ‌ و انتشار آن‌ (فتاحي‌، 1384).
توجه‌ به‌ سابقه‌، درجه‌ اعتبار ( علمي‌- پژوهشي‌، ترويجي‌ و...) و خط‌مشي‌ مجله‌ (گرايش‌ موضوعي‌)، مدت‌ زمان‌ انتظار براي‌ چاپ‌ مقاله‌، از نكاتي‌ است‌ كه‌ هنگام‌ انتخاب‌ مجله‌ بايد مد نظر گرفته‌ شود.

معيارهاي‌ كنترل‌ طرح‌ و ساختار اوليه‌ مقاله‌
اگر بخواهيم‌ بر اساس‌ پژوهشي‌ كه‌ در حوزه‌ موضوعي‌ مورد علاقه‌ خود انجام‌ داده‌ايم‌، مقاله‌ بنويسيم‌، مي‌توانيم‌ با طرح‌ چند سؤال‌ به‌ ارزيابي‌ طرح‌ و ساختار اوليه‌ مقاله‌ بپردازيم‌.
- دليل‌ انجام‌ تحقيق‌ چه‌ بود؟
- چه‌ فرضيه‌هايي‌ مورد آزمايش‌ قرار گرفتند و چه‌ نتايجي‌ به‌دست‌ آمد؟
- چه‌ روش‌هايي‌ مورد استفاده‌ قرار گرفت‌ و اطلاعات‌ چگونه‌ جمع‌آوري‌ شد؟
- چه‌ پيشنهادهايي‌ براي‌ انجام‌ اين‌گونه‌ پژوهش‌ها در آينده‌ وجود دارد؟
همانطور كه‌ مي‌دانيم‌ هر نويسنده‌اي‌ به‌ قصد چاپ‌ و نشر مقاله‌اش‌ در مجلات‌ معتبر دست‌ به‌ قلم‌ برده‌ و مطلبي‌ را مي‌نويسد. از طرف‌ ديگر مي‌دانيم‌ كه‌ هر مجله‌اي‌ با توجه‌ به‌ خط‌مشي‌ خود، كيفيت‌ و محتواي‌ مقالات‌ دريافت‌ شده‌ را مورد بررسي‌ و ارزشيابي‌ قرار مي‌دهد. بنابراين‌ بهتر است‌ پرسش‌هايي‌ كه‌ از طرف‌ داوران‌ مجله‌ براي‌ ارزيابي‌ مقاله‌ مطرح‌ مي‌شوند، پيشاپيش‌ از سوي‌ نويسنده‌ مطرح‌ و به‌ آنها پاسخ‌ مناسب‌ داده‌ شود. اين‌ روش‌ علاوه‌ بر صيقل‌ خوردن‌ مقاله‌ باعث‌ مي‌شود تا نارسايي‌هاي‌ احتمالي‌ آن‌ برطرف‌ شده‌ و از استحكام‌ لازم‌ برخوردار گردد.

كلام‌ آخر
براي‌ نوشتن‌ بايد از همين‌ امروز شروع‌ كرد. بنويسيد، بنويسيد، اصلاح‌ كنيد و باز بنويسيد و اصلاح‌ كنيد تا ترس‌ از نوشتن‌ را از بين‌ برده‌ و به‌ مرحله‌ ورزيدگي‌ برسيد. هيچ‌وقت‌ انتظار نداشته‌ باشيد كه‌ بدون‌ تمرين‌ عملي‌، اولين‌ نوشته‌ شما بي‌عيب‌ و نقص‌ از كار درآيد و مطمئن‌ باشيد نويسندگان‌ سرشناسي‌ كه‌ امروز با آثار ارزشمند آنها آشنا هستيم‌ نيز اين‌ مراحل‌ را گام‌ به‌ گام‌ سپري‌ كرده‌اند. بنابراين‌ اگر مي‌خواهيد در اين‌ راه‌ موفقيتي‌ كسب‌ نماييد، بدون‌ هيچ‌ وقفه‌ و ترديدي‌ از همين‌ حالا قلم‌ را برداريد و شروع‌ به‌ نوشتن‌ كنيد. سخن‌ آخر اينكه‌ بنويسيد،

منابع و  مآخذ
1. ابوالحسني‌، محسن‌. چگونه‌ مقاله‌ علمي‌ بنويسيم‌ و آن‌ را به‌ چاپ‌ برسانيم‌. تهران‌: انستيتو پاستور ايران‌، 1381.
2. حرّي‌، عباس‌. آيين‌ نگارش‌ علمي‌. تهران‌: هيأت‌ امناي‌ كتابخانه‌هاي‌ عمومي‌ كشور، دبيرخانه‌، 1380.
3. فتاحي‌، رحمت‌الله‌. كارگاه‌ شيوه‌ نگارش‌ مقاله‌ تحقيقي‌. به‌ همت‌ انجمن‌ كتابداري‌ و اطلاع‌رساني‌، 29 ارديبهشت‌ 1384.
4. نشاط‌، نرگس‌. چكيده‌ و چكيده‌نويسي‌. دايره‌المعارف‌ كتابداري‌ و اطلاع‌رساني‌. ج‌ 1، ص‌ 721.

قبولی نهایی در کارشناسی ناپیوسته کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه شهید باهنر کرمان

سلام

هنوز فوق دیژلم رو کامل نگرفتیم کاردانی به کارشناسی قبول شدم

خدا بخواد میریم کرمان!!!دعامون کنید مخصوصا این سحرها و افطارهای

 ماه مبارک ... یادتون نره دعامون کنید

کد رشته قبولي متمرکز و نيمه متمرکز :نمايش عدد صفر در کد رشته

 قبولي متمرکز و نيمه متمرکز به منزله عدم قبولي مي باشد.

دانشگاه قبولي / رشته قبولي نيمه متمرکز	کدرشته قبولي نيمه متمرکز	دانشگاه قبولي / رشته قبولي متمرکز	کد رشته قبولي متمرکز	سال تولد	شماره شناسنامه	نام خانوادگي و نام داوطلب
---	----	كارشناسي ناپيوسته كتابداري واطلاع رساني دانشگاه شهيدباهنركرمان	5505			رنجبران محسن

 

© Copyright 2006 sanjesh    ver :2.0.0.1

مواد آزمون جامع کتابداری و اطلاع رسانی

سلام

آزمون جامع آبانماه احتمالا۱۵ برگزار می شود.

بخونید ها ... قبول بشید انشاءالله!!

قبولی در آزمون کاردانی به کارشناسی

سلام

در آزمون کاردانی به کارشناسی قبول شدم.

 

کارنامه آزمون کارداني به کارشناسي ناپيوسته سال 1386 www.sanjesh.org

شماره پرونده	شماره داوطلبي	نام خانوادگي و نام	شماره شناسنامه	جنس	سال تولد	دين	زبان خارجي امتحاني
		رنجبران محسن		مرد		اسلام	انگليسي

عنوان رشته امتحاني	کد رشته امتحاني	عنوان رشته تحصيلي	کد رشته تحصيلي
كتابداري واطلاع رساني	503	كتابداري واطلاع رساني /كليه گرايش ها

استان بومي	استان محل خدمت (ويژه فرهنگيان)	وضعيت اشتغال	سال و ماه اخذ مدرک	سهميه ثبت نامي
تهران	---	ساير		آزاد

داوطلب گرامي محسن رنجبران در کد رشته امتحاني 503 مجاز به انتخاب رشته در گرايشهاي مجاز مي باشيد

 

هفدمین نمایشگاه بین المللی کتاب مونته ری مکزیک

هفدمین نمایشگاه بین المللی کتاب مونته ری مکزیک

بسمه تعالی

 

هفدمین نمایشگاه بین المللی کتاب مونته ری

 29- 21 مهر 1386

 

 

            هفدمین نمایشگاه بین المللی کتاب مونته ری از 29- 21 مهر 1386 (21-13 اکتبر 2007) توسط انستیتو تکنولوژی مونته ری برگزار خواهد شد. سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل(یونسکو) میهمان ویژه در این نمایشگاه مشارکت خواهد داشت. 

            شرایط جهت اجاره غرفه ها به شرح ذیل می باشد:

1-       تعیین تعداد غرفها و فضای مورد نیاز

2-       تکمیل پرشسنامه پیوست و ارسال آن به نمابر 00528183599623

3-       تقاضای شماره حساب برای واریز مبلغ مورد نظر

4-       واریز مبلغ مورد نظر با داده های کاملا شخصی و واحد در شماره حساب تعیین شده

5-       پرداخت 50درصد کل مبلغ از قبل و ارسال فاکتور به نمابر فوق الذکر

6-       رسید پرداخت اولیه برای متقاضی غرقه ارسال خواهد شد.

در صورت تمایل متقاضیان به تبلیغ موسسات و شرکتها( کاتالوگ، برنامه فرهنگی، نقشه راهنما برای بازدیدکنندگان، رسانه ها و غیره)یا کالاهای خود در نمایشگاه یادشده، تماس با دست اندرکاران نمایشگاه الزامی است.

با عنایت به مشارکت یونسکو به عنوان میهمان ویژه و برگزاری جشنواره بین المللی فرهنگها در حاشیه نمایشگاه بین المللی کتاب مونته ری، موضوعات این نمایشگاه 1- صلح 2- تنوع فرهنگی 3- شناخت 4- پایداری می باشد.

علاقمندان می توانند جهت کسب اطلاعات بیشتر با کمیته برگزارکننده نمایشگاه یادشده تماس حاصل نمایند:

تلفن:  [phone](81)0052   ،    4282-8328(81)0052

نمابر: 83599623(81)0052

پست الکترونیکی(ایمیل):   [e-mail]

وب سایت:  http://fil.mty.itesm.mx 

 

روابط عمومی سفارت جمهوری اسلامی ایران- مکزیکو

منبع:http://www.ghadiri.org/archives/002369.html#more

آزمون جامع

سلام

آزمون جامع آبان ماه برگزار می شود.

 

واشنگتن پیشتاز در تخصیص بودجه در تسلیحات هسته ای

واشنگتن پیشتاز در تخصیص بودجه در تسلیحات هسته ای

کشورهای غربی سردمدار گسترش و نوسازی سلاح هسته ای

به گزارش خبرگزاری مهر، آمریکا درطی سالهای اخیر بالاترین رقم را در میان بودجه های نظامی دنیا داشته است. این کشوربا وجود امضای پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای همچنان در حال اختصاص بودجه برای گسترش تسلیحات هسته ای است. علاوه بر وزارت دفاع آمریکا، وزارت انرژی آمریکا نیزفعالیتهای گسترش سلاح های هسته ای در پیش دارد. 

به گزارش "مرکز کنترل نیروهای نظامی و منع گسترش"، دولت بوش برای سال مالی 2008که از اکتبر 2007 آغاز خواهد شد، درخواست 1/484 میلیارد دلار بودجه برای وزارت دفاع کرده است. این درحالی است که وی  8/532 میلیارد دلار بودجه جهت وزارت دفاع آمریکا برای سال مالی 2007 از کنگره تقاضا کرده بود. بودجه 2007 در حدود 7% بیش از ترازجاری 7/ 410میلیارد دلاری است . البته این رقم غیر از سرمایه گذاری وزارت انرژی بر روی فعالیتهای تسلیحات هسته ای است. همچنین این رقم دربرگیرنده هزینه های مانور نظامی آمریکا درعراق و افغانستان نیست .

بنا بر گزارش مذکور بودجه نظامی آمریکا در سال 2007 شامل موارد زیر است :

- ارتش : 8/111 میلیارد دلار ( 4/25%  کل بودجه نظامی )

- نیروی دریایی : 4/127 میلیارد دلار ( 29% کل بودجه نظامی )

- نیروی هوایی : 4/139 میلیارد دلار ( 7/29% کل بودجه نظامی )

- گستره دفاعی : 7/69 میلیارد دلار (9/15% کل بودجه نظامی )

اداره مدیریت و بودجه آمریکا برآورد کرده است که سرمایه گذاری آمریکا فقط در بخش وزارت دفاع ، تا سال 2012 از مرز  495 میلیارد دلار خواهد گذشت. کل هزینه های پنتاگون به غیر از سرمایه گذاری برای وزارت انرژی یا مرکز عملیات رزمی ، در بین سالهای 2008 تا 2012 بیش از 3/2 تریلیون دلار خواهد بود.  

اشاعه اطلاعات گزینشیSDI: Selective Dissemination of Information

پیشرفت علم و دانش در گرو پیشرفت و گسترش اطلاعات در آن زمینه های موضوعی خاص است. در این میان نقش کتابداران و خدمات آنان بسیار حیاتی است.

"اطلاعات مناسب، برای جوینده مناسب در زمان مناسب " شعاری است که کتابداران امروزی با الگوگرفتن از آن ، هدف را برای خود ترسیم کرده اند.

دنیای نوین اطلاعات دنیایی وسیع و سرشار از ناخالصی هاست. پراکندگی جغرافیایی، انبوهی و گستردگی اطلاعات، سرعت روزآوری و بروز رسانی، تنوع موضوعی و بین رشته ای و تنوع زبانی از عمده ترین مسایلی است که مقوله اطلاعات و اطلاع رسانی امروزه با آن مواجه است.

SDI: Selective Dissemination of Information

كتاب‌ الكترونيك‌

 

كتاب‌ الكترونيك‌

 

 

 

 اگر چه‌ نظام‌ توليد كتاب‌ الكترونيك‌ در ربع‌ چهارم‌ قرن‌ بيستم‌ پا به‌ عرصه‌ وجود نهاد ولي‌ هيچ‌ نقطه‌ مشتركي‌ با نظامهاي‌ چاپي‌ سه‌ قرن‌ گذشته‌ يعني‌ چاپ‌ افست‌،  Flexography ، و الكترواستاتيك‌ ندارد. در اين‌ نظام‌ نه‌ از مركب‌ استفاده‌ مي‌شود، نه‌ از كاغذ، و نه‌ از ماشين‌ چاپ‌، و نه‌ مطالب‌ به‌ طور دائم‌ روي‌ چيزي‌ چاپ‌ مي‌شوند؛ و شكل‌ و اسكلت‌ بندي‌ آن‌ هيچ‌ شباهتي‌ با نسخه‌هاي‌ خطي‌ (يعني‌  Codex ) كه‌ طي‌ قريب‌ دو هزار سال‌ مرسوم‌ بوده‌ است‌، ندارد و البته‌ با استقبال‌ كمي‌ هم‌ روبرو شده‌ است‌، چرا كه‌ يك‌ تغيير فيزيكي‌ افراطي‌ را به‌ استفاده‌ كننده‌ عرضه‌ مي‌دارد: يعني‌ از كتاب‌ سنتي‌ با جلدهاي‌ رنگارنگ‌ و متنوع‌ كه‌ مي‌توان‌ آن‌ را در دست‌ گرفت‌ و مطالعه‌ كرد به‌ يكباره‌ انسان‌ با صفحه‌ نمايشگر كامپيوتر و يا صفحات‌ نمايشگر مسطح‌ لپ‌ تاپها يا نوت‌ بوكها روبرو مي‌شود. كتابهاي‌ الكترونيك‌ در شرايط‌ كنوني‌ شبيه‌ اتومبيلهاي‌ اواخر قرن‌ نوزدهم‌ است‌، كه‌ طي‌ قريب‌ يك‌ دهه‌ پس‌ از اختراع‌ سه‌ چرخة‌ موتوري‌ توسط‌ كارل‌ بنز در 1885، درشكه‌ بدون‌ اسب‌ محسوب‌ مي‌شد، تا اينكه‌ كارخانه‌ فرانسوي‌ پانهارد و لاواسور ماشيني‌ ساختند كه‌ طرح‌ آن‌ بيش‌ از يك‌ قرن‌ دوام‌ داشت‌.

 در اين‌ اتومبيل‌ موتور به‌ جاي‌ قرار گرفتن‌ روي‌ محور عقب‌ در قسمت‌ جلوي‌ ماشيني‌ و زير كاپوت‌ جلو قرار داشت‌. يك‌ ميلة‌ مايل‌ با يك‌ غربيلك‌ فرمان‌ جاي‌ ميلة‌ عمودي‌ يا سكان‌ را گرفته‌ بود و پدال‌هاي‌ پايي‌ جاي‌ اهرمهاي‌ دستي‌ را گرفته‌ بودند. كتاب‌ الكترونيك‌ اواخر دهة‌ 1990 را مي‌توان‌ به‌ همان‌ كالسكة‌ بدون‌ اسب‌ تشبيه‌ كرد.

 همانند لوح‌ گلين‌ و طومار پاپيروس‌، كتاب‌ الكترونيك‌ نيز نوعي‌ فن‌ آوري‌ را به‌ كار مي‌گيرد كه‌ اساساً براي‌ حل‌ مشكلات‌ و مسائل‌ ثبت‌ اطلاعات‌ و اسناد اداري‌ و بازرگاني‌ به‌ وجود آمده‌ است‌. اولين‌ كامپيوتر در سال‌ 1945 براي‌ ارتش‌ ايالات‌ متحده‌ و دومي‌ در سال‌ 1949 براي‌ دانشگاه‌ كمبريج‌ ساخته‌ شد. كامپيوترهاي‌ اوليه‌اي‌ كه‌ به‌ فروش‌ رسيدند عبارت‌ بودند از  BINAC  كه‌  در سال‌ 1950 به‌ شركت‌ هواپيمايي‌ نور تراپ‌ فروخته‌ شد، و يك‌ كامپيوتر "اِار 1101" كه‌ آنهم‌ در سال‌ 1950 به‌ انستيتو تكنولوژي‌ جورجيا فروخته‌ شد؛ يك‌ كامپيوتر "ِفرانتِي‌ مارك‌ يك‌" كه‌ در سال‌ 1951 به‌ دانشگاه‌ منچستر و يك‌ كامپيوتر "يوني‌ واك‌ 1" كه‌ در همان‌ سال‌ به‌ اداره‌ آمار ايالات‌ متحده‌ فروخته‌ شد. مدلهاي‌ مختلف‌ كامپيوتر توليد شدند و به‌ ادارات‌ و شركتهاي‌ مختلف‌ فروخته‌ شدند تا اينكه‌ در اواخر سال‌ 1953 يك‌ شركت‌ انگليسي‌ آغاز توليد يك‌ كامپيوتر را با امكان‌ پردازش‌ وسيع‌ كه‌ مي‌توانست‌ كارهايي‌ نظير حسابداري‌ و كنترل‌ موجودي‌ و بسياري‌ اعمال‌ ديگر را انجام‌ دهد، اعلام‌ كرد. بار ديگر نيازهاي‌ نهادهاي‌ دولت‌  و مشاغل‌ سبب‌ روي‌ آوردن‌ به‌ يك‌ فن‌ آوري‌ پايه‌ و بنيادين‌ براي‌ توليد كتاب‌ گرديد.

 با اينكه‌ قريب‌ ربع‌ قرن‌ است‌ با كتابهايي‌ در قالب‌ الكترونيك‌ محشور هستيم‌ ولي‌ هنوز هم‌ به‌ سختي‌ مي‌توانيم‌ بگوئيم‌ كه‌ فعاليتي‌ به‌ نام‌ صنعت‌ كتابهاي‌ الكترونيك‌ وجود دارد. دليل‌ آن‌ روشن‌ است‌.

 كتابهاي‌ الكترونيك‌ موجود هيچگونه‌ جذابيتي‌ براي‌ طيف‌ وسيعي‌ از استفاده‌كنندگان‌ از كتاب‌ و مطالعه‌كنندگان‌ ندارد، و اين‌ نوع‌ مواد پذيرش‌ گسترده‌اي‌ نخواهند داشت‌ مگر اينكه‌ لااقل‌ دو نوآوري‌ مهم‌ اتفاق‌ افتد: نخست‌ اينكه‌، نوعي‌ وسيله‌ خواندني‌ بايد ابداع‌ شود كه‌ استفاده‌ از آن‌ حتي‌ از كتاب‌ چاپي‌ آسان‌تر باشد ؛ و دوم‌ اينكه‌،نظامي‌ به‌ وجود آيد كه‌ استفاده‌ از آن‌ ساده‌ و داراي‌ پايگاههاي‌ داده‌هاي‌ متعدد و گسترده‌اي‌ كه‌ مرتباً روز آمد مي‌شوند، باشد و بتواند اطلاعات‌ مورد نياز استفاده‌ كنندگان‌ را در هر مكان‌ و هر زمان‌ تامين‌ كند و حتي‌ استفاده‌ كنندگان‌ بتوانند آن‌ اطلاعات‌ را براي‌ نگهداري‌ و يا يكبار استفاده‌، از نظام‌ موجود بگيرند. اين‌ پايگاههاي‌ داده‌ها بايد حاوي‌ كتابها، مجلات‌، گزارشها، بروشورها، اجراهاي‌ نمايش‌، نتهاي‌ موسيقي‌، كنسرت‌ها، و مواد شنيداري‌ - ديداري‌ رقومي‌ شده‌، و حتي‌ موادي‌ كه‌ هنوز كسي‌ به‌ آنها نيانديشيده‌ است‌، باشد. اين‌ نظام‌ فراگير بايد متناسب‌ با نيازهاي‌ كاري‌ آينده‌ باشد و بتواند خود را با آنها تطبيق‌ دهد.

 مقبول‌ واقع‌ نشدن‌ كتابهاي‌ الكترونيكي‌ موجود را بعضي‌ها با عباراتي‌ چون‌ "نمي‌توان‌ آن‌ را به‌ رختخواب‌ برد و خواند"، "نمي‌توان‌ آن‌ را در ساحل‌ دريا خواند" بيان‌ مي‌كنند و به‌ نوعي‌ به‌ آن‌ اعتراض‌ دارند. اين‌ دو اعتراض‌ وارد است‌، ولي‌ بايد توجه‌ داشت‌ كه‌ پيشرفت‌ فن‌ آوري‌ به‌ زودي‌ بر اين‌ كاستي‌ها، همانند توفيق‌ بر ديگر كاستي‌ها در طول‌ تاريخ‌ كتاب‌، فائق‌ خواهند آمد.

 

 نظام‌ كتاب‌ الكترونيك‌

 كتابهاي‌ الكترونيك‌ آينده‌ براي‌ اينكه‌ مقبول‌ واقع‌ شوند، لااقل‌ بايد داراي‌ شش‌ خصيصه‌ زير باشند: 1) خوانايي‌ آن‌ بايد بهتر از هر كتاب‌ خوانايي‌ باشد ؛ 2) صفحه‌ نمايش‌ آن‌ بايد بتواند حداقل‌ پانصد كلمه‌ را روي‌ صفحه‌اي‌ به‌ ابعاد 15*5/22 سانتي‌ متر يعني‌ اندازة‌ يك‌ صفحه‌ كتاب‌ نشان‌ دهد ؛ 3) اندازه‌ و وزن‌ آن‌ از يك‌ كتاب‌ داستان‌ متوسط‌ كوچكتر و سبكتر باشد؛ 4) بايد بتوان‌ با يك‌ دست‌ آن‌ را نگه‌ داشت‌، استفاده‌ كرد و خواند؛ 5) قيمت‌ آن‌ بايد از متوسط‌ قيمت‌ يك‌ كتاب‌ داستان‌ كمتر باشد؛ و 6) بايد بتواند در هر مكان‌ و هر زمان‌ به‌ متون‌ موجود روي‌ ميليونها پايگاههاي‌ داده‌هاي‌ موجود دست‌ پيدا كند. تلفنهاي‌ بي‌ سيم‌ يا همراه‌ در قالب‌ شبكه‌هاي‌ ارتباطات‌ فردي‌ ممكن‌ است‌ بتوانند خصيصه‌ ششم‌ را محتمل‌ سازند، ولي‌ در عين‌ حال‌ لازم‌ است‌ تغييرات‌ فن‌آورانه‌ بيشتري‌ در كّل‌ نظام‌ توليد، اشاعه‌ و ذخيره‌ اطلاعات‌ الكترونيك‌ پديد آيد. بايد توجه‌ داشت‌، پيش‌ از آنكه‌ كتاب‌ الكترونيكي‌ به‌ شكلي‌ گسترده‌ مقبول‌ واقع‌ شود تمامي‌ خصيصه‌هايي‌ كه‌ از آنها سخن‌ گفته‌ شد، بايد جمع‌ باشند.

 در دهة‌ پاياني‌ قرن‌ بيستم‌، يعني‌ تا چند ماه‌ پيش‌، شمار قابل‌ توجهي‌ ناشرين‌ كتابهاي‌ الكترونيكي‌ وجود داشتند و دارند. اگر چه‌ اين‌ ناشرين‌ خطري‌ براي‌ جامعة‌ نشر موجود محسوب‌ نمي‌گردند، ولي‌ باعث‌ پيدايش‌ نگراني‌ بين‌ ناشرين‌ سنتي‌ شده‌اند. به‌ هر حال‌ كتابهاي‌ الكترونيكي‌ رقباي‌ جدي‌ براي‌ كتابهاي‌ چاپي‌ به‌ حساب‌ نمي‌آيند، مگر اينكه‌ يك‌ نظام‌ نوين‌ نشر و توزيع‌ پديد آيد و كتابهاي‌ الكترونيكي‌ براي‌ كّل‌ جامعه‌ كتابخوان‌ و استفاده‌ كننده‌ از كتاب‌ كه‌ در حال‌ حاضر مشتاق‌ كتابي‌ نيست‌ كه‌ خواندن‌ آن‌ سخت‌تر از كتابهاي‌ چاپي‌ است‌، بسيار جذاب‌ گردد.

 واژة‌ نظام‌ (يا سيستم‌) معاني‌ بسيار زيادي‌ به‌ خود گرفته‌ است‌ و بيشتر شبيه‌ كُتي‌ شده‌ كه‌ براي‌ هر كسي‌ كه‌ آن‌ را بپوشد اندازه‌ است‌. همانگونه‌ كه‌ در اين‌ مقال‌ به‌ آن‌ پرداختيم‌، كلمه‌ "نظام‌ " يك‌ فرايند در حال‌ پيشرفت‌ را توصيف‌ مي‌كند كه‌ برخي‌ فعاليتهاي‌ مورد نياز را پديد مي‌آورد و به‌ آن‌ به‌ عنوان‌ يك‌ كل‌ انديشيده‌ مي‌شود نه‌ به‌ عنوان‌ مونتاژ اجزاء و دستورالعملها. مقصود يك‌ نظام‌ كتاب‌ الكترونيكي‌ ايجاد امكان‌ دستيابي‌ به‌ اطلاعات‌ و دانش‌ براي‌ افراد است‌، و يكي‌ از اهدافي‌ كه‌ براي‌ رسيدن‌ به‌ مقصود بايد در نظر گرفته‌ شود ايجاد امكان‌ دستيابي‌ تك‌ تك‌ افراد به‌ هر واحد پايگاه‌ داده‌هاي‌ تخصصي‌.

 يك‌ نظام‌ سادة‌ كتاب‌ الكترونيكي‌، اگر بخواهيم‌ جريان‌ امروزي‌ كتاب‌ از نويسنده‌ تا استفاده‌ كننده‌ را نمايش‌ دهيم‌، عبارتست‌ از اين‌ كه‌: نويسنده‌ دستنويس‌  خود را به‌ شكل‌ الكترونيكي‌ به‌ ناشر تحويل‌ مي‌دهد، ناشر آن‌ را ويرايش‌ و به‌ صورت‌ الكترونيكي‌ چاپ‌ و تكثير مي‌كند و سپس‌ كتابهاي‌ الكترونيكي‌ را به‌ پخش‌گرهاي‌ كتاب‌، كتابفروشي‌ها و كتابخانه‌ها مي‌فروشد و ايشان‌ آنها را به‌ تك‌ تك‌ استفاده‌ كنندگان‌ مي‌فروشند، امانت‌ مي‌دهند و يا بين‌ آنها توزيع‌ مي‌كنند. تمامي‌ راهها به‌ استفاده‌ كننده‌ ختم‌ مي‌شود، چرا كه‌ بدون‌ وجود وي‌ هيچ‌ توجيهي‌ براي‌ هيچ‌ نظامي‌ وجود ندارد؛ بنابراين‌ هر طراح‌ و يا تحليل‌گر نظام‌ بايد با استفاده‌ كننده‌ شروع‌ كند. هدف‌ اوليه‌ يك‌ نظام‌ كتاب‌ الكترونيكي‌ بايد اين‌ باشد كه‌ هر استفاده‌ كننده‌ بتواند يك‌ كتابخانه‌ شخصي‌، با استفاده‌ از مواد ذخيره‌ شده‌ در پايگاههاي‌ داده‌هايي‌ كه‌ در فاصله‌اي‌ دور قرار دارند، يا با استفاده‌ از دستگاه‌ مخصوص‌ خواندن‌ كتابهاي‌ الكترونيكي‌، و يا از لوح‌هاي‌ فشرده‌، براي‌ مقاصد خود فراهم‌ آورد.

 

 سير تحول‌ كتابهاي‌ الكترونيكي‌

 اختراع‌ كتاب‌ الكترونيكي‌ كامپيوتري‌ شده‌ در دهة‌ 1960 در آزمايشگاه‌ آغاز گشت‌. در سال‌ 1971 پروژه‌ گوتنبرگ‌ با تبديل‌  متون‌  كلاسيك‌ كه‌ قانون‌ حق‌ مولف‌ ديگر شامل‌ حالشان‌ نمي‌شود، به‌ شكل‌ كتابهاي‌ الكترونيكي‌. آغاز گشت‌ ؛ و اينها نخستين‌ كتابهاي‌ الكترونيكي‌ بودند. ربع‌ قرن‌ بعد حدود 250 عنوان‌ كتاب‌ توسط‌ افراد داوطلب‌ استنساخ‌ شدند و از طريق‌ اينترنت‌ در دسترس‌ استفاده‌ كنندگان‌ قرار گرفتند. پروژه‌ مشابهي‌ با نام‌ " كتابخانه‌ عمومي‌ اينترنت‌ " در دانشگاه‌ كلمبيا انجام‌ گرفت‌. يعني‌ ناشران‌ سنتي‌ براي‌ تبديل‌ كتابهايي‌ كه‌ چاپ‌ كرده‌اند به‌ شكل‌ رقومي‌، با برخي‌ توليد كنندگان‌ نرم‌افزار همكاري‌ مي‌كنند.

 قابليت‌ حمل‌ و نقل‌ كتابهاي‌ الكترونيكي‌ يكي‌ از خصيصه‌هاي‌ دهة‌ 1980 است‌ كه‌ با پيدايش‌  صفحات‌  نمايش‌ دستي‌ روي‌ دستگاههاي‌ كامپيوتري‌ مانند: مقابله‌ كنندة‌ ديكتة‌ كلمات‌، فرهنگ‌ لغت‌، و گنجواژه‌ها تحقق‌ يافت‌ ؛ و در اوايل‌ دهة‌ 1990 بعضي‌ از اين‌ دستگاهها دايرة‌ المعارفها را نيز شامل‌ شدند. عيب‌ اصلي‌ اين‌ دستگاهها اين‌ بود كه‌ نمي‌شد براي‌ استفاده‌ از آثار مختلف‌ از آنها استفاده‌ كرد. در سال‌ 1991 شركت‌ سوني‌ دستگاه‌ كتاب‌ الكترونيك‌ خوان‌ را در ايالات‌ متحده‌ عرضه‌ كرد كه‌ ابعاد آن‌ 412*1116*638 اينچ‌ و وزن‌ آن‌ كمتر از دو پوند و قادر بود محتويات‌ يك‌ سي‌ دي‌ رام‌ هشت‌ سانتي‌ متري‌ را كه‌ ظرفيت‌ ذخيره‌ 000/100 صفحه‌ متن‌ چاپي‌ را داشت‌ نشان‌ دهد. هنگام‌ عرضه‌ اين‌ دستگاه‌ به‌ بازار يك‌ دو جين‌ از اين‌ قبيل‌ لوح‌ها وجود داشت‌ كه‌ از آن‌ جمله‌ مي‌توان‌ به‌ لوحي‌ اشاره‌ كرد كه‌ حاوي‌ محتويات‌ دايرة‌ المعارف‌ 26 جلدي‌ كامپتون‌ بود و لوحي‌ كه‌ حاوي‌ فرهنگ‌ الكترونيكي‌ آمريكن‌ هريتچ‌ و گنجواژه‌ الكترونيكي‌ روجتز بود. آثار مرجعي‌ نظير اين‌ها نخستين‌ كتابهاي‌ الكترونيكي‌ بودند. دستگاه‌ توليدي‌ شركت‌ سوني‌ كه‌ اولين‌ از نوع‌ خودش‌ بود، كاربردي‌ آسان‌ نداشت‌، ولي‌ با در دست‌ داشتن‌ آن‌ استفاده‌ كننده‌ مي‌توانست‌ به‌ طرق‌ مختلف‌ به‌ جستجوي‌ اطلاعات‌ بپردازد: مثلاً به‌ دنبال‌ يك‌ موضوع‌ با استفاده‌ از كلمات‌، به‌ دنبال‌ يك‌ موضوع‌ وسيعتر از طريق‌ سياهه‌اي‌ از كلمات‌، و به‌ دنبال‌ يك‌ مقاله‌ از طريق‌ واژه‌هاي‌ كليدي‌ موجود در عنوان‌ مقاله‌ و يا از طريق‌ ارجاعات‌ متقابل‌، گشت‌.

 در سال‌ 1991 شركت‌ اَپل‌ يك‌ كامپيوتر شخصي‌ به‌ نام‌ پاور بوك‌ را به‌ بازار عرضه‌ كرد كه‌ كيفيت‌ بالاتري‌ از دستگاه‌ ارائه‌ شده‌ توسط‌ شركت‌ سوني‌ داشت‌. در اوايل‌ سال‌ بعد يعني‌ 1992 شركت‌ وواياژر  Voyager  نشر مجموعه‌اي‌ از آثار چند رسانه‌اي‌ را روي‌ سي‌. دي‌. رام‌ آغاز كرد كه‌ براي‌ استفادة‌ پاور بوك‌ ساخته‌ شده‌ بود.

 مشهورترين‌ لوح‌ فشرده‌ سي‌. دي‌. رام‌ است‌ كه‌ بهبود يافته‌ لوح‌هاي‌ فشرده‌اي‌ است‌ كه‌ در سال‌ 1982 توسط‌ دو شركت‌ سوني‌ و فيليپس‌ كه‌ مشتركاً آن‌ را اختراع‌ كرده‌ بودند به‌ بازار عرضه‌ شد. از آن‌ زمان‌ تاكنون‌ متجاوز از 6 ميليون‌ سي‌. دي‌. رام‌ 12 سانتي‌ متري‌ و بيش‌ از 400ميليون‌  دستگاه‌ سي‌. دي‌. رام‌ خوان‌ به‌ فروش‌ رسيده‌اند .

 تحقيق‌ و توسعه‌ سبب‌ توليد لوح‌هاي‌ جديدي‌ به‌ نام‌ دي‌. وي‌. دي‌ رام‌ شده‌ است‌ كه‌ در سال‌ 1997 به‌ بازار عرضه‌ شد و ظرفيت‌ آن‌ چهارده‌ برابر ظرفيت‌ سي‌. دي‌. رام‌ است‌. دي‌. وي‌. دي‌ خوان‌ مي‌تواند سي‌. دي‌. رامهاي‌ موجود را نيز بخواند. ادامه‌ تحقيقات‌ مي‌تواند سبب‌ توليد دي‌. وي‌. دي‌. رَم‌ شود كه‌ حافظه‌ آن‌ مي‌تواند بازيابي‌ كتاب‌ و مقاله‌ را سهولت‌ بخشد. پيش‌ بيني‌ مي‌شود كه‌ تحقيقات‌ بيشتر منجر به‌ توليد مشتقاتي‌ از دي‌. وي‌. دي‌ .گردد كه‌ احتمالاً ظرفيت‌ ذخيرة‌ يك‌ كتابخانه‌ كوچك‌ را روي‌ يك‌ لوح‌ دارند.

 در توليد سي‌. دي‌. رام‌ دستگاه‌ مشابه‌ دستگاه‌ چاپ‌ در چاپ‌ روي‌ كاغذ دستگاه‌ تكثير سي‌. دي‌. رام‌ است‌. فرايند نسخه‌ برداري‌ اساساً مشابه‌ نسخه‌ برداري‌ در كامپيوترهاي‌ شخصي‌ است‌، اما دستگاههاي‌ تكثير بزرگ‌ تجارتي‌ توان‌ كنترل‌ كيفيت‌ دارند، كه‌ البته‌ دستگاههاي‌ كوچك‌ فاقد آن‌ هستند. در سال‌ 1993 تعداد ناشرين‌ كتابهاي‌ الكترونيكي‌ به‌ قدري‌ بود كه‌ نمايشگاه‌ كتاب‌ فرانكفورت‌ يكي‌ از سالنهاي‌ بزرگ‌ خود را به‌ حدود 170 ناشر كتاب‌، مجله‌ الكترونيكي‌ و چند رسانه‌ايها اختصاص‌ داد. در ماه‌ ژوئن‌ 1994 انجمن‌ كتابفروشان‌ امريكا براي‌ نخستين‌ بار بخشي‌ از نمايشگاه‌ خود را به‌ نشر الكترونيكي‌ اختصاص‌ داد.

 راهنماي‌ بين‌المللي‌ نشريات‌ ادواري‌ اولريخ‌ از ويرايش‌ سال‌ 1987-1986 اطلاعات‌ مربوط‌ به‌ مجلات‌ الكترونيكي‌ را در مجموعه‌ خود فهرست‌ كرد كه‌ 1200 عنوان‌ را شامل‌ مي‌شد. نُه‌ سال‌ بعد با 360 درصد افزايش‌ تعداد آنها به‌ 5517 عنوان‌ رسيد.

 جدولي‌ كه‌ مي‌بينيد به‌ شكلي‌ موجز و مفيد سه‌ سري‌ از فن‌آوري‌هاي‌ به‌ كار گرفته‌ شده‌ براي‌ تكثير مكانيكي‌ كتاب‌ طي‌ پنج‌ قرن‌ و نيم‌ گذشته‌، را نشان‌ مي‌دهد. جالب‌ است‌ كه‌ از شش‌ فرايند مرتبط‌ با تكنولوژي‌ گوتنبرگ‌ و افست‌ فقط‌ يك‌ فرايند يعني‌ صحافي‌ در هر دو مشترك‌ و مشابه‌ است‌، حال‌ آنكه‌ از پنج‌ فرايند اصلي‌ مرتبط‌ با افست‌ و كتاب‌ الكترونيكي‌ چهار مورد مشابه‌ هستند، و فقط‌ در مورد چاپ‌ متفاوت‌ هستند كه‌ يكي‌ به‌ كتاب‌ چاپي‌ صحافي‌ شده‌ و ديگري‌ به‌ سي‌. دي‌. رام‌ منتج‌ مي‌شود. البته‌ براي‌ كساني‌ كه‌ مي‌دانند تكنولوژي‌ كامپيوتر جزء اصلي‌ افست‌ و تكنولوژي‌ كتاب‌ الكترونيكي‌ است‌، تشابه‌ اجزاء مرتبط‌ شگفت‌ آور نيست‌.

 

 فن‌آوري‌هاي‌ چاپ‌ و توليد آثار چاپي‌ از 1450-2000

 

كتاب‌ الكترونيك‌	چاپ‌ افست‌	گوتنبرگ‌
حروف‌ و نشانه‌هاي‌ رقومي‌ شده‌	حروف‌ و نشانه‌هاي‌ رقومي‌ شده‌	قالب‌ حروف‌
حروفچيني‌ ماشيني‌	حروفچيني‌ ماشيني‌	ريخته‌گري‌ حروف‌
حافظه‌ كامپيوتر	حافظه‌ كامپيوتر	گارسه‌
حروفچيني‌ ماشيني‌	حروفچيني‌ ماشيني‌	حروفچيني‌
دستگاه‌ تكثير لوح‌ فشرده‌	چاپ‌ افست‌	ماشين‌ چاپ‌ دستي‌
	صحافي‌	صحافي‌
سي‌.دي‌.رام‌	كتاب‌ جلد شده‌	كتاب‌ جلد شده‌

 

 كتابخانه‌هاي‌ الكترونيك‌ در جهان‌ و جايگاه‌ ايران‌ در اين‌ عرصه‌

 مراكز اطلاع‌ رساني‌، منجمله‌ كتابخانه‌ نقشي‌ مهم‌ در چرخة‌ انتقال‌ اطلاعات‌ ايفا مي‌كنند. كتابخانه‌ها با سياستها و روشهاي‌ كار ويژة‌ فراهم‌ آوري‌ و ذخيرة‌ مواد، يك‌ بايگاني‌ دائمي‌ از دستاوردهاي‌ حرفه‌اي‌ تدارك‌ مي‌بينند و برپايي‌ منبع‌ و گنجينه‌اي‌ براي‌ دستيابي‌ به‌ چنين‌ پيشينه‌اي‌ را ضمانت‌ مي‌كنند. افزون‌ بر آن‌، به‌ مدد فهرست‌ نويسي‌، رده‌ بندي‌، و نمايه‌ سازي‌ به‌ سازماندهي‌ و نظارت‌ بر متون‌ و آثار مي‌پردازند. مراكز خدمات‌ نمايه‌ سازي‌ و چكيده‌ نويسي‌ و ناشران‌ كتابشناسي‌هاي‌ ملي‌ نيز در امر سازماندهي‌ و نظارت‌ بر اطلاعات‌ نقشهاي‌ برجسته‌اي‌ بر عهده‌ دارند.

 در واقع‌ برداشتهاي‌ متفاوتي‌ از كتابخانه‌هاي‌ الكترونيك‌ وجود دارد. بعضيها فروپاشي‌ كتابخانه‌هاي‌ سنتي‌ و پيدايش‌ كتابخانه‌هاي‌ بدون‌ كتاب‌ را نويد مي‌دهند و حتي‌ تصاويري‌ از كتابخانه‌هاي‌ نوين‌ كه‌ عبارتست‌ از فضايي‌ كه‌ فقط‌ پايانه‌هاي‌ كامپيوتري‌ و يا كامپيوترهاي‌ شخصي‌ كه‌ به‌ صورت‌ شبكه‌ كامپيوتري‌ عمل‌ مي‌كنند در آن‌ ديده‌ مي‌شوند. گروه‌ ديگر كه‌ واقع‌ بينانه‌تر مي‌انديشند معتقدند كه‌ كتابخانه‌ها باقي‌ خواهند ماند ولي‌ به‌ ناچار تغييراتي‌ در نظامهاي‌ كتابخانه‌اي‌ پديد خواهد آمد. واژه‌ تكنولوژي‌ اطلاعات‌ براي‌ بسياري‌ از كتابداران‌ و حتي‌ غيركتابداران‌ آشناست‌. اين‌ واژه‌ اساساً به‌ استفاده‌ و كار برد كامپيوتر در كتابخانه‌ اطلاق‌ مي‌شود. كاربردهاي‌ مختلف‌ كامپيوتر در كتابخانه‌ مي‌تواند كمك‌ خوبي‌ براي‌ ارائه‌ بهتر خدمات‌ در كتابخانه‌ باشد. بسياري‌ از فعاليتهايي‌ كه‌ به‌ صورت‌ دستي‌ انجام‌ مي‌پذيرد با كمك‌ كامپيوتر مي‌تواند سريعتر و دقيق‌تر انجام‌ گيرد و حتي‌ كارهايي‌ كه‌ انجام‌ آن‌ به‌ دليل‌ وقت‌ گير و خسته‌ كننده‌ بودن‌ معمولاً  انجام‌ نمي‌گيرد با استفاده‌ از كامپيوتر ميّسر گردد. كار سفارش‌ و پيگيري‌ و كنترل‌ آن‌ و تهيه‌ آمارهاي‌ مختلف‌ از آن‌ جمله‌ است‌. بردن‌ اطلاعات‌ برگه‌ دان‌ كتابخانه‌، عليرغم‌ اين‌ كه‌ بسياري‌ از كتابداران‌ منجمله‌ خود اينجانب‌ حذف‌ برگه‌ دان‌ سنتي‌ كتابخانه‌ را توصيه‌ نمي‌كنيم‌، به‌ روي‌ كامپيوتر مي‌تواند در كنار برگه‌ دان‌ معمولي‌ كتابخانه‌ سهولت‌ بازيابي‌ اطلاعات‌ را ممكن‌ و حتي‌ بهينه‌ سازد. امروزه‌ اغلب‌ كتابخانه‌هاي‌ دنيا تلاش‌ مي‌كنند نه‌ تنها اطلاعات‌ برگه‌ دان‌ كتابخانه‌ خود را كامپيوتري‌ كنند بلكه‌ از پايگاهها و بانكهاي‌ اطلاعاتي‌ موجود استفاده‌ كنند. حتي‌ با ايجاد شبكه‌هاي‌ كامپيوتري‌ محلي‌ و يا راه‌ دور امكان‌ استفاده‌ از برگه‌ دانهاي‌ ديگر كتابخانه‌ها و بازيابي‌ اطلاعات‌ بدون‌ مراجعه‌ به‌ كتابخانه‌ را فراهم‌ آورند. استفاده‌ از اينترنت‌ در كتابخانه‌ يكي‌ از رايج‌ترين‌ كاربردهاي‌ كامپيوتر در كتابخانه‌ به‌ شمار مي‌آيد. استفاده‌ از سي‌. دي‌. رام‌ نيز به‌ دليل‌ سهولت‌ استفاده‌ و فقدان‌ مشكلات‌ ارتباطات‌ پيوسته‌ كامپيوتري‌ رواج‌ بسيار دارد. اگر بخواهم‌ يك‌ به‌ يك‌ كاربردهاي‌ جاري‌ و احتمالي‌ كامپيوتر در كتابخانه‌ را بر شمرم‌، بي‌ترديد از حوصلة‌ اين‌ مقال‌ خارج‌ است‌. يك‌ نكته‌ را لازم‌ مي‌دانم‌ اشاره‌ كنم‌، آن‌ هم‌ اينست‌ كه‌ با پيشرفت‌ بسيار سريع‌ تكنولوژي‌ اطلاعات‌؛ اطلاع‌ رساني‌ كه‌ محيط‌ بر تكنولوژي‌ اطلاعات‌ بود امروزه‌ محاط‌ بر آن‌ است‌ و اين‌ تكنولوژي‌ است‌ كه‌ بعضي‌ تغييرات‌ را به‌ كتابخانه‌ها و مراكز اسناد ديكته‌ مي‌كند. و طبيعي‌ است‌ كه‌ لازم‌ است‌ كتابداران‌ خود را براي‌ رويارويي‌ با اين‌ تغييرات‌ آماده‌ كنند و تلاش‌ كنند تغييرات‌ با نظر ايشان‌ و طبق‌ اصول‌ و استانداردهاي‌ كتابداري‌ و اطلاع‌ رساني‌ انجام‌ گيرد، چرا كه‌ در غير اينصورت‌ متخصصان‌ كامپيوتر و تكنولوژي‌ اطلاعات‌ براي‌ ايشان‌ تصميم‌ خواهند گرفت‌، و ممكن‌ است‌ اين‌ تصميم‌ هيچ‌ تناسبي‌ با عملكرد كتابخانه‌ و اصول‌ كتابداري‌ نداشته‌ باشد. به‌ نظر من‌ شايد بهتر است‌ به‌ عوض‌ فكر كردن‌ به‌ كتابخانه‌ الكترونيك‌ به‌ عنوان‌ كتابخانه‌اي‌ فاقد كتاب‌ و مدارك‌ كاغذي‌ بايد به‌ استفادة‌ بهتر از فن‌آوري‌هاي‌ نوين‌ انديشيد. به‌ عنوان‌ مثال‌ يكي‌ از دل‌ نگرانيهاي‌ نظريه‌ پردازان‌ كتابداري‌ مسئله‌ رشد سريع‌ كتابخانه‌هاي‌ دانشگاهي‌ است‌ و بسياري‌ از آنها اين‌ مسئله‌ را مطرح‌ مي‌كنند كه‌ عاقبت‌ كار كتابخانه‌هاي‌ دانشگاهي‌ چه‌ خواهد بود؟ شكي‌ نيست‌ كه‌ با استفاده‌ از فن‌آوري‌هاي‌ نوين‌ مي‌توان‌ سرعت‌ رشد فيزيكي‌ كتابخانه‌هاي‌ دانشگاهي‌ را كاهش‌ داد و از امكان‌ ذخيرة‌ حجم‌ بالايي‌ از اطلاعات‌ در فضايي‌ بسيار كوچك‌ براي‌ صرفه‌ جويي‌ در فضاي‌ كتابخانه‌ سود برد.به‌ عنوان‌ مثال‌ بسياري‌ از آثار مرجع‌ چند جلدي‌ به‌ صورت‌ سي‌. دي‌. رام‌ به‌ بازار عرضه‌ شده‌اند مثل‌ دايرة‌ المعارف‌ بريتانيكا كه‌ روايت‌ چند رسانه‌اي‌ آن‌ در سه‌ لوح‌ فشرده‌ به‌ بازار آمده‌ است‌. همچنين‌ با استفاده‌ از نظام‌ كامپيوتري‌ دستيابي‌ عموم‌ به‌ برگه‌ دانهاي‌ كتابخانه‌ها و سود جستن‌ از نظام‌ همكاري‌ بين‌ كتابخانه‌اي‌ مي‌توان‌ بسياري‌ از مواد را از ديگر كتابخانه‌ها به‌ امانت‌ گرفت‌  و در اختيار مراجعه‌ كننده‌ قرار داد و به‌ اين‌ ترتيب‌ مجموعة‌ كتابخانه‌هاي‌ عضو نظام‌ همكاري‌ بين‌ كتابخانه‌اي‌  غني‌تر خواهد شد. مسئله‌ بعدي‌ استفاده‌ از اينترنت‌ و پايگاههاي‌ موجود در آن‌ است‌ كه‌ خود مقوله‌اي‌ است‌ جداگانه‌ و جاي‌ بحث‌ بسيار دارد. لازم‌ است‌ به‌ نكته‌اي‌ ديگر اشاره‌ كنم‌، در حال‌ حاضر مرتباً تعداد كتابهاي‌ رايگان‌ موجود در اينترنت‌ روبه‌ افزايش‌ است‌ و نسخه‌ برداري‌ يا انتقال‌ آن‌ بدون‌ هيچ‌ مانعي‌ به‌ راحتي‌ امكان‌پذير است‌ و لذا مي‌توان‌ از آنها نيز استفاده‌ كرد. يكي‌ از مسائلي‌ كه‌ بايد در اين‌ راستا به‌ آن‌ انديشيد انتقال‌ تدريجي‌ متن‌ كتابها به‌ حافظه‌ كامپيوتر است‌ كه‌ سبب‌ خواهد شد در آينده‌اي‌  نه‌ چندان‌ دور مراجعين‌ كتابخانه‌ها به‌ ويژه‌ كساني‌ كه‌ براي‌ يافتن‌ منابع‌ براي‌ انجام‌ تحقيقي‌ به‌ كتابخانه‌ مراجعه‌ كرده‌اند پس‌ از شناسايي‌ منابع‌ مورد نياز، با استفاده‌ از تجهيزات‌ كامپيوتري‌ بسيار ساده‌ اطلاعات‌ مورد نياز را ذخيره‌ و سپس‌ به‌ كامپيوتر شخصي‌ خود در خانه‌ يا محل‌ كار منتقل‌ و از آن‌ استفاده‌ كنند، بدون‌ اينكه‌ مجبور باشند اصل‌ تمام‌ منابع‌ را به‌ امانت‌ بگيرند.

 لازم‌ است‌ اشاره‌اي‌ داشته‌ باشم‌ به‌ جايگاه‌ كتابخانه‌هاي‌ ايران‌ در اين‌ مقوله‌ اگر چه‌ مي‌خوانيم‌، مي‌شنويم‌ و مي‌بينيم‌ كه‌ كامپيوتر به‌ شكلهاي‌ مختلف‌ و براي‌ كاربردهاي‌ مختلف‌ به‌ كتابخانه‌هاي‌ كشور راه‌ پيدا كرده‌اند، ولي‌ تا آنجايي‌ كه‌ من‌ ديده‌ام‌ بخش‌ اعظم‌ كامپيوترهاي‌ موجود در كتابخانه‌ها در اصل‌ به‌ عوض‌ ماشين‌ تحرير و براي‌ تكثير فهرست‌ برگه‌ها و در درجه‌ دوم‌ به‌ جاي‌ برگه‌ دان‌ مورد استفاده‌ قرار مي‌گيرند. تعداد كتابخانه‌هايي‌ كه‌ از امكانات‌ بيشتر كامپيوتر استفاده‌ مي‌كنند خيلي‌ زياد نيست‌. به‌ هر تقدير تلاشهايي‌ انجام‌ پذيرفته‌ است‌ كه‌ همگي‌ قابل‌ تقدير هستند و قصد من‌ در اينجا ايرادگيري‌ نيست‌، فقط‌ چند توصيه‌ را در اينجا مطرح‌ مي‌كنم‌:

 1. براي‌  يافتن‌ جايگاهي‌ بهتر در عرصه‌ عصر الكترونيك‌ لازم‌ است‌ نظام‌ كتابخانه‌اي‌ كشور باز نگريسته‌ شود و كتابخانه‌هاي‌ آموزشگاهي‌ و كودكان‌ تقويت‌ شوند.

 2. با همكاري‌ كتابخانه‌هاي‌ عمومي‌ به‌ ويژه‌ دبيرخانه‌ هيات‌ امناي‌ كتابخانه‌هاي‌ عمومي‌ كشور كتابخانه‌هاي‌ كلاسي‌ تشكيل‌ و فعال‌ شود.

 3. واحدهاي‌ درسي‌ رشته‌ كتابداري‌ و اطلاع‌ رساني‌ در مقاطع‌ مختلف‌ بازنگري‌ و تغييرات‌ و اصلاحات‌ لازم‌ صورت‌ گيرد.

 4. آموزش‌ ابتدائي‌، راهنمايي‌ و دبيرستان‌ بازنگري‌ و تغييرات‌ و اصلاحات‌ لازم‌ انجام‌ گيرد و تلاش‌ شود پروژه‌هاي‌ درسي‌ نقش‌ خوبي‌ در آموزش‌ داشته‌ باشند. كه‌ در اين‌ راستا آموزش‌ آموزگاران‌ و دبيران‌ بسيار ضروري‌ است‌ و علاوه‌ بر ايشان‌ مديران‌ و مسئولين‌ آموزش‌ و پرورش‌ نيز بايد در دوره‌هاي‌ ضمن‌ خدمت‌ مرتبط‌ شركت‌ كنند.

 5. اهميت‌ مسئله‌ مطالعه‌ و نقش‌ كتابخانه‌ در اعتلاي‌ عادت‌ مطالعه‌ از طريق‌ رسانه‌هاي‌ گروهي‌ به‌ درستي‌ به‌ جامعه‌ معرفي‌ شود.

 در خاتمه‌ از خداوند متعال‌ مي‌خواهم‌ ما را در راه‌ رسيدن‌ به‌ اعتلاي‌ روحي‌ و علمي‌ و اعتلاي‌ كشور ياري‌ كند "انشاء اللّه‌ "

 منابع‌

 1. Baumbach, Donna, "Hypermedia," Macmillan Encylopedia of Computers (New York: Macmillan, 1992), 508.

 2.Bell, Alan E, "Next Generation Compact Discs," Scientific American 275 (July 1996): 42, 44, 46.

 3. Bush, Vannevar, "As We May Think," Atlantic Monthly (July 1945): 641-49. Reprinted in From Memex to Hypertext, ed.J.M. Nyce and P. Kahn (Boston: Harcourt Brace Jovanovich, 1991), 87,  104.

 4. Engelbart, Douglas C., "Letter to Vannevar Bush and Program on Human Effectiveness," in From Memex to Hypertext, ed.J.M. Nyce and P. Kahn (Boston: Harcourt Brace Jovanovich,  1991), 235, 236, 237.

 5. Landow, George P., Hypertext: The Convergence of Contemporary Critical Theory and Technology (Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1992), 5.

 6. "Roll Over Gutenberg," Economist, Oct. 18, 1993, 105.

 7. Yankelovich, Nicole, Norman Meyrowitz, and Andries van Dam, "Reading and Writing the Electronic Book," Computer, Oct. 1985, 15-30.

 

 

منبع:http://www.sapco.ir/Departments/IT/

---

اصول و مفاهيم فن آوري اطلاعات

Principles and Concepts
Of
Information Technology

اصول و مفاهيم فن آوري اطلاعات

تأليف : دكتر محمود زرگر
تهران - انتشارات بهينه – ارديبهشت 1382 – تلفن [phone]
 

اخبار و نمونه هاي واقعي از كاربرد فن آوريهاي اطلاعات در شركتها و موسسات غربي همه را دچار شگفتي و بهت كرده است. از يك سو منطق بسيار ساده و قابل قبول و از سوي ديگر دست يافتن به آن مشكل و تقريبا براي برخي مديران و تصميم گيران غير ممكن مي نمايد. حركت (بلكه شتاب) به سوي استفاده از فن آوريهاي اطلاعات و خصوصا تجارت الكترونيكي براي سامان بخشيدن و كارايي بالاتر در عرصه فعاليتهاي اقتصادي و خدماتي و هر آنچه به منافع مصرف كننده و تامين كننده ختم مي شود ، چه براي داخل كشور و چه براي خارج از كشور ، بر كسي پوشيده نيست. به جرات مي توان گفت كه هيچ مديري در حال حاضر در كشور ما اين نياز و ضرورت را به منظور تحولات سازماني ، مديريتي و اقتصادي در صنايع و بنگاههاي خدماتي و اقتصادي رد نمي كند.

كتاب حاضر چند هدف اصلي و مهم (به شرح زير) را در راستاي پيوستن به فضاي اقتصادي جديد جهاني دنبال مي كند كه اميد است به ياري خداي متعال اين گام، هر چند جزئي، موجب حركت جدي در تحول و برنامه ريزي موثر براي استفاده حرفه اي از فن آوريهاي اطلاعات و استعدادهاي فني و انساني موجود در كشور گردد.

• تعريف مشخص ، كاربردي و ديناميك از فن آوري اطلاعات و تجارت الكترونيكي.

• ارائه مدلهاي اجرايي و مناسب با شرايط فني و سرمايه گذاري در كشور.

• نشان دادن راهكارهاي عملي و بهينه براي كاهش هزينه ها ، از طريق استفاده از نرم افزارها و سيستم هاي پيشرفته در زمينه تجارت الكترونيكي و بازرگاني الكترونيكي.

• تعريف مديريتي و مرتبط از انواع سيستم هاي اطلاعاتي و فن آوريهاي اطلاعات ويژه حركت هاي انتقالي به سمت تجارت الكترونيكي.

• ارائه تجربيات ذيقيمت كشورهاي پيشرفته و نمونه هاي واقعي از كاربرد سيستم ها و فن آوريهاي جديد در هر زمينه ، بمنظور كاهش نگرانيها و تشويق مديران و تصميم گيرنده ها در سازمانهاي اقتصادي و خدماتي براي فعاليت جدي در يك حركت عظيم ملي جهت رفع تنگناها و گرفتاريهاي اقتصادي.

هدف اصلي كه برخي صاحبان فكر و انديشه در غرب دنبال مي كنند ، توسعه انفجاري و غير قابل تصور استعدادها و فرصتهاي اقتصادي و اجتماعي خصوصا با تكيه بر سرمايه حياتي و تعيين كننده فكر و دانش بشري است.

آنان اعتقاد دارند كه سازمانهاي سنتي ، در بسياري از محصولات و خدمات خود عملا تنها از 5 درصد زمان فرآيندها ارزش افزوده دريافت مي كنند و از 95 درصد زمان باقيمانده غير از ضرر و هزينه چيزي ديگر عايدشان نمي شود ، چرا كه وقتي يك فرآيند ، براي تكميل عمليات، منتظر فرآيند ديگري باشد فرصتهاي زيادي در كنار اين تاخير پيش مي آيد كه بدون استفاده رها مي شوند. با بكارگيري فن آوري اطلاعات ، اين تاخيرها و انتظارها ، بين فرآيندهاي داخلي يك سازمان و حتي بين چند سازمان را مي توان حذف كرد و با روشهاي جديد بيشترين فرصتهاي سودآوري و ارزش افزوده را براي يك جامعه مهيا نمود. در نتيجه ، آنان مشغول تامين شرايطي هستند كه هيچ فعاليتي و حتي هيچ زماني در حلقه هاي ارتباطي اقتصاد و اجتماع بدون ارزش باقي نماند.

مطالب و رئوس فصلهاي اين كتاب به شرح زير است:
 

فصل اول به تعاريف ، اهداف و حوزه هاي كاربردي فن آوري اطلاعات و نقش آن در فرآيندهاي سازماني به اضافه معرفي انواع سيستم هاي اطلاعاتي مي پردازد.

فصل دوم به اصول و مدلهاي انتقال به تجارت الكترونيكي و توسعه اثر پذيري فن آوريهاي اطلاعات مي پردازد.

فصل هاي سوم تا ششم به طور مشروح و همراه با مثالهاي واقعي ، به جزئيات فن آوريهاي مهم و اصلي IT به نامهاي BPR , CRM , ERP و KM مي پردازند.

فصل هفتم به تعاريف و مشخصات بازارهاي جديد در فضاي سايبر و شبكه ها و هم چنين فن آوري نوين مديريت حلقه تامين (SCM) پرداخته است.

فصل هشتم به فن آوري اينترنت و نقش آن در توسعه تجارت الكترونيكي باضافه نكات و توصيه هاي اساسي در مراحل طراحي و حضور در اينترنت و فن آوريهاي جانبي آن تخصيص يافته است.

فصل نهم به موضوع مديريت جريان كار (WFM) بعنوان يك فن آوري پيشرفته و موثر در مديريت سازمانهاي مختلف اقتصادي و غير اقتصادي پرداخته است.

فصل دهم يك مدل يكپارچه و پيوسته از شاخصهاي اندازه گيري عملكردهاي سازمان را كه تماما به نرخ برگشت عملياتي (ROI) در هر سازمان منتهي مي شوند ، معرفي مي كند. موضوع اين فصل بعنوان زيربناي هر برنامه توسعه و تحول سازمانها خصوصا براي انتقال به تجارت الكترونيكي و توسعه فن آوري اطلاعات ضروري مي باشد.

البته اشاره به اين نكته ضروري است كه هدف اين كتاب صرفا تجارت الكترونيكي با مفاهيم توليد ، خريد و فروش كالا يا خدمات نيست، بلكه توسعه و بهبود خدمات با رويكرد غير اقتصادي هم به نوعي بار و اهداف اقتصادي دارد. هر چند برخي سازمانها (براي نمونه آموزشي ، درماني ، خيريه و امثال آنها) به دنبال سود آوري نيستند ؛ اما آنها شديدا به كاهش هزينه ها و بهبود خدمات خود مي انديشند. اين نيز در جاي خود نوعي منافع اقتصادي است. بنا براين ، بنا به توصيه اين حقير ، مديران و مشاورين و كارشناسان سازمانهاي خدماتي ، حتي غير اقتصادي (دولتي يا غير دولتي) نبايد حساسيت بيش از پيش روي عبارت تجارت الكترونيكي نشان دهند ؛ كه همين ممكن است آنها را از مطالعه و استفاده از مطالب اين كتاب محروم گرداند.

فهرست مطالب كتاب اصول و مفاهيم فن آوري اطلاعات

فصل اول : تعريف و حوزه كاربردي فن آوري اطلاعات
تعريف تجارت الكترونيكي (E-Business)
نقش IT در فرآيندهاي سازمان
سيستم هاي اطلاعاتي در ارتباط خاص با حوزه هاي عملياتي سازمان
سيستم هاي اطلاعاتي در ارتباط عمومي با حوزه هاي عملياتي سازمان
سيستم هاي اطلاعاتي اتوماسيون اداري (OAS)
سيستم هاي اطلاعاتي ارتباطات الكترونيكي (ECS)
سيستم هاي اطلاعاتي عملياتي (TPS)
سيستم هاي اطلاعاتي مديريت (MIS)
سيستم هاي اطلاعاتي كمك به تصميم گيري (DSS)
سيستم هاي اطلاعاتي جامع و يكپارچه (ES)

فصل دوم : مدلها و مراحل انتقال به تجارت الكترونيكي - توسعه كاربردي فن آوري اطلاعات
عوامل اساسي براي انتقال به تجارت الكترونيكي
استراتژي ديجيتالي
دلايل انتقال به تجارت الكترونيك
اصول انتقال به تجارت الكترونيكي
فن آوري هاي قدرتمند اطلاعات براي انتقال به تجارت الكترونيكي
تجربيات انتقال به تجارت الكترونيكي
بكارگيري فرآيندهاي تجاري در بستر Web
مدلهاي انتقال به تجارت الكترونيكي
مدل تدريجي كف به بالا از طريق مثال
مراحل انتقال به تجارت الكترونيكي براساس مدل كامل بالا به كف
نگرش IPI براي انتقال به تجارت الكترونيكي

فصل سوم : طراحي مجدد فرآيندها (BPR)
تعريف BPR
لزوم آموزش BPR براي تجارت الكترونيكي
مفاهيم BPR براي تجارت الكترونيكي
زمينه هاي BPR براي تجارت الكترونيكي
مراحل ظهور و توسعه BPR
مراحل اجراي BPR
پروژه BPR براي ارتباطات بين چند سازمان
پروژه BPR براي ارتباطات درون سازمان
مشخصات كليدي فرآيندهاي تجاري
روشهاي عمومي براي طراحي مجدد فرآيندها از طريق IT
موضوعات كليدي BPR و تحولات آن براي تجارت الكترونيكي
موج اول و دوم BPR
مشخصات كليدي BPR : آنچه از موج اول مي توان آموخت
مشخصات كليدي تحول BPR در موج دوم
اصول و تاكتيكهاي طراحي مجدد فرآيندها
اصول و تاكتيكها بر مبناي تغيير شكل و ساختار فرآيندها
اصول و تاكتيكها بر مبناي جريانهاي اطلاعات اطراف فرآيندها
اصول و تاكتيكها بر مبناي مديريت دانش اطراف فرآيندها
دلايل اصلي براي استفاده از نرم افزارهاي BPR
تعريف مدلسازي فرآيند تجاري
تعريف تجزيه تحليل مدل فرآيند تجاري
روش مدلسازي و تجزيه تحليل BPR
زير ساخت مفهومي روش مدلسازي و تجزيه تحليل BPR
مدلسازي فرآيندها در محدوده چند سازمان (طراحي مجدد فرآيندها در فضاي SCM)
تجزيه تحليل و بهينه سازي فرآيندها
مدلسازي وضعيت جاري فرآيند (As-Is Process)
تجزيه تحليل و شناخت وضعيت جاري فرآيند ها (As-Is Analysis)
تجزيه تحليل و طراحي مجدد فرآيند هاي پيشنهادي (To-Be)
مقايسه وضعيت جاري (As-Is) با طرح پيشنهادي (To-Be)
شناخت كلي از فرآيندهاي اصلي و مشترك در سازمانهاي توليدي و خدماتي

فصل چهارم : مديريت ارتباط با مشتري CRM تعريف CRM
سابقه CRM
CRM و بازاريابي الكترونيكي
چرا به CRM نياز است؟
ارتباط با دوام و ايجاد ارزش براي مشتري
نقش فن آوري اطلاعات يا IT در CRM
نقش نوآوري در CRM
آيا هر سازماني نياز به اجراي CRM دارد؟
روشها و اصول اجراي استراتژي CRM در سازمانهاي اقتصادي
نقش عوامل انساني در پياده سازي CRM
نرم افزارهاي معروف در زمينه CRM
بازاريابي ، فروش ، پشتيباني و خدمات مشتري (CSS) بعنوان بخشهاي اصلي
اتوماسيون جريان كار و مديريت تماسهاي متقابل با مشتري بعنوان بخشهاي تكميلي
تجزيه تحليل داده ها و يكپارچه سازي سيستم هاي قديمي بعنوان بخشهاي تكميلي
نرم افزار هاي CRM جامع براي سازمانهاي متوسط و بزرگ
نرم افزارهاي CRM براي سازمانهاي كوچك و متوسط
فروش خدمات نرم افزارهاي CRM

فصل پنجم : مديريت يكپارچه منابع سازمان ERP
تعريف ERP
مزاياي ERP
دلايل استفاده از ERP در سازمانها
سازگاري ERP با تجارت الكترونيكي
كاربردهاي ERP
فروش خدمات نرم افزارهاي ERP
يكپارچگي سيستم هاي نرم افزاري معروف به EAI
EAI بعنوان مكمل زير ساختهاي فن آوريهاي اطلاعات

فصل ششم : مديريت دانش
تعريف مديريت دانش
مديريت دانش بعنوان يكي از فن آوريهاي اطلاعات
اجراي مديريت دانش
آدرس دهي مديريت دانش
سابقه مديريت دانش
شركتهاي پيشرو در زمينه سيستم هاي مديريت دانش
آينده مديريت دانش

فصل هفتم : بازاريابي و فروش در تجارت الكترونيكي و مديريت حلقه هاي تامين(SCM)
فضاي بازار جديد
بازاريابي فرد به فرد
ارزيابي بازار براي شناسايي فرصتهاي جديد
تشخيص مشتريهاي بالقوه
تشخيص نياز مشتريهاي بالقوه
اطلاع رساني به مشتريهاي بالقوه
فرآيند فروش
مدل فروش تاجر به تاجر(B2B)
فرآيند خريد و انبارداري
ارتباط مديريت حلقه تامين (SCM) با تجارت الكترونيكي
ارتباط مديريت زيست محيطي با مديريت حلقه تامين
لجستيك معكوس

فصل هشتم : فن آوري اينترنت و نقش آن در توسعه تجارت الكترونيكي
فضاي بازار الكترونيكي
عوامل اساسي معامله در بازار الكترونيكي
مشخصات آماري اينترنت
اينترنت بعنوان مناسب ترين فضا براي خريد و فروش، و پيامدهاي آن
تعريف شركتهاي اينترنتي
انواع فعاليتهاي تجاري در اينترنت
مدلهاي اساسي تجارت در اينترنت
نكات مهم و كليدي در طراحي سايتهاي تجاري در اينترنت
نقش بانكهاي اطلاعاتي در تجارت الكترونيكي
روشهاي تبليغات و بازاريابي در اينترنت
ايجاد محيطهاي تبادل نظر بين بيننده هاي سايت
استفاده از برنامه واسطه هاي تبليغاتي
سيستم ها و روشهاي پرداخت الكترونيكي
تبديل نرخ ارز در سايت هاي تجاري
انواع فن آوريهاي پرداخت پول
يك روش ابتكاري براي پرداخت پول
پول ديجيتالي، يك روش بدون حفاظت در اينترنت
استانداردهاي ايمني براي مبادله پول در اينترنت
سازگاري روشهاي پرداخت در اينترنت با روشهاي موجود
ايمني و حفاظت تبادل اطلاعات و اسناد بهادار در اينترنت
نقش تيم هاي DotCom در توسعه سايتهاي تجاري Web
سايت تجاري بعنوان يك زير ساخت در سازمان و ارتباط فرآيندهاي مديريتي و عملياتي با آن
گامهاي اساسي در استفاده از فن آوريهاي اينترنت
فن آوريهاي كليدي در تجارت الكترونيكي

فصل نهم : مديريت جريان كار (WFM)
مشخصات عمومي جريان كار
مشخصات عمومي سيستم هاي مديريت جريان كار
مزاياي كليدي سيستم هاي مديريت جريان كار
ارتباط سيستم مديريت جريان كار با BPR
يك مدل ساده براي طراحي سيستم مديريت جريان كار
انجمن استاندارد سازي مديريت جريان كار

فصل دهم : اندازه گيري عملكردهاي سازمان و منابع انساني
شاخصهاي مديريتي براي اندازه گيري عملكردهاي سازمان
سيستم شاخصهاي كنترل و نظارت مديريتي
شاخصهاي سرمايه گذاري يا نرخ برگشت سرمايه (مراكز اصلي سود آوري)
شاخصهاي مراكز اصلي فعاليت
اندازه گيري عملكرد منابع انساني
فاكتورهاي اصلي براي ارزيابي عملكرد پرسنل
فاكتورهاي اصلي براي ارزيابي عملكرد مديران
 

منبع:http://www.sapco.ir/Departments/IT/

ارزیابی نرم افزار کتابخانه

ارزیابی نرم افزار کتابخانه

ساختار اینترنت

ساختار اینترنت

اینترنت یک مجموعه غول پیکر از میلیون‌ها کامپیوتر است که در یک شبکه کامپیوتری به هم متصل هستند. کامپیوترهای خانگی ممکن است از طریق خط تلفن با مودم، DSL یا مودم کابلی به فراهم‌کننده خدمات اینترنت (ISP) متصل شود. در یک شرکت یا دانشگاه کامپیوترها به یک شبکه محلی (LAN) در داخل سازمان وصل هستند. این شبکه را می‌توان از طریق یک خط تلفن سریع مثل T1 یا E1 به یک فراهم‌کننده خدمات اینترنت (ISP) وصل کرد. ISPها به ISPهای بزرگ‌تر وصل می‌شوند و ISPهای بزرگ‌تر یک ستون فقرات (Backbones) فیبر نوری را برای یک کشور یا ناحیه برقرار می‌کنند. ستون‌های فقرات در سراسر دنیا از طریق کابل نوری، کابل زیر دریا یا ماهواره به هم متصل هستند.

 در اینترنت به طور کلی می‌توان همه کامپیوترها را به دو دسته تقسیم کرد. سرویس‌گیرنده / سرویس‌دهنده (Client / Server). سرویس‌دهندگان، خدماتی را (مانند وب و FTP) برای سایر سیستم‌ها فراهم می‌کنند و سرویس‌گیرندگان، سیستم‌هایی که برای دستیابی به این خدمات به سرویس‌دهندگان وصل می‌شوند. یک کامپیوتر سرویس‌دهنده می‌تواند چند سرویس را فراهم کند. برای مثال روی یک سرویس‌دهنده، یک نرم‌افزار وب سرور و میل سرور نصب کنیم.

امتحانات !

۲۰/۱۱/۸۵  نرم افزار کتابخانه

۲۵/۱۰/۸۵ ارزیابی نرم افزار کتابخانه

۲۷/۱۰/۸۵  مبانی اینترنت

۱/۱۱/۸۵  ریاضیات و آمار

۷/۱۱/۸۵ کارآفرینی

اینترنت چیست؟

اینترنت (internet) که برگرفته شده از کلمه inter-networking یک شبکه رایانه ای است که شبکه های گوناگون را به یکدیگرمتصل می کند.

به عنوان یک نام مناسب ، اینترنت یک شبکه بین المللی قابل دسترس برای عموم مردم است که شامل رایانه هایی است که بوسیله پروتکل TCP/IP جهت رد و بدل کردن بسته‌های اطلاعاتی و پروتکل ارتباطی با یکدیگر متصل هستند.

به هر عنوان بزرگترین شبکه از نوع ذکر شده در بالا را اینترنت می نامند. هنر انتصال شبکه‌های مختلف با استفاده از این روش را internet working می‌نامند.

بطور معمول ، اینترنت را معمولا با سرویس های مشهور آن مانند world wide web، پست الکترونیک می‌شناسند.

هسته اصلی شبکه هایی که اینترنت را تشکیل می دهند اولین بار در سال 1969 به نام ARPANET توسط آژانس پروژه‌های پیشرفته دفاعی| آژانس پروژه های پیشرفته)) ، زیر نظر وزارت دفاع ایالات متحده بوجود آمد.

در اواخر دهه 60 ميلادي ،وزارت دفاع آمريکا تشخيص داد که دولت آمريکا به شبکه هاي کامپيوتري ملي خود بسيار وابسته است واين سوال مطرح شد :«اگر دشمن به شبکه هاي کامپيوتري ملي ما آسيب برساند چه اتفاقي مي افتد ؟آيا ما بدون کامپيوترهايمان مي توانيم پاسخ آنها را بدهيم ؟!»

در آن روزها اگر در يکي  از شبکه هاي کوچکتر از کار مي افتاد کل شبکه بزرگ هم از کار مي افتاد. بنابراين اگر کامپيوترهاي وزارت دفاع در واشينگتن با يک بمب از کار مي افتادند يا خراب مي شدند يا يک برنامه نويس خرابکار آنها را از کار مي انداخت کامپيوترهاي دفاعي کلراد وکاليفرنيا هم از کار مي افتادند .بنابراين کل سيستم کامپيوترهاي دفاعي به تک –تک کامپيوترهاي عضو اين سيستم وابسته بود وهر يک از کامپيوترهاي اين شبکه عظيم بايد بخوبي کار مي کردند تا کل شبکه هم بخوبي کار کند.

بنابراين وزارت دفاع آمريکا يک نوع جديد از شبکه هاي بزرگ را طراحي کرد که حتي اگر يکي از بخشهاي آن از کار مي افتاد باز هم مي توانست به کار خود ادامه دهد .آنچه که کل اين شبکه عظيم را به هم ارتباط مي داد مجموعه اي از قوانين ارتباطي يا به اصطلاح «پروتکل»بود که آنها آن را TCP/IP ناميدند .اصولا هر شبکه اي که از قوانين TCP/IP استفاده کند مي تواند با هر شبکه ديگري که آن هم با قوانين TCP/IP کار کند ارتباط برقرار کند واگر در شبکه بزرگي که هر يک از شبکه هاي کوچکتر داخل آن از قوانين TCP/IP استفاده مي کنند يک شبکه کوچک از کار بيافتد مابقي شبکه بزرگ به کار خود ادامه خواهد داد .

TCP/IP آنچنان خوب وقابل اعتماد کار مي کرد که شرکتهاي دولتي ديگر ونيز شرکتهاي وابسته به دولت ، حتي آنهايي که هيچ کاري با وزارت دفاع نداشتند ،نيز در شبکه هاي خود از آن استفاده کردند .در اواخر دهه 70 ميلادي (يعني پس از گذشت حدود 10 سال از سوالي که براي وزارت دفاع پيش آمده بود ) اکثر شبکه هاي بزرگ کامپيوتريي که دولت ، پيمانکاران وزارت دفاع ، دانشگاههاي بزرگ ومراکز علمي وتحقيقاتي بزرگ از آنها استفاده مي کردند براي ارتباط با يکديگر از TCP/IP استفاده مي کردند (اکثر آنها هنوز هم از همين شيوه استفاده مي کنند).

ازآنجاييکه همه اين شبکه ها به يک شيوه کار مي کردند مي توانستند با يکديگر نيز براحتي ارتباط برقرار کنند .دولت ،پيمانکاران وزارت دفاع ودانشمندان اغلب بايد با يکديگر تماس گرفته واطلاعات خود را ردوبدل مي کردند .بنابراين همه آنها کامپيوترها وشبکه هاي خود را به هم متصل کرده ويک شبکه بزرگ TCP/IP بوجود آوردند .اين شبکه بزرگ جد اينترنت بود.

قدم مهم دیگری که در راه تشکیل اینترنت برداشته شده تشکیل مرکز ملی علوم بر روی اسکلت اصلی شبکه دانشگاهی بود که NSFNet نام داشت و در سال 1986 بوجود آمد. با این کار شبکه های مختلف و نا متجانس با موفقیت در غالب اینترنت با یکدیگر همساز شده و متصل گردیدند، شامل Usenet ، Fidonet و Bitnet .

در خلال سالهای دهه 1990 اینترنت کم کم و با موفقیت جایگزین اکثر شبکه های قبلی رایانه ای گردید. گسترش معمولا یا مشکل مدیریت مرکزی مواجه می شد چون طبیعت پروتکل های اینترنت به طوری بود که شرکت های سازنده را به هر چه بیشتر شرکت کردن در این کار تشویق کرده و همچنین از اینکه یک شرکت خاص بتواند به تنهایی در آن اعمال نفوذ کند و آن را در کنترل خود بگیرد جلوگیری می کرد.

تحقیق در مورد کتابخانه های ملی جهان

سلام

یک تحقیق دیگه رو در وبلاگ می ذارم استفاده کنید.

فهرست مندرجات

 

 

 

 

موضوع: صفحه:

فهرست مندرجات 1

كتابخانه ملي ايرلند 2

كتابخانه ملي استوني 4
كتابخانه ملي استراليا 7

كتابخانه ملي ازبكستان 11

كتابخانه ملي بلژيك 12

كتابخانه ملي ژاپن 14

كتابخانه ملي كانادا 16

معرفی منابع اطلاع رسانی در مورد موضوع کتابخانه های ملی جهان 18

منابع و ماخذ 24

 

كتابخانه ملي ايرلند

Leabhariann Naisuinta na Heireann (LNH)
تأسيس: 1877
تاريخچه:
كتابخانه ملي ايرلند در سال 1877 در ساختمان كنوني پارلمان[1] كه در آن زمان به «انجمن سلطنتي دوبلين»[2] تعلق داشت، تأسيس شد. كتابخانه انجمن سلطنتي، شالوده كتابخانه ملي جديد را تشكيل داد و ساختمان اصلي و كنوني آن در سال 1890 گشايش يافت.
هدف اصلي كتابخانه جمع‌آوري، نگهداري و دردسترس‌قراردادن منابع مربوط به ايرلند، و فراهم‌آوردن پيشينه صحيحي از بروندادهاي ايرلند در نسخه‌هاي خطي، چاپي، و ديگر رسانه‌ها است.
فعاليت‌ها و خدمات:
دفتر نسب‌شناسي[3] كه در سال 1552 به‌عنوان دفتر جنگ‌افزارها تأسيس شد، از سال 1943 شعبه‌اي در كتابخانه ملي بوده كه وظيفه اصلي آن، واگذاركردن سلاح به داوطلبان حقيقي و حقوقي شهري بوده است. پيشرفت‌هاي اخير شامل گشايش آرشيو عكس كتابخانه ملي در مركز فرهنگي دوبلين است. اين ساختمان صرفاً به حفظ و نگهداري مجموعه‌هاي عكس كتابخانه اختصاص دارد و از طريق نمايشگاه‌ها و يك سالن تماشاي كوچك، دسترسي بيشتر به مجموعه‌ها را امكان‌پذير مي‌كند. خدمات مشاوره نسب‌شناسي نيز به افرادي كه درباره تاريخ خانواده خود تحقيق مي‌كنند، ارائه مي‌شود. ارائه خدمات آموزشي به معلمان به‌منظور يافتن مطالبي براي استفاده در كلاس، و برگزاري نمايشگاه در 20 نقطه كشور از ديگر فعاليت‌هاي اين كتابخانه است[4].
خدمات اطلاعاتي پيوسته:
ـ خدمات وب جهان‌گستر.
ـ فهرست دسترسي عمومي (اُپك) كتابخانه ملي ايرلند.
مجموعه‌ها:
 سياست كتابخانه بر فراهم‌آوردن منابع مربوط به ايرلند متمركز شده است. در حدود يك ميليون كتاب، و آرشيو جامعي از روزنامه، كليشه و گراور با نقشه و عكس وجود دارد. مجموعه نسخه‌هاي خطي شامل مقالاتي از بسياري نويسندگان ايرلندي و شخصيت‌‌هاي سياسي، و مرجع كاملي است از آنچه در باره ايرلند نوشته شده. كتابThe Guid to Collection in Dublin Libraries  كه در سال 1982 منتشر شد اشارات جالبي به برخي آثار مشهور در اين كتابخانه، ازجمله آثار «جاناتان سويفت» دارد. مجموعه كتابخانه اوراق چاپي نت‌هاي موسيقي قديمي در كتاب‌هاي چاپي، كتاب چاپ قديم، و برخي آثار قرن هيجده و نوزده ايرلند را نيز شامل مي‌شود.(
ورودي‌ها:
كتاب، نشريه، عكس، نقشه، مجموعه نسخه‌هاي خطي، ميكروفيلم، ميكروفيش.
انتشارات:
كتابشناسي ملي ايرلند.
همكاري‌هاي بين‌المللي:
اين كتابخانه با همكاري كتابخانه‌هاي عمومي و سازمان‌هاي ديگر، غالباً به تشكيل نمايشگاهي از منابع موجود در مجموعه كتابخانه ملي در سراسر كشور مبادرت مي‌ورزد. همچنين اين كتابخانه براي ارتقاي دانش كارمندان در مورد موضوعات تخصصي مانند فهرستنويسي، حفاظت و نگهداري، با كتابخانه‌ها و مؤسسات فرهنگي در داخل و خارج از ايرلند همكاري و ارتباط دارد[5].
اطلاعات تماس:
 

[phone]	تلفن
[phone]	نمابر
http://www.nli.ie/default.asp	پايگاه وب
[e-mail]	پست الكترونيكي
National library of Ireland kildare street, Dublin2	نشاني

پانوشتها:1. Leinster Howse
2. Royal Dublin Society
3. Genealogical Office
4. http://www.nli.ie/new-serv.htm  

5. http:///www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/ie-en.html  

كتابخانه ملي استوني
Eesti Rahvusraama Tukogu
 

تأسيس: 1918
تاريخچه:
در 21 دسامبر 1918 حكومت جمهوري استوني تصميم به تأسيس يك كتابخانه دولتي گرفت. مجموعه اوليه كتابخانه شامل 2000 جلد كتاب لازم براي قانونگذاري و حكومت‌داري بود كه اولين مراجعه‌كنندگان آن اعضاي پارلمان بودند. كتابخانه در كاخ «توم‌پي» (مقر پارلمان) قرار داشت. بعد از اشغال اين كشور توسط شوروي سابق، اين كتابخانه به يك كتابخانه عمومي تبديل شد كه همانند كتابخانه‌هاي اتحاد جماهير شوروي اداره مي‌شد. هر گونه ارتباط با كتابخانه‌هاي خارجي دشوار بود و انتشارات روسي غالب مجموعه منابع اين كتابخانه را تشكيل مي‌داد. مجموعه انتشارات استوني در مجموعه‌هايي با دسترسي محدود قرار داده شد، اما اين عمل باعث حفظ آن‌ها از نابودي نشد. اين كتابخانه از سال 1988، جايگاه كتابخانه ملي را پيدا كرده است. يك سال بعد در نتيجه تغييرات سياسي در اتحاد شوروي، فراهم‌آوردن خدمات اطلاعاتي براي بخش‌هاي نوظهور حكومتي و قانونگذاري محلي ضرورت پيدا كرد.
ساختمان كتابخانه:
در بين سال‌هاي 1993-1985 ساختمان جديد كتابخانه ملي استوني در هشت طبقه تأسيس شد. اين مجموعه بزرگترين كتابخانه در كشورهاي حوزه بالتيك است و گنجايش 820 نفر را در 26 اتاق مطالعه دارد، و مخزن‌هاي آن براي نگهداري 5 ميليون جلد كتاب، طراحي شده.
فعاليت‌ها و خدمات:
ـ هدف كتابخانه ملي مجموعه‌سازي، ذخيره و در دسترس‌قراردادن ميراث ملي كشور مي‌باشد.
ـ اين كتابخانه همچنين يك كتابخانه پارلماني با هدف ارائه خدمات اطلاعاتي به پارلمان استوني، به حكومت، و به مؤسسه‌هاي دولتي، از طريق گردآوري مطالب چاپي درباره حقوق و تاريخ و سياست، و دريافت مدارك حقوقي و ايجاد پايگاه‌هاي اطلاعاتي است.
ـ يك كتابخانه تحقيقاتي در حوزه علوم انساني است، با اين هدف كه اطلاعات آن براي فعاليت‌هاي تحقيقي در زمينه علوم انساني و علوم اجتماعي مورد استفاده قرار گيرد.
ـ يك مركز اطلاع‌رساني است كه خدمات آن (به شرط آن كه جستجو، پيوسته باشد) مبتني بر استفاده از پايگاه داده‌هاي محلي و ابزارهاي مرجع ديگر مي‌باشد.
ـ يك مركز تحقيق درباره كتاب است كه تحقيق در علوم كتابداري و اطلاع‌رساني را دنبال مي‌كند و مسئوليت فعاليت‌هاي توسعه‌اي در اين زمينه را بر عهده دارد.
ـ يك مركز فرهنگي است كه كتاب‌هاي گوناگون و هنري عرضه‌شده، در آن نگهداري مي‌شوند و نيز محلي است براي برگزاري كنفرانس‌ها، برنامه‌هاي تئاتر، نمايش فيلم، و ديگر فعاليت‌هاي فرهنگي.
ـ مكاني است كه «انجمن كتابداران استوني» در آن مستقر مي‌باشد و تنها نشريه علمي استوني براي كتابداران با نام «ژورنال كتابخانه» در آنجا منتشر مي‌شود.
ـ مركزي براي پژوهش در زمينه حفظ و نگهداري منابع كتابخانه‌اي در استوني است.
ـ دفتر ملي «شابك» و «شابپ»، و همچنين محل انتشارات كتابشناسي ملي و ديگر مواد كتابخانه‌اي است.
خدمات اطلاعاتي پيوسته:
فهرست مشترك كتابخانه‌اي و خدمات وب.
مجموعه‌ها:
هم اكنون كتابخانه ملي استوني منابع چاپي، ديداري و شنيداري، لوح‌هاي فشرده و نيز مجموعه‌هاي هنري مانند كتاب (در زمينه معماري)، كارت پستال، پوستر يا هر زمينه هنري ديگر را طبق وظيفه قانوني خود گردآوري مي‌كند. اصول فراهم‌آوري منابع ملي در قانون «نسخه واسپاري اجباري» تعيين شده كه به‌موجب آن، دو نسخه از هر اثر منتشرشده و يك نسخه از آثار ديداري و شنيداري كه در استوني منتشر شده‌اند به كتابخانه ملي فرستاده مي‌شوند. مجموعه كتابخانه از طريق خريد منابع تكميل مي‌شود. اصول فراهم‌آوري منابع خارجي از جايگاهي كه كتابخانه به‌عنوان يك كتابخانه ملي دارد، و از حوزه‌هايي كه براي فراهم‌آوري تعيين شده‌اند ناشي مي‌شود. كتابخانه ملزم به مبادله كتاب در سطح گسترده است و در حدود 400 طرف همكاري در سراسر جهان دارد. همكاري با شركا و سفارتخانه‌هاي خارجي واقع در استوني اين امكان را براي كتابخانه فراهم آورده كه سالن‌هاي مطالعه مختص برخي كشورها (از جمله سوئد و ديگر كشورهاي آلماني شمال اروپا، سويس، اتريش، آلمان، فرانسه و امريكاي لاتين) را به‌وجود آورد. خدمات امانت بين‌كتابخانه‌اي نيز به‌طور گسترده ارائه مي‌شوند. مجموعه كتابخانه ملي استوني در تاريخ اول ژانويه 2000 با تعداد كل 025‚120‚3 نسخه عبارت بودند از:

 

كتاب	088‚018‚2		مواد گرافيكي	127‚61
نشريات ادواري	325‚15		‌موسيقي	396‚113
منابع ديداري و شنيداري	583‚30		ميكروفيلم	760‚4
نسخه‌هاي خطي	146		ميكروفرم	827‚26
منابع الكترونيكي	596		ديسك فشرده	466
ديگر مواد كتابخانه‌اي	006‚58

حوزه‌هاي موضوعي :
حقوق، اقتصاد، علوم سياسي، علوم انساني و اجتماعي.
ورودي‌ها:
كتاب، نشريه‌، نسخه‌هاي خطي، نقشه، متن موسيقي، مواد صوتي، ميكروفرم، ميكروفيلم، منابع ديداري و شنيداري، منابع الكترونيكي.
انتشارات:
تنها نشريه علمي استوني براي كتابداران با نام «كتابداري»[1] (كه هر دو ماه يك‌بار منتشر مي‌گردد)، تهيه و انتشار كتابشناسي ملي.
شرايط و نحوه دسترسي عمومي:
كتابخانه ملي استوني به روي عموم باز است. تنها شرط پذيرش در كتابخانه داشتن كارت مطالعه مي‌باشد كه بر اساس كارت شناسايي رسمي براي افراد صادر مي‌شود. براي استفاده يكروزه نيز گواهي‌هاي يكروزه صادر مي‌شود. تنها در سالن‌هاي مطالعه كتابخانه مي‌توان از منابع كتابخانه استفاده كرد[2].
اطلاعات تماس:
 

322453345	تلفن
3722453334	نمابر
http://www.nlib.ee/inglise/rr/irro2.htm1	پايگاه وب
Nationl library of Estonia Tonismagiz Tallinn EEoleo Estonia	نشاني

پانوشتها:[1]. Raamatukogu
1. http://www.nlib.ee/inglise/index.

كتابخانه ملي استراليا

National Library of Australia (NLA)[1]
 

تأسيس: 1901
تاريخچه:
كتابخانه ملي استراليا در شهر كوچك و زيباي كانبرا كه پايتخت استراليا است قرار دارد. اين كتابخانه بزرگ‌ترين كتابخانه استراليا و يكي از مهم‌ترين كتابخانه‌هاي پژوهشي و ارجاعي آن كشور به شمار مي‌آيد. تاريخچه كتابخانه ملي استراليا به سال‌هاي نخستين بعد از تشكيل فدراسيون ايالت‌هاي مشترك المنافع در 1901 باز مي‌گردد. در آن زمان «كتابخانه مجلس مشترك المنافع»[2] هم به مجلس فدرال و هم به مردم خدمت مي‌كرد. در 1927، كتابخانه ملي استراليا همراه با مجلس، از ملبورن به كانبرا انتقال يافت. ماده قانوني «كتابخانه ملي» (1960) رسماً كتابخانه ملي را از كتابخانه مجلس مجزا كرد و در اگوست 1968 ساختمان جديدي براي مجموعه و خدمات روبه‌افزايش كتابخانه ملي در كناره درياچه برلي گريفين[3] افتتاح شد. در 1991، در طراحي طبقه همكف ساختمان جديد تغييراتي داده شد تا محل‌هايي به‌عنوان مركز بازديدكنندگان[4] و سالن نمايشگاه در آن تعبيه گردد. در اين محل‌ها جنبه‌هاي جالبي از مجموعه ملي به نمايش گذاشته شده است. در اوايل 1994، مسئوليت‌هاي كتابخانه ملي استراليا توسعه يافت و اين كتابخانه تأسيس «نمايشگاه ملي نقاشي چهره»[5] استراليا را به عهده گرفت.
بخش‌ها:
كتابخانه ملي استراليا در پنج طبقه ساخته شده و طبقات مختلف آن شامل بخش‌هاي زير است:
ـ تئاتر ـ سالن مطالعه تاريخ شفاهي ـ سالن مطالعه نقشه‌ها
ـ فروشگاه ـ سالن مطالعه روزنامه‌ها و ريزنگاشت‌ها ـ رستوران محل نمايشگاه‌ها
ـ كافه تريا ـ سالن مطالعه نسخه‌هاي خطي ـ مركز ديداركنندگان
ـ اغذيه فروشي ـ سالن مطالعه مجموعه‌هاي آسيايي ـ سالن مطالعه اصلي
ـ سالن مطالعه مواد مصور ـ سالن مطالعه فيلم و ويديو
فعاليت‌ها و خدمات:
وظيفه اصلي كتابخانه ملي استراليا حفظ و توسعه مجموعه‌اي ملي از مواد كتابخانه‌اي به‌منظور ثبت و ضبط ميراث فرهنگي مكتوب مردم آن كشور است. اين كتابخانه ضمناً طيف وسيعي از مواد و مطالب ديگر را گردآوري مي‌كند و با فراهم‌آوردن امكان دسترسي مردم به مجموعه‌هاي مختلف از طريق ارائه خدمات به جامعه و شبكه كتابخانه‌هاي استراليا، نقش خود را كامل‌تر ايفا مي‌كند.
تركيب فناوري‌هاي اطلاعاتي و ارتباطات دوربرد، دامنه و كيفيت خدماتي را كه كتابخانه‌ها مي‌توانند ارائه دهند دگرگون كرده است. خدمات پايگاه‌هاي اطلاعاتي، دسترسي به آثار و نوشته‌هاي جهاني درباره تمام موضوعات از طريق رايانه‌هاي موجود در كتابخانه‌هاي اختصاصي، دانشگاهي، ايالتي و برخي كتابخانه‌هاي عمومي استراليا را مقدور ساخته است.
كتابخانه ملي استراليا و كتابخانه «سازمان پژوهش‌هاي علمي و صنعتي مشترك‌المنافع»[6] در آن كشور، در اوايل دهه هفتاد پيشرو اين خدمات در استراليا بودند. امكانات خدمات پيوسته از سال 1973 به بعد با استفاده از شبكه اختصاصي سازمان مذكور[7] توسط آن سازمان به وجود آمد و به اعضاي سازمان، و معدودي از افراد متفرقه خدماتي ارائه مي‌نمود. كتابخانه ملي استراليا به‌سرعت به خدمات پيوسته روي آورد و در 1977 با كمك يك شركت استراليايي، «شبكه اطلاعاتي استراليا» (آزي‌نت»)[8] را پايه‌گذاري كرد. «آزي‌نت» خدمات چندين پايگاه اطلاعاتي استراليا (از جمله خدمات «شبكه كتابشناختي ملي استراليا»)[9] را عرضه مي‌دارد.
اهداف اصلي كتابخانه ارائه خدمات اطلاعاتي، جمع‌آوري منابع كتابخانه‌اي، و تهيه كتابشناسي‌ها است. گسترش و حمايت از استفاده مشترك از منابع و خدمات تعاوني، حفظ، و نگهداري منابع كتابخانه‌اي از ديگر اهداف اين كتابخانه است.
خدمات براي مردم: هركس كه نياز اطلاعاتي دارد مي‌تواند به كتابخانه ملي استراليا مراجعه كند. مواد موجود در مجموعه‌هاي كتابخانه به امانت داده نمي‌شوند و فقط در محل كتابخانه مي‌توان از آن‌ها استفاده كرد. اين كتابخانه در برنامه‌هاي امانت بين‌كتابخانه‌اي اشتراك مساعي دارد. كاركنان كتابخانه ملي استراليا براي كمك به مراجعان و پاسخگويي به آنان، در تمام سالن‌هاي مطالعه حضور دارند.
فهرست رايانه‌اي همگاني (اُپك) و پايانه‌هاي همگاني ديسك‌هاي فشرده، يك مجموعه باز از منابع مرجع، قفسه‌هاي نمايش كتب و نشريات ادواري جديد و همچنين امكانات و وسايل تكثير در سالن مطالعه اصلي قرار دارند. ضمناً امكاناتي براي افرادي كه داراي معلوليت هستند در اين محل موجود است كه از آن جمله دستگاه ضبط‌صوت و رايانه‌هاي ويژه معلولاني را كه از صندلي چرخدار استفاده مي‌كنند مي‌توان برشمرد. استفاده از تمام خدمات موجود در سالن مطالعه رايگان است، ولي ارائه برخي از خدمات و مواد توليدي مانند انتشارات كتابخانه ملي، اجاره فيلم و نوار ويديويي، كاوش‌هاي رايانه‌اي، تهيه مدرك، تكثير و تهيه عكس در قبال دريافت وجه صورت مي‌گيرد. به طور كلي، امكان مرور اجمالي مجموعه كتابخانه مقدور نيست. جزئيات مربوط به موجودي كتابخانه در فهرست رايانه‌اي همگاني كتابخانه در دسترس است و مراجعان مي‌توانند با پركردن برگه مشخصات كتاب درخواستي و تحويل آن به كاركنان كتابخانه، از آنان بخواهند مواد درخواستي را در اختيارشان بگذارند.
خدمات به كتابخانه‌ها: كتابخانه ملي استراليا به‌عنوان كتابخانه پيشرو، وظايف متعددي در قبال جامعه كتابخانه‌هاي آن كشور دارد. اين كتابخانه نقش كانون ملي كتابخانه‌هاي آن كشور را ايفا مي‌كند و طيف وسيعي از خدمات اشتراك منابع و خدمات رايانه‌اي را تدارك ديده و پشتيباني مي‌كند. كتابخانه ملي استراليا به دولت فدرال و همچنين ديگر كتابخانه‌ها در باره موضوعاتي كه بر شبكه كتابخانه‌هاي استراليا و خدمات آن‌ها اثر مي‌گذارند خدمات رايزني و مشورتي مي‌دهد.
نمايشگاه ملي نقاشي چهره: اين نمايشگاه در روز سي‌ام مارس 1994 رسماً گشايش يافت و كتابخانه ملي استراليا مسئوليت اداره و پيشبرد اين پروژه مهم و جالب را بر عهده دارد. «نمايشگاه ملي نقاشي چهره» از طريق برنامه نمايشگاهي خود، نمايشگاه‌هايي از مجموعه نقاشي‌هاي عمومي و خصوصي در سراسر استراليا برگزار مي‌كند.
ديگر خدمات جنبي و امكانات:
تمام سالن‌هاي مطالعه و محل نمايشگاه‌ها براي افرادي كه از صندلي چرخدار استفاده مي‌كنند قابل دسترسي هستند. براي افرادي كه معلوليت دارند در محل‌هاي مناسب، تلفن و دستشويي تعبيه شده است. محل خاصي در پاركينگ براي افراد معلول در نظر گرفته شده كه مي‌توانند از همان محل مستقيماً به سالن كتابخانه وارد شوند. «مركز ديداركنندگان» كه ويژه ميهمانان و ديداركنندگان از كتابخانه ملي استراليا مي‌باشد علاوه بر اينكه اطلاعات كلي درباره كتابخانه در اختيار آنان مي‌گذارد، برنامه‌هايي درباره مجموعه‌ها و خدمات كتابخانه ارائه مي‌دهد. «ماهنامه خبري كتابخانه ملي استراليا»[10] در اين قسمت موجود است و به‌رايگان در اختيار افراد قرار مي‌گيرد. «سالن نمايشگاه» با برنامه‌هاي متنوع خود، جنبه‌هاي مختلف ميراث فرهنگي استراليا را به نمايش مي‌گذارد و فرصت مناسبي براي مشاهده مواد برجسته‌اي كه از مجموعه كتابخانه انتخاب شده‌اند پديد مي‌آورد. «فروشگاه» كتابخانه ملي استراليا طيف وسيعي از رمان‌هاي استراليايي، شعر، تاريخ، زندگينامه، و كتب كودكان و همچنين كارت پستال، نوشت افزار، نوارهاي ويديويي و انواع بازي‌هاي معمايي و سرگرمي را عرضه مي‌دارد. برخي از امكانات و فضاهاي كتابخانه براي اجاره در اختيار عموم گذاشته مي‌شود. انتشارات كتابخانه ملي استراليا نيز در اين فروشگاه موجود است. شعار كتابخانه ملي استراليا اين است: خدمت به ملت، دسترسي به دنيا[11].
كاركنان:
 كل كارمندان اين كتابخانه 589 نفر است كه 224 نفر آن متخصص و كارشناس هستند.
مجموعه‌ها:
 كتابخانه ملي استراليا مجموعه‌هاي وسيعي از كتب، نشريات ادواري، روزنامه‌ها، ريزنگاشت‌ها، نسخه‌هاي خطي، نقشه‌ها، آثار موسيقي، عكس‌ها، فيلم‌ها، نوارهاي ويديو و نوارهاي تاريخ شفاهي را در خود جاي داده است. دسترسي به بخش عظيمي از اين مجموعه از طريق سالن مطالعه اصلي امكان‌پذير است. سالن‌هاي مطالعه تخصصي مختلف، امكان دسترسي به ديگر مواد كتابخانه را فراهم مي‌آورند. اين كتابخانه ضمناً بزرگ‌ترين مجموعه كتب ناياب و كتب چاپي قبل از 1800 در استراليا را در اختيار دارد. علاوه بر مواد مربوط به استراليا، كتابخانه ملي استراليا داراي مجموعه وسيعي از آثار خارجي است كه در آن تأكيد خاصي بر مواد مربوط به آسيا به چشم مي‌خورد. از آغاز پيدايش كتابخانه ملي استراليا، اين كتابخانه به گردآوري مواد انفرادي و مجموعه‌هاي مهم همت گمارده است كه مي‌توان از يادداشت‌هاي روزانه «جيمز كوك» با عنوان «تلاش»، و نسخه دستنوشت «ديويد ويليامسون» نام برد.
مجموعه كتابخانه ملي استراليا تا سال 2002 به شرح زير مي‌باشد:
 

پايان‌نامه‌ها و ميكروفيلم‌ها	386‚542‚2		عكس	066‚566
پيايندها	741‚182		نقشه	598‚563
فيلم و ويديو كاست	993‚14		نسخه خطي	493‚10
رسانه‌هاي الكترونيكي	727

همكاري‌هاي بين‌المللي:
كتابخانه ملي استراليا خدمات مختلفي در زمينه‌هاي مرجع، تحويل مدرك، و فهرستنويسي به شبكه كتابخانه‌هاي استراليا و همچنين به كتابخانه‌هاي خارج از كشور ارائه مي‌دهد. اين كتابخانه به تلاش خود براي برقراري ارتباط الكترونيكي با ديگر كتابخانه‌ها، مؤسسات و شبكه‌هاي خارج از كشور ادامه مي‌دهد. پيوندهاي فرهنگي و اقتصادي استراليا با منطقه آسيا و اقيانوسيه در همكاري‌هاي مشترك با كتابخانه‌هاي ملي كشورهاي اين منطقه انعكاس يافته است. كتابخانه ملي استراليا از طريق برنامه‌هاي بين‌المللي خود، كتابخانه‌هاي ملي در سراسر منطقه آسيا و اقيانوسيه را با ارائه آموزش، تجهيزات، و تهيه كتاب مساعدت مي‌كند.
از ديگر فعاليت‌هاي اساسي اين كتابخانه تأسيس «شبكه كتابشناسي استراليا» در سال 1981 بود. اين شبكه در واقع شبكه ملي استفاده مشترك از منابع است كه در آن حدود 8 ميليون منبع وجود دارد و علاوه بر استفاده‌هاي فهرستنويسي، كتابخانه‌هاي سراسر كشور را براي استفاده مشترك از منابع يكديگر و امانت بين‌كتابخانه‌اي كمك مي‌كند. در سال 1991 بيش از 1100 كتابخانه از امكانات اين شبكه استفاده كرده‌اند. كتابخانه ملي از سال1980 نقش عمده‌اي در هدايت و راهنمايي ديگر كتابخانه‌هاي استراليا به عهده داشته ا ست. در سال 1988 گردهمايي كتابداران استراليا را تشكيل داد كه در آن تصميماتي در باب خدمات كتابخانه‌اي و اطلاع‌رساني تا سال 2000 گرفته شد. در سال 1993 در كنفرانس «به‌سوي فدراسيون 2001»[12] كه بر همين مبنا برنامه‌ريزي شده بود، دستور جلسه مشابهي براي گسترش و كنترل دستيابي به مجموعه  استراليا تهيه شد[13].
اطلاعات تماس:
 

+616 262 141,262 1269	تلفن
[phone]	نمابر
http://www.nla.gov.au/initiatives/index.htm1	پايگاه وب
[e-mail]	پست الكترونيكي
National Library of Australia Parkes Place, Canberra Act 2600 Australia	نشاني

پانوشتها:1. بيگدلي، زاهد. «كتابخانه ملي استراليا». فصلنامه كتاب، دوره هشتم، شماره سوم. پاييز 1376: صص 16-11.

2. Commonwealth Parlamentary Library
3. Lake Burley Griffin
4. Visitor Centere
5. National Portrait Gallery
6. Commonweath Scientific and Industrial Research Organization (CSIRO)
7. CSIRONET
8. Australian Information Network (Ausinet)
9. Australian Bibliographic Network (ABN)
10. National Library of Australia News
11. Service of the Nation Access to the Globe

12. Towards Federation 2001
13. http://www.nla.gov.au  

كتابخانه ملي ازبكستان

National Library of Uzbekistan (NLU)[1]
 

تأسيس : 1870
تاريخچه:
 كتابخانه ملي ازبكستان كه رسماً «كتابخانه دولتي عليشير نوايي» ناميده مي‌شود، در سال 1870 با مجموعه‌اي بالغ بر 2000 جلد كتاب تأسيس شد. اكثر كتاب‌هاي اين كتابخانه از طريق دريافت نسخه‌هاي رايگان يا خريد از مردم، و تعدادي نيز از طريق انتقال از كتابخانه‌هاي شهرهاي بخارا و سمرقند تأمين گرديده است. بيشتر اين كتاب‌ها به زبان روسي، تركي، عربي، فارسي و زبان‌هاي اروپايي است. متأسفانه در آتش‌سوزي سال 1997‌بسياري از نقشه‌ها، اسناد و كتاب‌هاي نفيس اين كتابخانه از ميان رفت.
كاركنان:
 220 نفر كتابدار متخصص در اين كتابخانه فعاليت دارند.
مجموعه‌ها:
تا سال 1999 مجموعه منابع اين كتابخانه به 000‚000‚5 جلد رسيد كه علاوه بر كتب چاپي، اسناد آرشيوي، ريزنگار و ميكروفيلم، نقشه، صفحه گرامافون، فيلم و مدارك ديگر را نيز شامل مي‌گردد. مجموعه نسخه‌هاي خطي كتابخانه بالغ بر 000‚15 جلد بوده كه بخشي از آن در سال 1948 در اختيار «مؤسسه شرق‌شناسي ابوريحان بيروني» قرار گرفته است.
ورودي‌ها:
 كتاب، نشريه، كتاب‌هاي چاپ قديم، متن موسيقي، نقشه، و مواد صوتي.
انتشارات:
كتابشناسي ملي ازبكستان.
اطلاعات تماس:
 

+(998-71)1391658	تلفن
+(998-71)1330908	نمابر
http://www.nla.gov.au/initives/meetings/cdnl/2003/uzbekistan.rtf	پايگاه وب
National lIbrary of Uzbekistan Tashkent, 700047 St Hkorezmskay St. Uzbekistan	نشاني

پانوشتها:1. چرمي، داود. ازبكستان. تهران وزارت امور خارجه، مؤسسه چاپ وانتشارات، 1375، ص 42.

كتابخانه ملي بلژيك

Koninklijke Bibliotheek Van Belgie (KBR)
تأسيس: 1837
تاريخچه:
 هسته اصلي كتابخانه ملي در بروكسل در قرن 15 با «كتابخانه دوك بورگاندي» پايه‌گذاري و در 1837 به‌نام »كتابخانه سلطنتي بلژيك» تأسيس شد، كه نقش دوگانه (هم كتابخانه ملي و هم كتابخانه مركزي تحقيقات) را به عهده داشت. در آوريل 1965 قانون واسپاري تصويب شد و بر مبناي آن ناشران بلژيك ملزم شدند يك نسخه از انتشارات خود را به كتابخانه تحويل دهند. بر اساس همين واسپاري است كه كتابشناسي ملي بلژيك[1] را به صورت ماهانه منتشر مي‌كند.
بخش‌ها:
كتابخانه سلطنتي بروكسل به‌عنوان كتابخانه مركزي تحقيقات، داراي بخش‌هاي مختلف تخصصي، و چند مركز مدارك است. بخش‌هاي كتابخانه عبارت‌اند از بخش كتاب‌هاي چاپي، نسخه‌هاي خطي، كتاب‌هاي نفيس، موسيقي، مجموعه سكه‌شناسي و مجموعه  نقشه. مراكز مدارك مشتمل‌اند بر مركز ملي علمي و فني مدارك، مركز تحقيقات امريكايي، مركز مدارك افريقايي، و مركز كشاورزي استوايي و عمران روستايي.
فعاليت‌ها و خدمات:
اگر چه كتابخانه سلطنتي يك مجموعه  مرجع است، ولي در امانت بين‌كتابخانه‌اي در بلژيك و كتابخانه‌هاي تحقيقاتي خارجي شركت دارد و همچنين به‌عنوان يك مركز واسپاري ملي عمل مي‌كند.
كاركنان:
تعداد كاركنان اين كتابخانه 265 نفر است.
مجموعه‌ها:
 

كتاب	000‚362‚3		مواد نفيس	000‚43
نشريه جاري	000‚26		اسناد دولتي	000‚305
نسخه خطي	000‚37		اوراق چاپي	000‚700
سكه و مدال	000‚800‚1		صفحه	000‚4
كتاب‌هاي نادر	000‚35

ورودي‌ها:
 كتاب، نشريه، نسخه خطي، كتاب چاپي ناياب، عكس، نقشه، سكه و مدال، و مواد صوتي.
انتشارات:
 كتابشناسي بلژيك، بولتن كتابخانه، نمايه تحقيقات محيط زيست، و فهرست‌هاي مجموعه‌ها و نمايشگاه‌ها[2].

اطلاعات تماس:  
 

[phone]	تلفن
[phone]	نمابر
http://www.kbr.be/start-fr.htm1 http://www.kbr.be/start-fr.htm1	پايگاه وب
Bibliotheque Rojale Albert ler Bowlevrad de Empereur 4, 1000 Bruxelles Belgium	نشاني

پانوشتها:1. Bibliographie de Belgique
2.  http://www.kbr.be

 

كتابخانه ملي ژاپن

National Diet Library (NDL)

 

تأسيس:1948
تاريخچه:
هسته اصلي مجموعه كتابخانه ملي ژاپن را كتابخانه‌هاي مجلس سنا، مجلس شورا و كتابخانه امپراتوري تشكيل مي‌دهند. كتابخانه‌هاي مجلس سنا و مجلس شورا (كه هر دو متعلق به مجلس قانونگذاري امپراتوري پيشين هستند) در سال 1890 تأسيس شده‌اند، و كتابخانه امپراتوري كه در سال 1872 زير نظر وزارت آموزش تأسيس گرديد، مجموعه وسيعي از مواد چاپ‌شده در ژاپن امروز (از آغاز دوران ميجي) را شامل مي‌شود. قسمت اعظم اين مجموعه به كتابخانه مجلس ملي كنوني منتقل گرديد كه اساس مجموعه حاضر را تشكيل مي‌دهد.
ساختمان:
اين كتابخانه داراي يك ساختمان 6 طبقه است كه با زيرزمين، مجموعاً به مساحت 647‚73 مترمربع، گنجايش 000‚500‚4 مدرك را دارد. يك ساختمان چهارطبقه (با 8 طبقه در زير زمين) در سال 1988 به آن اضافه شده كه اين ساختمان نيز 594‚71 مترمربع مساحت دارد و مي‌تواند 000‚500‚7 جلد را در خود جاي دهد.
فعاليت‌ها و خدمات:
- ايجاد هماهنگي و ارتباط بين كتابخانه‌هاي داخلي و خارجي،
- كتابخانه واسپاري انتشارات ژاپن،
- مركز امانت بين‌كتابخانه‌اي،
- ارائه خدمات به ديگر كتابخانه‌ها،
- حفاظت و نگهداري از منابع كتابخانه‌اي به‌عنوان ميراث ملي و فرهنگي كشور،
- خدمات امانت، تصويربرداري و خدمات مرجع،
- اقدام به‌عنوان مركز ملي «شابك» و «شابپ».
كاركنان:
اين كتابخانه 905 كارمند دارد كه 85 نفر از آن‌ها متخصص هستند.
مجموعه‌ها:
كل مجموعه اين كتابخانه در مارس 2002 عبارت بوده‌‌اند از:
 
 

كتاب	409‚685‚7		ميكروفيلم	230‚342
پيايند	738‚171		ميكروفيش	489‚793‚6

حوزه‌هاي موضوعي:
كتاب‌هاي مرجع، تاريخ، سياست، علم و فناوري.
ورودي‌ها:
كتاب، نشريه، نسخه خطي، پايان‌نامه، نت‌هاي موسيقي، نقشه، ميكروفرم، مواد سمعي و بصري، مواد صوتي.
انتشارات:
كتابشناسي ملي ژاپن، نمايه نشريات ادواري ژاپن، بولتن كتابخانه ملي، نمايه حقوق و قوانين جاري، گزارش سالانه كتابخانه ملي، خبرنامه كتابخانه ملي ژاپن.[1]
اطلاعات تماس:
 

تلفن	+(813)358 12331
نمابر	+(813)350 82934
پايگاه وب	http://www.ndl.go.jp/en/index.htm1
پست الكترونيكي	[e-mail]
نشاني	National Diet Library 10-1 Nagatacho 1-Chone Chiyoda-Ku Tokyo 100 Japan

پانوشتها:1. http://www.ndl.go.jp/en/index.html  

كتابخانه ملي كانادا

National Library of Canada (NLC) 

 تأسيس: 1953
تاريخچه: 
اين كتابخانه يك مؤسسه فدرالي است كه در سال 1953 در پاسخ به پيشنهادي كه از سوي حكومت كانادا مطرح شده بود تأسيس شد. تا آن زمان كتابخانه مجلس و كتابخانه حقوقي با گردآوري منابعي در زمينه‌هاي مربوط به كانادا، علوم اجتماعي و علوم انساني، مسئوليت كتابخانه ملي را برعهده داشتند. در سال 1953 وظايف كتابخانه ملي و مجلس تفکيک شد و در 20 ژوئن 1967 كتابخانه به طور رسمي توسط نخست وزير «لستر بي. پيرسون»[1] در ساختمان كنوني واقع در شهر اوتاوا افتتاح گرديد.
فعاليت‌ها و خدمات:
گردآوري، حفاظت و نگهداري، و انتشار آثار منتشرشده در كانادا، ارائه فهرست‌هاي اطلاعاتي و خدمات اطلاعاتي كتابخانه و ديگر مؤسسات جانبی كتابخانه به افرادي كه نيازشان با مراجعه به كتابخانه‌هاي محلي مرتفع نمي‌گردد و همچنين افرادي كه نياز به دسترسي به منابع و مآخذ ويژه دارند، تهيه و نگهداري منابع كمياب، و تهيه و تدوين كتابشناسي‌ها و ديگر منابع از وظايف عمده اين كتابخانه است. برگزاري سخنراني‌ها، سفرهاي علمي و اجلاس‌های مختلف چه در محل كتابخانه و چه در نمايشگاه‌هاي سيار، از برنامه‌هاي جانبي كتابخانه است كه اين برنامه‌ها در غني‌تركردن منابع كتابخانه مؤثرند و موجب تشويق نويسندگان و هنرمندان مي‌شوند. كتابخانه ملي كانادا به‌عنوان يك مركز فرهنگي، حافظ خلاقيت مردم كانادا است. اين خلاقيت منبعث از دانش، اطلاعات و شناختي است كه نياز به پيونددادن گذشته و حال و آينده دارد. ارائه خدمات به ديگر كتابخانه‌هاي كانادا و ايجاد تسهيلات لازم براي استفاده شهروندان اين كشور از منابع موجود در اين كتابخانه و همچنين حمايت از كتابخانه‌ها و طرح مؤثر نيازهاي آنان در نشست‌ها، از اهداف اوليه كتابخانه ملي كانادا است.
در اين كتابخانه، خدمات در زمينه علوم از طريق «مركز ملي تحقيقات»[2] صورت مي‌گيرد كه كتابخانه آن قبلاً «کتابخانه ملی علوم» نام داشته، اما در حال حاضر با نام «مؤسسه اطلاعات علمی و فنی»[3] شناخته مي‌شود. كتابخانه داراي سامانه بازيابي اطلاعات ماشيني است كه به طور مرتب مي‌توان هزاران اثر را بازبيني كرد و عنوان مورد علاقه را جستجو نمود. همچنين فهرستگان بيشتر از 300 كتابخانه كانادا را دارد. در سال 1973 ارائه «خدمات كتابشناختي چندزباني»[4] را شروع كرد كه شامل انتخاب، خريد، فهرستنويسي و گردش كتاب به تمام زبان‌هاي موجود در كانادا (غير از انگليسي و فرانسه) است. اين كتابخانه منابع خود را جز در موارد استثنايي (مانند نسخه‌هاي خطي، مواد مرجع و نوارهاي صوتي) به هر كتابخانه‌اي چه در داخل و چه در خارج از كشور امانت مي‌دهد. قانون جديد كتابخانه ملي که در اول سپتامبر 1969 تصويب شد، قدرت رئيس كتابخانه را به نحوي بالا برد كه بتواند رهبري كتابخانه‌هاي دولت فدرال را به عهده بگيرد. همچنين به او اجازه داده شد كه يك هيئت شورايي به‌منظور شور درباره نيازهاي كتابخانه‌ها و مراجعه‌كنندگان آن‌ها تشکيل دهد.
مجموعه‌ها:
مجموعه كتابخانه ملي كانادا شامل آثار مكتوب درباره مردم‌ آن كشور و مسائل مورد علاقه آن‌ها در داخل و خارج از كشور مي‌باشد، اما توجه اصلي آن به مواد در زمينه‌هاي علوم اجتماعي و علوم انساني است. علاوه بر اين شامل نشريات ادواري، ميكروفيلم، نوار ضبط صوت، كتاب‌هاي كمياب و نسخه‌هاي خطي، صورت جلسه كنفرانس‌ها، مدارك دولتي، پايان‌نامه‌ها، لوازم كمك‌آموزشي و ادبيات كودكان، انتشارات رسمي، مطالبي در زمينه موسيقي، ‌انتشارات چندزبانه، حقوق مردم بومي، و اطلاعات مورد نياز جامعه و كتابخانه‌هاي كانادا نيز مي‌باشد. همچنين در اين كتابخانه آثار مكتوب كانادا، از قديمي‌ترين آثار چاپي كانادا در سال 1766 تا چاپ اخير «ويسل پينك»[5] (روزنامه انگليسي‌زبان تاريخ جنگ‌هاي كلمبيا) و از زمان کتيبه‌هاي گِلين تا زمان «اليزابت كليور» در اين كتابخانه يافت مي‌شود. اين كتابخانه منابع خاص خود را که دربرگيرنده روزنامه‌ها،انتشارات دولتي، کتاب‌هاي کمياب و نسخه‌هاي خطي، ادبيات کودکان، حقوق مردم بومي، و اطلاعات مورد نياز جامعه و كتابخانه‌هاي كانادا است، مستمراً بسط و توسعه مي‌دهد.
ورودي‌ها:
كتاب، نشريه، مواد صوتي.
انتشارات:
كتابشناسي ملي كانادا، انتشارات پيايندي و گزارش‌هاي سالانه، بولتن خبري كتابخانه ملي، و فهرست مواد غيركتابي.[6]
اطلاعات تماس:

تلفن	[phone]
نمابر	[phone]
پايگاه وب	http://www.nlc-bnc.ca/index-e.html
پست الكترونيكي	[e-mail]
نشاني	National Library of Canada 395 Wellington Street Ottowa Kiaon4 Canada

پانوشتها:1. Lester B. Pearson
2. National Research Center
3. Canada Institute for Scientific and Technical Information (CISTI)
4. Biblioservice Multilingual
5. Whistle Pink
6. http://www.nlc-bnc.ca/index-e-html

معرفی منابع اطلاع رسانی در مورد موضوع کتابخانه های ملی جهان

(((سازمان‌ها و مراكز بين‌المللي كتابداري و اطلاع‌رساني، تأليف: صديقه احمدي فصيح؛ ويراستار: محمود بابائي ناشر: پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمي ايران. سال انتشار 1384.  نوبت چاپ: (اول) قيمت: 15000 ريال. شابك:(0-40-7519-964)))

کتابنامه  1.  آشنايي با يونسكو و كميسيون ملي يونسكو در ايران. تهران: كميسيون ملي يونسكو در ایران؛ مرکز انتشارات؛1382.
2. «آيسسكو»، فصلنامه كتاب، دوره نهم، شماره 3 و 4 (پاييز و زمستان 1377): ص147
3. بيگدلي، زاهد. «كتابخانه ملي استراليا». فصلنامه كتاب، دوره هشتم، شماره سوم. پاييز 1376:  صص 16-11.
4. «تشكيل انجمن كتابداري و اطلاع‌رساني پزشكي ايران». فصلنامه كرانه، سال اول، شماره دوم تابستان 1373: صص 74-71.
5. چرمي، داود. ازبكستان. تهران :وزارت امور خارجه، مؤسسه چاپ وانتشارات، 1375
6. حري، عباس. اطلاع‌رساني: نظام‌ها و فرآيندها. تهران: نشر كتابدار، 1378
7.  دايره‌المعارف كتابداري و اطلاع‌رساني. تهران : كتابخانه ملي جمهوري اسلاي ايران ؛1381.
8. سلطاني، پوري؛ راستين، فروردين. اصطلاحنامه كتابداري ويرايش 2. تهران: كتابخانه ملي، 1365
9. فرزين نيا، زيبا. پاكستان. تهران: وزارت امور خارجه، مركز چاپ و انتشارات، 1380
10. "گزارشي از ايفلا 1379".تهران: 1379 (پلي كپي)
11. "گزارشي از كتابخانه و سرويس اطلاعات بريتيش كونسل 1378". تهران: 1378 (پلي كپي)
12. "گزارشي از كتابخانه و مركز فرهنگي ايالتي آصفيه هند 1379".تهران: 1379 (پلي  كپي)
13. "گزارشي از كتابخانه و مركز فرهنگي ندوه‌الثقافه و العلوم  1380".  تهران: 1380 (پلي كپي)
14. "گزارشي از كتابخانه‌ها در تركمنستان 1380". تهران:  1380(پلي كپي).
15. مختاري معمار، حسين. درآمدي بر كتابداري، شيراز: نشر قو، 1374
16. منافي، كامياب. فرانسه. تهران: وزارت امور خارجه، مؤسسه چاپ و انتشارات، 1372
17. موكهرجي، آجيث كمار. تاريخ و فلسفه كتابداري. ترجمه اسدالله آزاد. تهران: كتابدار، 1382
18. نجفي، عبدالله. «چهارمين كنگره بين‌المللي كتابداران و اطلاع‌رسانان مسلمان (كامليس 4) در ايران». فصلنامه كتاب، دوره ششم، شماره اول (بهار 1374): ص222
19. هادي وش، فاطمه. سنگاپور. تهران: وزارت امور خارجه، مركز چاپ و انتشارات، 1381

 

منابع خارجي: 1. . ALA: American Library Association. available at: http://www.ala.org  (8 may 2003)
 2 . ALIA: Australian Library and Information Association. availabal at: http://www.alia.org.au   (22 may 2003)
 3.APIN: Asia Pacific Information Network. available at: http://www.irandoc.ac.ir/apin/constitution .htm
 4. ASIS: America Society for Informaton Science. available at: http://www.irandoc.ac.ir/org-all.htm   (16 jan. 2003)
 5. Aslib: Association of Special Libraries and Information Bureaux. available at: http://www.irandoc.ac.ir/org-all/aslib.htm
 6. Association of American Publishers. avaiable at: http://www.publishers.org  (10 mar. 2003)
 7. BNF [Biliotheque nationale de france] index [uk] available at: http://www.bnf.fr/site-bnf-eng/index.html   (20 feb. 2002)
 8. Canadian Library Association. avalible at: http://ww.cla.ca   (8 mar 2004)
 9. Chater, khalfa. The National Library of Tunisia: Recent Developments. available at: http://www.nla.gov.au/initiatives/meetings/cdnl/presentation-.rtf   (21 aug. 2002)
 10. Comlis: The Congress of Muslim Librarians and Information Scientists. translated version of http://www.ens.it/strutura/comitati/comlis.html   available at: http://www.ens.it/struttura/comitati/comlis.htm   (25 aug. 2003)
 11. Ddb: die deutsche bibliothek [national library of germany]. available at: http://www.ddb.de/index-e.htm   (8 may 2003
 12. EUSIDIC: The European Association of Infornation Dissemination Centers. available at: http://www.eusidic.org   (19 oct. 2003)
 13. Gabriel: gateway to europe's national libraries [Albania]. available at: http://www.Kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/al-en.html   (22 may 2003)
 14. Gabriel: gateway to europe's national libraries [Bulgaria]. Available at: http:///www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/dk-en.html   (7 sep 2003)
 15.Gabriel: gateway to europe's national libraries [denmark]. available at: http:///www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/dk-en.html   (10 oct. 2003)
 16. Gabriel: gateway to europe's national libraries [ireland]. Available at: http:///www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/ie-en.html   (17 may 2002)
 17. Gabriel: gateway to europe's national libraries [Italy-Florence]. available at: http://www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/itf-en.html   (8 jan. 2003)
 18. Gabriel: gateway to europe's national libraries [Italy-Rom]. available at: http://www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/itr-en.html   (8 jan. 2003)
 19. Gabriel: gateway to europe's national libraries [Norway]. Available at: http://www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/no-en.html   (26 jan. 2003)
 20. Gabriel: gateway to europe's national libraries [Portugal]. available at: http://www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/pt-en.html  (25 sep. 2003)
 21. Gabriel: gateway to europe's national librars [republic Macedonia]. available at:  http://www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/mk-en.html   (27 jan. 2003)
 22. Gabriel: gateway to europe's national libraris [Romania]. available at: http://www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/ro-en.htm l  (11 jan. 1998)
 23.Gabriel: Gateway to europe's national libraries [slovenia]. available at:   http://www.bl.uk/gabriel/libraries/pages-generated/sl-en.html128  (apr. 2003)
 24. Gabriel: gateway to europe's national libraries [spain]. available at: http:///www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/es-en.html
 25.Gabriel: gateway to europe's national libraries, [united kingdom: british library]. available at:  http://www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/uk-en.html   (9 apr. 2003)
 26.IASL: Internatonal Association of School Librarianship. availabl at: http://www.iasl-slo.org   (30 oct. 2003)
 27 . Iatlis: Indian Association of Teachere in Library and Information Science. avaliable at: http://www.launch.groups.yahoo.com/group/iatlis   (10 sep. 2002)
 28.IATUL: Intrenational Association of Technological University Libraries. avaliable at: http://www.iatul.org/index.php   (12 may 2003)
 29. Ifla: International Federation of Library Associations and Institutions. avaliable at: http://www.lfla.org
 30.INTAMEL: Intrenational Association of Metropolitan City Libraries [intamel]. available at: http://www.ifla.org/vll/s46/metro.htm   (1 jan. 2004)
 31. International Association of Sound and Audiovisual Archives. avaliable at: http://www.iasa-web.org
 32. Islamic educational, scientific and cultural organization. available at: http://www.isesco.org.ma/index-eng.html
 33. King Fahad National Library. available at: http://www.kfnl.gov.sa
 34. . Knowledge within Reach: National Library of Canada. available at: http://www.nlc-bnc.ca/index-e-html   (1 jan. 2003)
 35. Koninkijke Bibliotheek, Netherlands. avalible at: http://www.kb.nl.index/-en.html  (3 apr. 2004)
 36. Libraries of Asia Pacific: a Directory-Details for Lap Library [bangladesh]. available at: http://www.nla.gov.au/apps/lapsdir?action=lapsdetail8orgid=22831   (14 jan. 2003)
 37. Library Association of Malaysia. available at: http://www.pnm.my/ppm/ppm-aout.htm
 38. Malmgrem, pema. servicing- not living a study on a library and its users in Northern Tanzania. (dec. 1999)
 39. . Middle East Libraries Association. available at: http://www.depts.washington.edu/wsx/melahp.html   (15 apr. 2003)
 40. National and University Library of Iceland. available at: http://www.bok.hi.is/english/third.htm   (3 apr. 2003)
 41. National diet library [japan]. available at:  http://www.ndl.go.jp/en/index.html   (10 jan. 2003)
 42.National Library Board Singapor. available at: http://www.nlb.gov.sg   (24 jan. 2003)
 43. National Library of Algeria. available at: http://www.dctd.cerist.dz  (5 may 2003)
 44. National Library of Australia. available at: http://www.nla.gov.au   (2 aug. 2003)
 45. Royal Library of Belgium, koninklijke biliotheek van belgie, bibliotheque royal belgigue. available at:  http://www.kbr.be
 46. University College of Belize Library Consultation Visit Report [may 1999]. available at: http://library.uncwil.edu/belize/ucbl3.html
 47. National Library of China.available at: http://www.nlc.gov.cn/english.htm   (10 jan. 2003)
 48. National Library of the Czech Republic. available at: http://www.nkp.cz/-en/index.htp3
 49. National Library of Estonia. available at: http://www.nlib.ee/inglise/index.htm   (5 nov. 2003).
 50. . National Library of Greece. available at: http://www.nlg.gr/english/index.php   (8 oct. 2003)
 51.  National Library of India. available at: http://www.nlindia.org/index2.htm   (27 may 2003)
 52. The National Library of Ireland. available at: http://www.nli.ie/new-serv.htm   (3 mar. 2003)
 53. National Library of Jamaica. available at: http://www.nlj.org.jm   (15 jan. 2003)
 54. National Library of Korea. available at:  http://www.nl.go.kr/nlen/index.htm   (22 may 2003)
 55. National Library of Malaysia. available at: http://www.pnm.my  (1 jan. 1999)
 56. National Library of Pakistan. available at: http://www.nlp.go.pk/html/home.htm   (13 dec. 2003)
 57. The National Library of Russia. available at: http://www.nlr.ru:8101/eng/nlr/index.html   (9 may 2003)
 58. The National Library of Thailand. available at: http://tla.tiac.or.th.ifla/ifla99-10.htm   (19 may 2003)
 59. NLI: National Library of the Islamic Republic of Iran. available at: http://www.nli.ir
 60. The Royal DK Library, Denmark History. available at: http://www.kb.dk/history/index-en.html
 61. Translated version of http://www.bj.refer.org/benin-ct/tur/bnb/internet.htm  . Natioanl Library of Benin. available at: http://www.bj.refer.org/benin-cttur/bnb/internet.htm   (2 jan. 2002)
 62. Unesco: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. available at: http://portal.unesco.org/en/ev   (5 sep. 2003)
 63. The Vatican Library. available at: http://www.loc.gov/exhibits/vatican/vatican.html   (2 jan. 2003)
 64. The World of Learning: International Guide to the Academic World.  Europa Publications, London.

فهرست منابع و ماخذ استفاده شده :

http://www.irandoc.ac.ir/data/books/lib_guide/ireland.htm

http://www.irandoc.ac.ir/data/books/lib_guide/estonia.htm

http://www.irandoc.ac.ir/data/books/lib_guide/australia.htm

http://www.irandoc.ac.ir/data/books/lib_guide/uzbekistan.htm

http://www.irandoc.ac.ir/data/books/lib_guide/japan.htm

http://www.irandoc.ac.ir/data/books/lib_guide/japan.htm

http://www.msn.com/ جستجو+کتابخانه+ملی

http://www.yahoo.com/جستجو+کتابخانه+ملی

http:///www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/ie-en.html  

http://www.nli.ie/new-serv.htm

http://www.nlib.ee/inglise/index.

http://www.nla.gov.au  

  http://www.kbr.be

http://www.ndl.go.jp/en/index.htm

http://www.nlc-bnc.ca/index-e-html

9-سازمانها و مراکز بین المللی اطلاع رسانی/صدیقه احمدی فصح/مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران/1384/تهران

معرفی منابعی در خصوص معرفی کتابخانه های ملی جهان

کتابنامه 

1.  آشنايي با يونسكو و كميسيون ملي يونسكو در ايران. تهران: كميسيون ملي يونسكو در ایران؛ مرکز انتشارات؛1382.
2. «آيسسكو»، فصلنامه كتاب، دوره نهم، شماره 3 و 4 (پاييز و زمستان 1377): ص147
3. بيگدلي، زاهد. «كتابخانه ملي استراليا». فصلنامه كتاب، دوره هشتم، شماره سوم. پاييز 1376:  صص 16-11.
4. «تشكيل انجمن كتابداري و اطلاع‌رساني پزشكي ايران». فصلنامه كرانه، سال اول، شماره دوم تابستان 1373: صص 74-71.
5. چرمي، داود. ازبكستان. تهران :وزارت امور خارجه، مؤسسه چاپ وانتشارات، 1375
6. حري، عباس. اطلاع‌رساني: نظام‌ها و فرآيندها. تهران: نشر كتابدار، 1378
7.  دايره‌المعارف كتابداري و اطلاع‌رساني. تهران : كتابخانه ملي جمهوري اسلاي ايران ؛1381.
8. سلطاني، پوري؛ راستين، فروردين. اصطلاحنامه كتابداري ويرايش 2. تهران: كتابخانه ملي، 1365
9. فرزين نيا، زيبا. پاكستان. تهران: وزارت امور خارجه، مركز چاپ و انتشارات، 1380
10. "گزارشي از ايفلا 1379".تهران: 1379 (پلي كپي)
11. "گزارشي از كتابخانه و سرويس اطلاعات بريتيش كونسل 1378". تهران: 1378 (پلي كپي)
12. "گزارشي از كتابخانه و مركز فرهنگي ايالتي آصفيه هند 1379".تهران: 1379 (پلي  كپي)
13. "گزارشي از كتابخانه و مركز فرهنگي ندوه‌الثقافه و العلوم  1380".  تهران: 1380 (پلي كپي)
14. "گزارشي از كتابخانه‌ها در تركمنستان 1380". تهران:  1380(پلي كپي).
15. مختاري معمار، حسين. درآمدي بر كتابداري، شيراز: نشر قو، 1374
16. منافي، كامياب. فرانسه. تهران: وزارت امور خارجه، مؤسسه چاپ و انتشارات، 1372
17. موكهرجي، آجيث كمار. تاريخ و فلسفه كتابداري. ترجمه اسدالله آزاد. تهران: كتابدار، 1382
18. نجفي، عبدالله. «چهارمين كنگره بين‌المللي كتابداران و اطلاع‌رسانان مسلمان (كامليس 4) در ايران». فصلنامه كتاب، دوره ششم، شماره اول (بهار 1374): ص222
19. هادي وش، فاطمه. سنگاپور. تهران: وزارت امور خارجه، مركز چاپ و انتشارات، 1381

 

منابع خارجي:

 1. . ALA: American Library Association. available at: http://www.ala.org  (8 may 2003)
 2 . ALIA: Australian Library and Information Association. availabal at: http://www.alia.org.au   (22 may 2003)
 3.APIN: Asia Pacific Information Network. available at: http://www.irandoc.ac.ir/apin/constitution .htm
 4. ASIS: America Society for Informaton Science. available at: http://www.irandoc.ac.ir/org-all.htm   (16 jan. 2003)
 5. Aslib: Association of Special Libraries and Information Bureaux. available at: http://www.irandoc.ac.ir/org-all/aslib.htm
 6. Association of American Publishers. avaiable at: http://www.publishers.org  (10 mar. 2003)
 7. BNF [Biliotheque nationale de france] index [uk] available at: http://www.bnf.fr/site-bnf-eng/index.html   (20 feb. 2002)
 8. Canadian Library Association. avalible at: http://ww.cla.ca   (8 mar 2004)
 9. Chater, khalfa. The National Library of Tunisia: Recent Developments. available at: http://www.nla.gov.au/initiatives/meetings/cdnl/presentation-.rtf   (21 aug. 2002)
 10. Comlis: The Congress of Muslim Librarians and Information Scientists. translated version of http://www.ens.it/strutura/comitati/comlis.html   available at: http://www.ens.it/struttura/comitati/comlis.htm   (25 aug. 2003)
 11. Ddb: die deutsche bibliothek [national library of germany]. available at: http://www.ddb.de/index-e.htm   (8 may 2003
 12. EUSIDIC: The European Association of Infornation Dissemination Centers. available at: http://www.eusidic.org   (19 oct. 2003)
 13. Gabriel: gateway to europe's national libraries [Albania]. available at: http://www.Kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/al-en.html   (22 may 2003)
 14. Gabriel: gateway to europe's national libraries [Bulgaria]. Available at: http:///www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/dk-en.html   (7 sep 2003)
 15.Gabriel: gateway to europe's national libraries [denmark]. available at: http:///www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/dk-en.html   (10 oct. 2003)
 16. Gabriel: gateway to europe's national libraries [ireland]. Available at: http:///www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/ie-en.html   (17 may 2002)
 17. Gabriel: gateway to europe's national libraries [Italy-Florence]. available at: http://www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/itf-en.html   (8 jan. 2003)
 18. Gabriel: gateway to europe's national libraries [Italy-Rom]. available at: http://www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/itr-en.html   (8 jan. 2003)
 19. Gabriel: gateway to europe's national libraries [Norway]. Available at: http://www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/no-en.html   (26 jan. 2003)
 20. Gabriel: gateway to europe's national libraries [Portugal]. available at: http://www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/pt-en.html  (25 sep. 2003)
 21. Gabriel: gateway to europe's national librars [republic Macedonia]. available at:  http://www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/mk-en.html   (27 jan. 2003)
 22. Gabriel: gateway to europe's national libraris [Romania]. available at: http://www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/ro-en.htm l  (11 jan. 1998)
 23.Gabriel: Gateway to europe's national libraries [slovenia]. available at:   http://www.bl.uk/gabriel/libraries/pages-generated/sl-en.html128  (apr. 2003)
 24. Gabriel: gateway to europe's national libraries [spain]. available at: http:///www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/es-en.html
 25.Gabriel: gateway to europe's national libraries, [united kingdom: british library]. available at:  http://www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/uk-en.html   (9 apr. 2003)
 26.IASL: Internatonal Association of School Librarianship. availabl at: http://www.iasl-slo.org   (30 oct. 2003)
 27 . Iatlis: Indian Association of Teachere in Library and Information Science. avaliable at: http://www.launch.groups.yahoo.com/group/iatlis   (10 sep. 2002)
 28.IATUL: Intrenational Association of Technological University Libraries. avaliable at: http://www.iatul.org/index.php   (12 may 2003)
 29. Ifla: International Federation of Library Associations and Institutions. avaliable at: http://www.lfla.org
 30.INTAMEL: Intrenational Association of Metropolitan City Libraries [intamel]. available at: http://www.ifla.org/vll/s46/metro.htm   (1 jan. 2004)
 31. International Association of Sound and Audiovisual Archives. avaliable at: http://www.iasa-web.org
 32. Islamic educational, scientific and cultural organization. available at: http://www.isesco.org.ma/index-eng.html
 33. King Fahad National Library. available at: http://www.kfnl.gov.sa
 34. . Knowledge within Reach: National Library of Canada. available at: http://www.nlc-bnc.ca/index-e-html   (1 jan. 2003)
 35. Koninkijke Bibliotheek, Netherlands. avalible at: http://www.kb.nl.index/-en.html  (3 apr. 2004)
 36. Libraries of Asia Pacific: a Directory-Details for Lap Library [bangladesh]. available at: http://www.nla.gov.au/apps/lapsdir?action=lapsdetail8orgid=22831   (14 jan. 2003)
 37. Library Association of Malaysia. available at: http://www.pnm.my/ppm/ppm-aout.htm
 38. Malmgrem, pema. servicing- not living a study on a library and its users in Northern Tanzania. (dec. 1999)
 39. . Middle East Libraries Association. available at: http://www.depts.washington.edu/wsx/melahp.html   (15 apr. 2003)
 40. National and University Library of Iceland. available at: http://www.bok.hi.is/english/third.htm   (3 apr. 2003)
 41. National diet library [japan]. available at:  http://www.ndl.go.jp/en/index.html   (10 jan. 2003)
 42.National Library Board Singapor. available at: http://www.nlb.gov.sg   (24 jan. 2003)
 43. National Library of Algeria. available at: http://www.dctd.cerist.dz  (5 may 2003)
 44. National Library of Australia. available at: http://www.nla.gov.au   (2 aug. 2003)
 45. Royal Library of Belgium, koninklijke biliotheek van belgie, bibliotheque royal belgigue. available at:  http://www.kbr.be
 46. University College of Belize Library Consultation Visit Report [may 1999]. available at: http://library.uncwil.edu/belize/ucbl3.html
 47. National Library of China.available at: http://www.nlc.gov.cn/english.htm   (10 jan. 2003)
 48. National Library of the Czech Republic. available at: http://www.nkp.cz/-en/index.htp3
 49. National Library of Estonia. available at: http://www.nlib.ee/inglise/index.htm   (5 nov. 2003).
 50. . National Library of Greece. available at: http://www.nlg.gr/english/index.php   (8 oct. 2003)
 51.  National Library of India. available at: http://www.nlindia.org/index2.htm   (27 may 2003)
 52. The National Library of Ireland. available at: http://www.nli.ie/new-serv.htm   (3 mar. 2003)
 53. National Library of Jamaica. available at: http://www.nlj.org.jm   (15 jan. 2003)
 54. National Library of Korea. available at:  http://www.nl.go.kr/nlen/index.htm   (22 may 2003)
 55. National Library of Malaysia. available at: http://www.pnm.my  (1 jan. 1999)
 56. National Library of Pakistan. available at: http://www.nlp.go.pk/html/home.htm   (13 dec. 2003)
 57. The National Library of Russia. available at: http://www.nlr.ru:8101/eng/nlr/index.html   (9 may 2003)
 58. The National Library of Thailand. available at: http://tla.tiac.or.th.ifla/ifla99-10.htm   (19 may 2003)
 59. NLI: National Library of the Islamic Republic of Iran. available at: http://www.nli.ir
 60. The Royal DK Library, Denmark History. available at: http://www.kb.dk/history/index-en.html
 61. Translated version of http://www.bj.refer.org/benin-ct/tur/bnb/internet.htm  . Natioanl Library of Benin. available at: http://www.bj.refer.org/benin-cttur/bnb/internet.htm   (2 jan. 2002)
 62. Unesco: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. available at: http://portal.unesco.org/en/ev   (5 sep. 2003)
 63. The Vatican Library. available at: http://www.loc.gov/exhibits/vatican/vatican.html   (2 jan. 2003)
 64. The World of Learning: International Guide to the Academic World.  Europa Publications, London.

کتابخانه های ملی جهان-کتابخانه ملی ایرلند

كتابخانه ملي ايرلند

Leabhariann Naisuinta na Heireann (LNH)

تأسيس: 1877
تاريخچه:
كتابخانه ملي ايرلند در سال 1877 در ساختمان كنوني پارلمان[1] كه در آن زمان به «انجمن سلطنتي دوبلين»[2] تعلق داشت، تأسيس شد. كتابخانه انجمن سلطنتي، شالوده كتابخانه ملي جديد را تشكيل داد و ساختمان اصلي و كنوني آن در سال 1890 گشايش يافت.
هدف اصلي كتابخانه جمع‌آوري، نگهداري و دردسترس‌قراردادن منابع مربوط به ايرلند، و فراهم‌آوردن پيشينه صحيحي از بروندادهاي ايرلند در نسخه‌هاي خطي، چاپي، و ديگر رسانه‌ها است.
فعاليت‌ها و خدمات:
دفتر نسب‌شناسي[3] كه در سال 1552 به‌عنوان دفتر جنگ‌افزارها تأسيس شد، از سال 1943 شعبه‌اي در كتابخانه ملي بوده كه وظيفه اصلي آن، واگذاركردن سلاح به داوطلبان حقيقي و حقوقي شهري بوده است. پيشرفت‌هاي اخير شامل گشايش آرشيو عكس كتابخانه ملي در مركز فرهنگي دوبلين است. اين ساختمان صرفاً به حفظ و نگهداري مجموعه‌هاي عكس كتابخانه اختصاص دارد و از طريق نمايشگاه‌ها و يك سالن تماشاي كوچك، دسترسي بيشتر به مجموعه‌ها را امكان‌پذير مي‌كند. خدمات مشاوره نسب‌شناسي نيز به افرادي كه درباره تاريخ خانواده خود تحقيق مي‌كنند، ارائه مي‌شود. ارائه خدمات آموزشي به معلمان به‌منظور يافتن مطالبي براي استفاده در كلاس، و برگزاري نمايشگاه در 20 نقطه كشور از ديگر فعاليت‌هاي اين كتابخانه است[4].
خدمات اطلاعاتي پيوسته:
ـ خدمات وب جهان‌گستر.
ـ فهرست دسترسي عمومي (اُپك) كتابخانه ملي ايرلند.
مجموعه‌ها:
 سياست كتابخانه بر فراهم‌آوردن منابع مربوط به ايرلند متمركز شده است. در حدود يك ميليون كتاب، و آرشيو جامعي از روزنامه، كليشه و گراور با نقشه و عكس وجود دارد. مجموعه نسخه‌هاي خطي شامل مقالاتي از بسياري نويسندگان ايرلندي و شخصيت‌‌هاي سياسي، و مرجع كاملي است از آنچه در باره ايرلند نوشته شده. كتابThe Guid to Collection in Dublin Libraries  كه در سال 1982 منتشر شد اشارات جالبي به برخي آثار مشهور در اين كتابخانه، ازجمله آثار «جاناتان سويفت» دارد. مجموعه كتابخانه اوراق چاپي نت‌هاي موسيقي قديمي در كتاب‌هاي چاپي، كتاب چاپ قديم، و برخي آثار قرن هيجده و نوزده ايرلند را نيز شامل مي‌شود.
ورودي‌ها:
كتاب، نشريه، عكس، نقشه، مجموعه نسخه‌هاي خطي، ميكروفيلم، ميكروفيش.
انتشارات:
كتابشناسي ملي ايرلند.
همكاري‌هاي بين‌المللي:
اين كتابخانه با همكاري كتابخانه‌هاي عمومي و سازمان‌هاي ديگر، غالباً به تشكيل نمايشگاهي از منابع موجود در مجموعه كتابخانه ملي در سراسر كشور مبادرت مي‌ورزد. همچنين اين كتابخانه براي ارتقاي دانش كارمندان در مورد موضوعات تخصصي مانند فهرستنويسي، حفاظت و نگهداري، با كتابخانه‌ها و مؤسسات فرهنگي در داخل و خارج از ايرلند همكاري و ارتباط دارد[5].
اطلاعات تماس:
 

[phone]	تلفن
[phone]	نمابر
http://www.nli.ie/default.asp	پايگاه وب
[e-mail]	پست الكترونيكي
National library of Ireland kildare street, Dublin2	نشاني

---

پانوشتها:

1. Leinster Howse
2. Royal Dublin Society
3. Genealogical Office
4. The National Library of Ireland. available at: http://www.nli.ie/new-serv.htm  (3 mar. 2003)
5. Gabriel: gateway to europe's national libraries [ireland]. Available at: http:///www.kb.nl/gabriel/libraries/pages-generated/ie-en.html  (17 may 2002)

معرفی کتابخانه های ملی جهان - کتابخانه ملی چین

كتابخانه ملي چين

National Library of China (NLC)
 

تأسيس: 1909
تاريخچه:
 كتابخانه ملي جمهوري خلق چين به‌خاطر منابع جامع و غني تحقيقي، انتشارات عمومي ارزشمند، و تاريخ طولاني‌اش شهرت دارد. اين كتابخانه در شمال پارك زيباي «بامبوي بنفش» در پكن قرار دارد و شعبه آن در خيابان ونجن[1] در كنار درياچه پارك «بي‌هاي»[2] واقع شده. در 24 آوريل سال 1909 كتابخانه مركزي پكن ساخته شد و بعد از انقلاب 1911، سرپرستي آن به وزارت آموزش و پرورش حكومت پكن واگذار شد و در 27 اوت 1921 رسماً افتتاح گرديد. اين كتابخانه به گرد‎آوري نسخه‌هاي كتاب‌هاي ناشران داخل كشور پرداخت و خود را به‌عنوان كتابخانه ملي معرفي كرد. در ماه ژوئيه 1928، مجدداً به‌عنوان كتابخانه ملي بي‌پينگ[3] نامگذاري شد. در ماه اوت 1929 با كتابخانه بي‌هاي (كه مؤسسه آموزش و فرهنگ چين به‌وجود آورده بود) به همكاري پرداخت، اما نام آن همچنان ثابت ماند. ساختمان كتابخانه در خيابان ونجن كه اينك شعبه كتابخانه ملي است بنا گرديد. در سال 1933، يعني هنگامي كه كتابخانه مركزي نان‌جينگ[4] ساخته شد، اين دوكتابخانه ملي با هم به موجوديت خود ادامه دادند. افراد مشهور و شخصيت‌هاي فرهنگي، يكي پس از ديگري در هدايت و تثبيت كتابخانه نقش مؤثر داشتند. بعد از تأسيس جمهوري خلق چين، فقط كتابخانه ملي بي‌پينگ به نام كتابخانه ملي نامگذاري شد. اين كتابخانه زير نظر وزارت فرهنگ چين اداره مي‌شود.
ساختمان:
همزمان با پيشرفت بنيان سوسياليسم، ساختمان كتابخانه در خيابان ونجن براي چندمين بار توسعه يافت، ولي هيچ گاه با نيازهاي روزافزون تطبيق نيافت.
در مارس 1975، بنا به پيشنهاد نخست وزير «چوئن لاي» شوراي ايالتي تصميم گرفت به سرعت دست به كار ساختماني شود كه به‌عنوان يك كتابخانه ملي، مناسب باشد. جشن آغاز عمليات ساختماني در 23 سپتامبر 1983 برگزار گرديد، عمليات در 18 نوامبر شروع شد و در اول ژوئيه 1987 پايان يافت.
كتابخانه جديد در حومه غربي پكن قرار گرفته و در زميني به مساحت 5/7 هكتار، با زيربناي 000‚140 مترمربع (000‚170 مترمربع با تمام طبقات) ساخته شده كه از لحاظ وسعت، پس از كتابخانه كنگره بزرگترين كتابخانه دنيا است و گنجايش پذيرش همزمان 6000 تا 7000 مراجعه‌كننده را دارد. كتابخانه سابق به‌عنوان شعبه‌اي از كتابخانه ملي كنوني فعاليت مي‌كند.
بخش‌ها:
كميته سفارش كتاب، مجلات و مواد                                    بخش سفارش و فهرستنويسي كتاب‌هاي چيني
بخش سفارش و فهرستنويسي كتاب‌هاي خارجي                    بخش خدمات مطالعه و امانت
بخش روزنامه‌ها و مجلات                                                  بخش گردآوري ويژه كتاب‌هاي كمياب
بخش تحقيق و مراجعه                                                     بخش توسعه خودكارسازي
بخش فعاليت‌هاي دانشگاهي                                              بخش تكثير اسناد
بخش تحقيق در علم كتابداري                                           شماره استاندارد بين‌المللي پيايندهاي چين
خانه نشر كتابشناسي و اسناد                                             مركز ملي ميكروفيلم چين براي منابع كتابخانه
و نيز ديگر واحدهاي موظف مانند: دفتر مديران، بخش عملياتي، بخش مالي، بخش پرسنلي، بخش حراست، بخش خدمات عمومي، بخش مديريت ساختمان، بخش مديريت ماشين آلات و برق.
فعاليت‌ها و خدمات:
ـ گردآوري و دريافت تمامي كتاب‌هاي منتشره در داخل چين، جمع‌آوري و حفظ و نگهداري نشريات داخلي و خارجي و‌آثار تاريخي با استفاده از فناوري جديد كه به اين ترتيب كتابخانه به مهمترين مركز نگهداري و امانت كتاب‌هاي داخلي چين تبديل شده است؛
ـ انتشار منابعي در زمينه علوم كتابداري و اطلاع‌رساني و در نتيجه تبديل كتابخانه به مركز اطلاعات عمومي درباره علوم كتابداري، راهنمايي كتابخانه‌هاي داخلي، و ايجاد هماهنگي در جامعه كتابداري چين؛
ـ تهيه و انتشار كتابشناسي‌ها، نمايه‌ها، فهرست‌هاي مشترك و فهرست كتب كتابخانه، تهيه كارت‌هاي استاندارد رده‌بندي براي كتاب‌ها به ترتيبي كه هم براي افراد و هم براي رايانه قابل خواندن است، و نيز ايفاي نقش يك سامانه بين‌المللي ذخيره اطلاعات در چين؛
ـ خدمات اشاعه اطلاعات گزيده؛
ـ انجام تحقيقات و استفاده از فنون نوين به‌منظور ايفاي نقش محوري و مركزي در توسعه روند مدرنيزه‌كردن كتابخانه‌ها، شبكه‌سازي و اجراي استانداردها، و ايفاي نقش به‌عنوان مركز اطلاع‌رساني در جامعه كتابداري چين؛
ـ ايفاي نقش فعال در فعاليت‌هاي سازمان يافته كتابداري و اطلاع‌رساني كه به‌وسيله مؤسسات بين‌المللي مربوط انجام مي‌گيرند؛
ـ فعاليت جدي در توسعه آموزش‌هاي ضمن خدمت و برگزاري نشست‌هاي مشترك كاركنان كتابخانه با كتابخانه‌هاي دانشگاهي و مهم كشورهاي ديگر؛
ـ انعقاد موافقت‌نامه‌هاي فرهنگي از طرف دولت به‌منظور مبادله منابع و همكاري با تمامي كتابخانه‌ها و مؤسسات فرهنگي در سطح جهان.
كاركنان:
تعداد كارمندان اين كتابخانه بيش از 1689 نفر است كه 1159 نفر آنان متخصص هستند.
مجموعه‌ها:
در حال حاضر (سال 2002) كل مجموعه آن بالغ بر 000‚110‚23 جلد است كه كتب قديم و جديد و ديگر مواد و منابع اطلاعاتي را دربرمي‌گيرد و به زبان‌هاي گوناگون (زبان‌هاي بيش از 20 اقليت ملي) نوشته شده و حاوي صدها هزار كتاب ناياب است. آمارمجموعه اين كتابخانه در سال 2002 بدين قرار است:
ـ مجموعه‌هاي به زبان چيني 000‚000‚10 عنوان،
ـ مجموعه‌هاي به زبان خارجي 000‚360‚9 عنوان،
ـ ميكروفيلم و ميكروفيش 000‚160‚1 فقره،
ـ مواد ديداري و شنيداري 000‚70 فقره،
ـ انتشارات الكترونيكي 000‚8 فقره.
قدمت مجموعه كتابخانه ملي چين به 700 سال قبل بازمي‌گردد، زيرا وارث آثار بازمانده از سلسله‌هاي سونگسا، يوان، مينگ و كينگ است. مجموعه‌هاي كتابخانه بزرگ دولت، آكادمي سلطنتي، و مدرسه جنوبي كالج سلطنتي خاندان كينگ، پس از تأسيس كتابخانه ملي در سال 1910 به اين كتابخانه انتقال يافت. كم‌كم كتابخانه نسخه‌هاي گرانبهاي چوبي (كه بر روي چوب حك شده بود)، حكاكي‌هاي روي استخوان يا لاك لاك‌پشت، دستخط‌هاي دوره‌هاي امپراتوري، و نسخه‌هاي خطي (مانند مجموعه كامل چهار مقوله ادبيات)، و نيز نسخه‌هاي خطي غارهاي وان هوانگ را به مجموعه خود اضافه كرد. در بين اين مجموعه، نمونه‌هاي كتب كمياب عبارت‌اند از: دستنوشت‌‌هاي بودايي كه به سال 458 ميلادي برمي‌گردد، يا مجموعه‌هاي سلاطين سلسله‌هاي مختلف كه قدمت آن به سال‌هاي 1736 تا 1795 مي‌رسد. همچنين در اين كتابخانه مي‌توان به 000‚280 جلد از كتيبه‌هاي دستنوشت كتب مقدس (مربوط به سال‌هاي 618 تا 908) و نيز 000‚250 مورد دستنوشته روي استخوان و پوست (مربوط به قرون 11 تا 16 قبل از ميلاد مسيح) اشاره كرد.
در سال 1954، كتابخانه ملي چين مجموعه ويژه‌اي از نسخه‌هاي خطي ترتيب داد و از آن پس به جمع‌آوري نسخه‌هاي خطي نويسندگان مشهور و تحصيلكردگان چيني و نويسندگان امريكايي پرداخت.
اين كتابخانه، مقالات و رساله‌هاي دكتري و نشريات سازمان ملل و مؤسسات تابعه آن و همچنين مجموعه قابل توجهي از انتشارات كشورهاي ديگر را كه ابعاد مختلف پيشرفت‌هاي سياسي، اقتصادي، علمي و فني كشورهاي جهان را مي‌نمايانند، جمع‌آوري مي‌كند و از اين طريق مواد لازم براي تحقيق بر روي كشورهاي خارجي در اين كتابخانه فراهم است. اين كتابخانه انتشارات كشورهاي ديگر را نيز كه به 115 زبان است (و عمدتاً زبان‌هاي انگليسي، روسي، ژاپني، فرانسوي و آلماني در آن‌ها تقدم دارند) جمع‌آوري مي‌كند.
از زمان تأسيس، كتابخانه با فعاليت در جمع‌آوري، آماده‌سازي، ذخيره و كامل‌سازي مجموعه كتاب‌ها، توانسته است نظامي را با خصايص چيني به‌وجود  آورد (هم اكنون اين كتابخانه از يك سالن براي نسخه‌هاي حفاظت‌شده، و يك سالن اصلي و 29 سالن كمكي تشكيل شده است). نظام كتابخانه نه‌تنها تأكيد بر جمع‌آوري دارد، بلكه به گردش اسناد نيز بهاي لازم را مي‌دهد.
هم‌اكنون تلاش كتابخانه بر اين است كه كتاب‌ها را در مجموعه‌هاي ميكروفرم و انواع شكل‌هاي ماشين‌خوان نگهداري كند. غير از مجموعه‌هايي كه كتابخانه در هنگام تأسيس، مالك آن‌ها بوده، مجموعه‌هاي كتابخانه عمدتاً از راه‌هاي زير گسترش مي‌يابند:
- نسخه‌هاي اضافي كه توسط ناشران داخلي فرستاده مي‌شوند،
-  انتخاب و خريد انتشارات داخلي، قديم و جديد،
- اهدا و اختصاص كتاب توسط مؤسسات و افراد،
- انتخاب و سفارش از كشورهاي ديگر،
- مبادلات بين‌المللي كتاب و نشريات،
- نسخه‌برداري و عكسبرداري از نشريات.
ورودي‌ها:
كتاب، نشريه، نسخه خطي، نقشه، فيلم، ميكروفيلم، نت‌هاي موسيقي، اسناد دولتي، كتاب‌هاي كمياب، پايان‌نامه.
انتشارات:
كتابخانه ملي چين داراي يك سازمان انتشارات آكادميك ـ مركز انتشار اسناد و كتابشناسي است و عمدتاً اسناد ارزشمندي را منتشر مي‌كند. تعداد اين انتشارات هفتاد تا هشتاد عنوان در سال است.
نشريات ادواري كه به‌وسيله كتابخانه منتشر مي‌شوند عبارت‌اند از:
- دكومانتاسيون (فصلنامه)،
- بولتن كتابخانه ملي چين (فصلنامه)،
- كتابشناسي ملي چين،
- بولتن كتاب‌هاي تازه به زبان‌هاي خارجي.[5]
اطلاعات تماس:
 

[phone]	تلفن
[phone]	نمابر
National Library Of China 39 Baishiqiao Road, Beijing 100081 Peoples Republic of China	نشاني

---

پانوشتها:

1. Wenjin
2. Beihai
3. Beiping
4. Nanjing
5. National Library of China.available at: http://www.nlc.gov.cn/english.htm  (10 jan. 2003)

متن لاتین همراه با ترجمه

سلام

این تحقیق مربوط به ترم تابستان سالتحصیلی ۸۵-۸۴ بود برای استفاده کسانی که به دهکده جهانی اطلاعات اینترنت آمده اند!و دوست دارند سریع تحقیق دانشجویی رو که استاد گفته انجام بدهند خوبه!تشکرتون رو هم برام

بنویسید حتماْ!!!

In the name of god

 Mohsen ranjbaran

Lakcher

Courts

Supreme Courts

 

The State Supreme Court is the highest judicial authority in the Country; to supervise the proper enforcement of laws by the courts of justice, to make judiciary precedent, to revise judgments delivered by the Military Court 1 and the significant judgments of the Common and Revolutionary Courts. In addition to the foregoing, the State Supreme Court, pursuant to section 10 of Article 110 of the Constitution is competent to investigate miscarriages committed by the President in discharging his duties.
The main seat of the Supreme Court shall be in the city of Tehran. It is composed of various branches. The Head of the Judiciary Power may establish branches of the court in other cities as and when appropriate.

 

At the present time the State Supreme Court has 33 branches. Two of the branches are in Mashad and the remaining are in Tehran. Each branch shall be presided over by two judges, (one as chief and the other one as advisor) and may have one deputy to discharge the duties of either of the two judges as and when necessary. The chief and the advisor shall have the right to issue judgments.

In addition to the State Supreme Court, there is the prosecutor's office of the State Supreme Court, (the State Prosecutor's office), composing of a chief (the State prosecutor General) and the First and Second Deputies and a number of assistants to the State Prosecutor General who discharge their functions together with the State Supreme Court.

The Method of Conducting Investigations by the State Supreme Court .
The chief of the Branch No.1 of the State Supreme Court shall also act as chief of the State Supreme Court. Cases will be assigned to the branches of the State Supreme Court upon his instruction. He can delegate his authorities concerning assignment of cases, and also acting as chairman of the meetings of the General Assembly of the Supreme Court, to chief of another branch of the Supreme Court or to his judicial assistant.

Each member of the branches of the State Supreme Court must study and verify carefully, in succession, the cases assigned to him and upon adequate consultations issue his opinion thereto.

The records will be investigated in proper order except in emergency cases as will be determined by the Chief of the Supreme Court which will be done quickly.

The parties to a case and their attorneys shall not be summoned for the investigations except when their presence for giving explanations are needed. In such cases for those whose presence are needed subpoena will be served. Upon deliberation of the explanations and getting the opinion of the State Prosecutor General or his representative the respective branch of the court shall deliver the judgment. Failing to appear in the court by such persons unjustifiably shall not cause a delay in the issuance of the judgment.

Functions of the State Supreme Court .

As it was explained already, the State Supreme Court has several functions. The most important ones are:

1.       To supervise proper implementation of laws by the courts and to make judicial precedents. (Article 161 of the Constitution).

2.       To verify violations committed by the president and to issue judgment thereto. (Article 110 of the Constitution and the law Indicating the Extent of Duties, Authorities and Responsibilities of the president, ratified in 1986).

3.       To verify the requests for revision of major judgments of the common courts, Revolutionary court and Military Court 1 and to solve the difference of opinions over the matter of jurisdiction and transfer of cases to the courts.

The State Prosecutor General Office will deliver its primary opinion on every contradictory judgments. And for the purpose to ensure uniform judicial precedent will submit to the General Assembly of the Supreme Court the judgments in dispute, delivered by different branches of the Supreme Court, or of the contradictory judgments delivered by the lower courts on a single issue which have resulted difference in understanding from a particular law.

The General Assembly of the Supreme Court with due regard to the merits of the cases, (civil, penal or ensuring judicial precedent) will classify them as follows:

1.       The General Assembly of the Civil Branches consisting of chief of the Supreme Court, and chief of the civil branches of the said court, will investigate reiterative judgments of civil subjects issued by the lower courts.

2.       The General Assembly of the penal branches of the Supreme Court consisting of the chief of the Supreme Court and chiefs of the penal branches of the said court will investigate the reiterative judgments of penal subjects issued by the lower courts.

3.       The General Assembly of the uniformity of judicial precedent for the purpose of ensuring uniformity of judicial precedent of contradictory judgments of the branches of the Supreme court and the contradictory judgments of the courts of appeal, the General Assembly of the uniformity judicial precedent will convene its meeting in presence of chief of the Supreme court, chiefs and advisors of the civil and penal branches of the Supreme court. The judgments issued by this Assembly for such purposes shall be binding on all judicial authorities of the country.

 

دادگاهها

دیوان عالی کشور

 

این دیوان عالی ترین مرجع قضائی کشور است و ناظر بر حسن اجرای قوانین در محاکم ، ایجاد وحدت رویه قضائی و مـــرجع تجـــدید نظر احکام صادره محاکم نظامی 1 و احکام مهم دادگاههای عمومی و انقلاب می باشد. علاوه بر این ، برابر بند 10 قانون اساسی، دیوانعالی کشور صلاحیت رسیدگی به تخلفات رئیس جمهور از وظائف قانونی را دارد.
مقر اصلی این دیوان در شهر تهران و دارای شعب متعدد است ، رئیس قوه قضائیه لدی الاقتضا میتواند شعبی در شهرسنانها تاسیس نماید.
در حال حاضر دیوانعالی کشور 33 شعبه دارد، دو شعبه در مشهد و بقیــه در تــهرانند. هــر شعبه با دو قاضی ( یک رئیس و یک مستشار) تشکیل می شود و می تواند یک عضو معاون داشته باشد که در صورت لزوم وظائف هر یک از دو عضو شعبه را عهده دار می شود. حق انشا رای با رئیس و مستشار است .
در کنار دیوانعالی کشور دادسرای دیوانعالی کشور یا دادستانی کل کشور متشکل از رئیس (دادستان کل کشور) و معاونانان اول و دوم و تعدادی دادیار است که در معیت دیوانعالی کشور انجام وظیفه می نماید.

نحوه رسیدگی دیوانعالی کشور :

ریاست دیوانعالی کشور به عهده رئیس شعبه اول است و پرونده ها به دستور او به شعب دیگر ارجاع می شود. وی می تواند اختیارات خود را در خصوص ارجاع پرونده ها و ریاست جلسات هیات عمومی به رئیس یکی از شعب دیگر و یا معاون قضائی خود محول نماید.
هر یک از اعضای شعب دیوانعالی کشور موظف است پرونده ارجاعی را با حفظ نوبت و کمال دقت مطالعه و بررسی نموده، پس از مشاوره کافی اظهار نظر نماید.
پرونده ها به نوبت رسیدگی می شود، مگر در موارد فوری که به تشخیص رئبس، رسیدگی خارج از نوبت به عمل خواهد آمد.
اصحاب دعوی و یا وکلای آنان برای رسیدگی احضار نمی شوند، مگر آنکه شعبه دیوانعالی کشرور حضور آنان را برای ادای توضیحات لازم بداند که در این صورت کسانی که حضورشان لازم است احضار می گردند و پس از استعماع توضیحات آنها و اظهار عقیده دادستان کل کشور یا نماینده او شعبه مبادرت به صدور رای می نماید و لی عدم حضور احضارشدگان ، بدون عذر موجه، صدور رای را به تاخیر نمی اندازد.

وظایف دیوانعالی کشور :

همانطور که متذکر شدیم، این دیوان وظائف متعددی به عهده دارد. مهمترین آنها عبارتند از :

1.        نظارت بر اجرای صحیح قوانین در محاکم و ایجاد وحدت رویه قضائی (اصل 161 قانون اساسی(.

2.        رسیدگی به تخلف رئیس جمهور و صدور حکم درباره آن (اصل 110 قانون اساسی و قانون تعیین حدود وظائف و اخیتارات و مسئولیتهای رئیس جمهور مصوب 1365(

3.       رسیدگی به تقاضای تجدید نظر از احکام مهم محاکم عمومی و انقلاب و دادگاه نظامی 1 و نیز حل اختلاف در صلاحیت و احاله .

4.       رسیدگی به تقاضای تجدید نظر از احکام مهم محاکم عمومی و انقلاب و دادگاه نظامی 1 و نیز حل اختلاف در صلاحیت و احاله .

دادستانی کل کشور در مورد کلیه آرا متناقض اظهار نظر ابتدائی نمودهن و به منظور ایجاد وحدت رویه قضائی، آرا مختلف فیه شعبه های دیوان عالی یا آرا معارض دادگاههای تالی در موضوع واحد را که منجر به استنباطات گوناگون از قانون شده درهیات عمومی دیوانعالی کشور مطرح مینماید. هیات عمومی دیوانعالی کشور با توجه به ماهیت موضوع (حقوقی، جزائی و یا اصدار رای وحدت رویه ) آن را تقسیم بندی می کند :

1.       هیات عمومی شعب حقوقی متشکل از رئیس دیوان و روسای شعب حقوقی دیوان است و موضوعا به احکام اصراری دادگاههای تالی در موارد حقوقی رسیدگی می کند.

2.       هیات عمومی شعب کیفری با حضور رئیس دیوان و روسای شعب کیفری تشکیل و به احکام اصراری دادگاههای تالی کیفری در خصوص مسائل جزائی رسیدگی می کند.

هیات عمومی وحدت رویه دیوانعالی کشور به منظور ایجاد وحدت رویه نسبت به آرا و احکام معارض صادره از شعب دیوانعالی و احکام متناقض دادگاههای تالی با حضور رئیس دیوان، روسا و مستشاران کلیه شعب حقوقی و کیفری تشکیل می شود. رای صادره از سوی این هیات برای کلیه مراجع قضائی کشور لازم الاتباع است .

 

 

 

 

 

کتابداری - دائره المعارفهای کتابداری

دايره المعارفهاي كتابداري
	Dekker.com - Encyclopedia of Library and Information Science ... Encyclopedia of Library and Information Science (In 67 Volumes). Cover Not Available Purchase ... www.dekker.com/servlet/product/productid/2073-3 - 22k - Fresh! 05 Jan 2002 -   UCLA Library and Information Science ... Encyclopedia of Library & Information Science (58v) -- Z 1006 E56; World Encyclopedia of Library and Information Services , Z 1006 A18 1993. [return to contents]. ... www.library.ucla.edu/libraries/url/colls/lis/ - 9k - [PDF] From: World Encyclopedia of Library and Information Services. ... File Format: PDF/Adobe Acrobat - View as HTML Page 1. From: World Encyclopedia of Library and Information Services. Chicago: ALA, 1993. t...::r .'::. Librarianship ... libsnap.dom.edu/Reserves/LIS701Marek_Librarianship.pdf - Research by Subject: Library and Information Science ... Encyclopedia of Library and Information Science Z1006 E57 Main Ref. Encyclopedia of Library History Z721 .E54 1994 Main Ref. ... www.library.arizona.edu/users/mfeeney/libscipath.html - 21k - Encyclopedia of Library and Information Science v.69 020.3 E564 v.69 Encyclopedia of Library and Information Science. Supplement 32. New York : M. Dekker, c2001. (on Reference). ... gateway.library.uiuc.edu/lsx/books/Feb01/encyclo.htm - 2k - Encyclopedia of library and information science v.68 020.3 E564 v.68 Encyclopedia of library and information science. Executive editor: Allen Kent. New York : M. Dekker, c2001. (on Reference). ... gateway.library.uiuc.edu/lsx/books/Nov00/encyclo.htm - 2k - [PDF] KWOC Index: Encyclopedia of Library and Information Science File Format: PDF/Adobe Acrobat Page 1. Page 2. Page 3. Page 4. Page 5. Page 6. Page 7. Page 8. Page 9. Page 10. Page 11. Page 12. Page 13. Page 14. Page 15. Page 16. Page 17. Page 18. Page 19. Page 20. ... khongwk.tripod.com/docs/elis1998.pdf - User's Manual ... ALA World Encyclopedia of Library and Information Services, ed.by Robert Wedgeworth, American Library Association, Adamantine Press, Chicago, 1986. Collier's ... www.wam.umd.edu/~jcubit/usermanual.html - 9k - [PDF] Library & Information Studies: File Format: PDF/Adobe Acrobat - View as HTML ... Dictionary of Information Science and Technology Ref Z1006 W35 1992 Encyclopedia of Library and Information Science Ref Z1006 E57 1968- Encyclopedia of Library ... www.library.mcgill.ca/human/subguide/pdf/libsci.pdf - ENCYCLOPEDIA OF LIBRARY & INFORMATION SCIENCE ... Slide 56 of 56. domin.dom.edu/faculty/kblack/lis704/lectures/encyclopedias/ sld056.htm - 2k -

کتابخانه آستان قدس رضوی

آستان قدس رضوي

مشروح اخبارعناوين خبريعناوين طرح هاي پژوهشيطرح هاي پژوهشيآرشيو خبريطرح هاي پژوهشيكتابخانه ها موزه ها و مركز اسنادكتابخانه مركزيكتابخانه هاي وابستهاسناد و مطبوعاتخدمات اطلاع رسانيمنابع اطلاعاتيآموزش مداوم كاركنانآموزش مداوم كاربرانتقويم آموزشي كاركنانتقويم آموزشي كاربرانسايت هاي ديگرليست كتابهاي منتشره سازمانليست نشريات سازمانليست بروشورهاي منتشره سازمان

كتابخانه مركزي آستان قدس و شعبات وابسته با فراهم آوردن مجموعه اي غني متشكل از بيش از 5340000 مدرك در اشكال مختلف اطلاعات شامل كتابهاي چاپي، مخطوطات، مواد ديداري و شنيداري، اسناد، مطبوعات، منابع الكترونيكي و ميكروفيلم سعي در ارائه بهترين خدمات به جامعه پژوهشگر و كتابخوان ايراني و خارجي دارد. از آنجا كه اين كتابخانه به عنوان يك كتابخانه ملي- عمومي در سطح كشور مطرح بوده و با اقشار و گروههاي مختلف استفاده كننده مواجه مي باشد، لذا فراهم آوردن مجموعه اي كه تمامي نيازهاي بالقوه و بالفعل جامعه استفاده كننده را بر طبق رسالت، اهداف و سياستهاي سازمان برآورده سازد مستلزم ظرافتهاي خاص در امر انتخاب مواد مي باشد كه اين مهم با تدوين آئين نامه انتخاب مواد انجام مي پذيرد.

 

پايان نامه ها	منابع الكترونيكي	نقشه هاي جغرافيايي	كتابهاي چاپي
نشريات	منابع ديداري و شنيداري	اسناد مكتوب	كتابهاي خطي

 

تاريخچه كامپيوتر

تاريخچه كامپيوتر

تاريخچه كامپيوتر

بشر اوليه شمارش را باانگشتان دست و اندازگيري كميت ها رابا بعضي از اعضاي
بدن مانند دست و پا انجام ميداد و بدين ترتيب واحدهاي اندازه گيري مانند وجب و
قدم بوجود آمد . سيستم دهدهي امروزه كه براي بيان كميتها بكار ميرود از بكار
بردن انگشتان دست براي انجام شمارش نتيجه شده است . قديمي ترين دستگاهي كه براي
شمارش و انجام محاسبات عددي بكار ميرفت چرتكه بود كه در حدود 610 سال قبل از
ميلاد در خاور دور ساخته شد . پيشرفت مهم بعدي در زمينه محاسبات عددي در سال 1614
صورت گرفت كه درآن موقع نپر (Nepeir) جدولهاي لگاريتم را تهيه و چاپ كرد.
در سال 1642 پاسگال (Pascal) اولين نوع ماشين حساب را تهيه نمود كه نوع اوليه آن
فقط عملهاي جمع و تفريق را انجام ميداد و بعدها توسط دانشمندان ديگري تكميل شد
و عمل ضرب را نيزممكن ساخت . دراواخر قرن هفدهم لايبنيتز(Leibnitz) ماشين حساب
ساخت كه عمل نگهداشتن رقمها را از يك مرتبه به مرتبه ديگر انجام ميداد و اين
يك قدم مهم بسوي تكميل ماشينهاي حساب بشمار ميرفت . در اوائل قرن نوزدهم بابج
(Babbage) ماشين حساب طرح كرد كه ميتوانست محاسبات عددي را انجام دهد و جوابها
را چاپ نمايد . درطرح بابج پيش بيني شده بود كه ماشين بطور خودكاراز دستورهاي
ذخيره شده معيني پيروي كند و محاسبات لازم را انجام دهد . ماشين بابج هرگز
ساخته نشده زيرا ابزارهاي فني آن زمان لازم براي ساختن اجزائ چنين ماشيني را
نداشتند و در واقع طرح بابج پيشرفته تر از تكنولوژي آن زمان بود .
نخستين كامپيوتر الكترونيكي در سال 1940 توسط آزمايشگهاي تلفن بل Bell)
(Telephone Laboratories ساخته شد كه فقط مي توانست در مورد محاسبات عددي بكار
رود . در نيمه اول دهه 1940 دكترهاوردآيكن (Howard Aiken) از دانشگاه هاروارد
كامپيوتري كه بنام Mark I معروف است ساخت كه بارله هاي الكنرومغناطيسي و كارتهاي
منگنه شده بكار ميكرد .
شايد بزرگترين پيشرفت در كامپيوترهاي خود كار زماني صورت گرفت كه درسال 1945
دكتر جان فن نويمن (John Von Neumann) نظريه ذخيره كردن برنامه رادر درون
كامپيوتر بيان نمود . سيستم كنترل در كامپيوترهاي پيشين بوسيله صفحه هاي سيم
پيچي شده خاص يا دستورهائي كه در برخي وسايل بيروني مانند نوار كاغذي منگنه
شده يا كارت منگنه شده ذخيره مي گشتند انجام مي گرفت . اولين كامپيوتر با برنامه
ذخيره شده (Stored Program Computre) بنام EDV AC معروف است كه درسال 1964بوسيله
دانشگاه پنسيلوانيا براي استفاده نيروي زميني آمريكا ساخته شده . در اين ماشين
برنامه مستقيما درون حافظه قرار داده ميشد بطريقي كه يكايك دستورها بلافاصله پس
از آنكه دستور پيشين انجام مي گرفت آماده اجرا بود .
كامپيوتر ENIAC كه در دانشگاه پنسيلوانيا براي قسمت اردنانس نيروي زميني در
ايالات متحد شاخته و در سال 1946 تكميل شد ، يك قدم بزرگ در راه ترقي و در عين
حال يك گام نزولي از نقطه نظر تكنولوژي نسبت به EDVAC مي باشد. ENIAC نخستين
كامپيوتري بود كه همه كارهاي درروني را آن بصورت الكترونيكي انجام مي گرفت اما
داراي هيچگونه برنامه ذخيره شده نبود و در نتيجه ترتيب اتصال بيروني بسيار
پيچيده اي در آن بكار مي رفت . اين كامپيوترها بدنبال كامپيوترهاي ديگري كه
پيشرفتهاي بسياري در زمينه هاي سرعت ، حافظه وقابليت اعتماد بوجود آوردند تكميل
شدند . پس از پايان جنگ جهاني دوم ، پيشگامان صنعت ماشينهاي كامپيوتر مانند IBM
، CDC،، NCR،، SRC،N ، كامپيوترهاي الكنرونيكي همه منظوره بوجود آوردند .
كامپيوتر UNIVACI كه در سال 1951 بوسيله SRC تهيه گشت نخستين كامپيوتر
الكترونيكي بود كه براي فروش در بازار ساخته مي شد . در كامپيوترهاي مدرن
امروزه براي فشردگي و قابليت اعتماد ، بيشتر از ترانزيستورها ز مدارهاي يك
پارچه و عناصر مغناطيسي مينياتوري اسستفاده ميشود . اين كامپيوترها محاسبات
پيچيده را با چنان سرعت و دقتي انجام ميدهند كه توانائي انسان در مقايسه با
آنها براستي بسيار ضعيف ميباشد . مثلا كامپيوترهاي بزرگ امروزه مي توانند در
حدود 10 ميليون عمل جمع يا تفريق را در ظرف يك ثانيه انجام دهند . در حال
حاضر كامپيوترهاي الكترونيكي نه تنها انسان را از انجام كارهاي تكراري بسيار كننده آسوده ساخته اند ، بلكه براي درك بهتر محيط به او كمك شاياني می نمایند.

 

 

http://www.pcworldiran.com/ict/ict_84003.html

مديريت دانش چيست؟

تدوين: شهناز پيروزفر

برای تعريف مديريت دانش بايد چندين واژه تعريف شود. ابتدا از داده‌ها صحبت می‌كنيم. داده‌ها منبع حياتی به شمار می‌روند كه با بهره‌برداری صحيح از آنها می‌توان داده‌ها را به اطلاعات بامعنی تبديل نمود.

بدين ترتيب اطلاعات می‌توانند به دانش و در نتيجه حكمت تبديل شوند.

به عبارتی م‌ توان از واژگان فوق نتيجه گرفت كه :

- مجموعه‌ای از داده‌ها، اطلاعات را تشكيل نمی‌دهد.
- مجموعه‌ای از دانش، حمكت را تشكيل نمی‌دهد.
- مجموعه‌ای از حمكت، حقيقت را شكل نمی‌دهد.

در واقع، اطلاعات، دانش و حكمت، بيش از مجموعه‌های فوق هستند و به نوعی كل‌ آنها از هم اجزايی اجزا تشكيل می‌شوند، نه جمع جبری اجزا.

ابتدا از داده‌ها آغاز می‌كنيم، داده‌ها نقاط بی معنی در فضا و زمان هستند كه هيچگونه اشاره‌ای به فضا و زمان ندارند. داده‌ها شبيه رويداد حرف يا كلمه‌ای خارج از زمينه می‌باشند. در اينجا به "خارج از زمينه" اشاره نموديم. خارج از زمينه بدين معنا است كه داده‌ها هيچگونه رابطه‌ای با هيچ چيزی ندارند.

مجموعه‌ای از داده‌ها، اطلاعات را نمی‌سازد. زيرا در اين مجموعه داده‌ها با يكديگر هيچگونه رابطه‌ای با هم ندارند. برای اينكه بتوان از مجموعه‌ داده‌ها، اطلاعات را نتيجه گرفت بايد رابطه بين داده‌های مختلف رادرك كرد. در واقع  اطلاعات از درك ارتباط بين قطعات مختلف داده‌ها حاصل می‌شود. در حاليكه اطلاعات برگرفته از درك ارتباط بين داده‌های مختلف است اما نمی‌تواند داده‌ها را توصيف كند تا نحوه تغيير داده‌ها را با مرور زمان تشخيص دهد. اطلاعات ماهيت ايستا و خطی دارد.

در اينجا از واژه ديگری به نام رابطه صحبت كرديم.  الگو فراتر از رابطه است. الگو رابطه روابط است. اگر در برگيرنده سازگاری و جامعيت روابط می‌باشد و بر قابليت تكرار و پيش‌بينی اشاره دارد. اينك، الگو می‌تواند به طور بالقوه دانش را نشان دهد. دانش زمانی شكل می‌گيرد كه فرد بتواند الگوها و معنای شان را درك نمايد. الگو به زمينه اطلاعات وابسته نيست. بلكه خود زمينه‌سازی می‌كند (self-contextualize) الگوير كه نمايانگر دانش است، سطح بالايی از اطمينان و پيش بينی را فراهم می‌آورد و به ندت ماهيت ايستايی دارد.

حكمت زمانی شكل می‌گيرد كه فرد با اصولی كه الگوها را می‌سازند، آشنا باشد. اين اصول سراسری و كاملا مستقل از زمينه هستند.

پس به طور خلاصه می‌توان گفت:

- اطلاعات به توصيف، تعريف يا ديدگاه (چه، چه كسی، چه هنگام، كجا) وابسته است.
- دانش در برگيرنده استراتژی، عمل، متد يا شيوه (چگونگی) است.
- حكمت، بينش، اصول ، اخلاق (چرايی) را شامل می‌شود.

توجه نماييد كه داده‌ها - اطلاعات- دانش- حكمت، زنجيره‌ای را تشكيل می‌دهند . گرچه داده‌ها موجوديت گسسته هستند اما روند اطلاعات به دانش و حكمت به طور گسسته روی نمی‌دهند.

ما می‌توانيم با متصل نمودن اطلاعات جديد به الگوهايی كه قبلا درك نموديم. الگوها را توسعه دهيم.  اينك بايد مديريت دانش را تعريف نماييم. مديريت دانش مجموعه فرايندهايی است كه خلق، نشر و كاربری دانش راكنترل می‌كنند. همانگونه كه از تعريف مشخص است، مديريت دانش مباحث گسترده‌ای  را در بر می‌گيرد. پس چه نقشی در عصر اطلاعات دارد؟

امروزه سازمان‌ها و شركت‌ها با چهار مفهوم زير سروكار دارند:

- ماموريت: آنچه كه سعی دارند انجام دهند
- رقابت: نحوه رسيدن به بخش‌های رقابتی
- كارآيی: نحوه تحويل نتايج
- تغيير: نحوه مقابله با تغييرات

مديريت دانش می‌تواند توانايی سازمان‌ها و شركت‌ها را در انجام چهار مفهوم  فوق بهبود بخشد. به عبارتی می‌توان گفت مديريت دانش رويكرد سيستماتيك خلق، دريافت، سازماندهی، دستيابی و استفاده از دانش و آموخته‌ها در سازمان‌ها است. مديريت دانش در سازمان‌ها و شركت‌ها به بهبود تصميم‌گيری، انعطاف‌پذيری بيشتر، افزايش سود، كاهش باركاری، افزايش بهره‌وری، ايجاد فرصت‌های جديد كسب و كار، كاهش هزينه، سهم بازار بيشتر و بهبود انگيزه كاركنان كمك می‌كند. مديريت دانش را می‌توان برای فعاليت‌های مختلف مانند: عادی، منطقی، پيچيده، غيرمنتظره به كار گرفت.

 

نكات مهم در موفقيت بهره‌گيری از مديريت دانش

به منظور موفقيت فرايند مديريت دانش توجه به موارد زير ضروری است:

1- قابليت اتصال: تكنولوژی به تنهايی برای موفقيت رويكرد مديريت دانش كافی نيست. اما می‌تواند زير ساخت مناسبی برای به اشتراك گذاشتن دانش و فعال ساز مهمی باشد. دسترسی همه بخش‌های سازمان به معمار مديريت دانش، برنامه‌های مبتنی بر وب، ديوايس‌های سيار، ابزارهای داده كاری (data mining) ، پيشتازهای پشتيبان زير ساخت مديريت دانش هستند. تكنولوژی رفتارهای جديد دانش را فعال می‌سازد.

2- محتوا: در ابتدا، سازمان‌ بايد مميزی دانش را انجام دهد تا نقاط درونی و بيرونی تاثيرگذار بر دانش را شناسايی كند. نيروهای درونی و بيرونی تاثير گذار بر دانش اشكال مختلفی دارند مانند: دانش مشتری يا ظهور رسانه‌های جديد.

3- اجتماع: مديريت دانش موفق به اجتماع عملكردها يا گروهی از افرادی كه در درون سازمان همكاری دارند، وابسته است. اين افراد در مراحل مختلف نظير آماده‌سازی، راه‌اندازی، انجام عمليات و كسب نتيجه نهايی با يكديگر تعامل دارند.

4- فرهنگ: پشتيبانی و حمايت مديريت ارشد، همسويی عقايد، اعتماد، انگيز‍ش اجزا اصلی فرهنگ مديريت دانش به شمار می‌روند و توجه مستمر به اين اجزا ضروری است. به عبارتی شما بايد به اطلاعاتی كه از همكاران دريافت می‌كنيد، اعتماد داشته باشيد و اطلاعاتی كه همكار ديگر از شما دريافت می‌كند با توجه به اعتمادی كه به كار شما دارد، ارزشمند خواهد بود و اگر اين روند استمرار يابد موفقيت مديريت دانش را سبب می‌شود.

5- تعاون: جريان های كاری در سازمان‌های دانش بسيار به هم وابسته هستند. اين تعاون رمز موفقيت مديريت دانش است، چرا كه می‌تواند موانعی نظير تفاوت فرهنگ‌ها  را از ميان بردارد و افراد سازمان را در جهت رسيدن به اهداف هدايت كند.

6- سرمايه گذاری: سرمايه‌گذاری در مديريت  دانش به منظور تسريع بهره‌گيری از نوآوری‌ها و افزايش دانش افراد سازمان عامل مهمی به شمار می‌رود.

پس می‌توان گفت درك سيستماتيك و توجه به نكات فوق به سازمان‌ها كمك می‌كند تا مميزی دانش را انجام دهند و استراتژی مديريت دانش اثر بخش را با موفقيت پياده سازی نمايند.

نرم افزارهای کتابخانه

نرم افزارهاي كتابداري در جهان

گزارش كاملي از نرم افزارهاي  كتابداري و اطلاع رساني در جهان از سايت Directory.net

Software

Reference > Libraries > Library and Information Science > Software

Categories

Virtual Reference

Websites

LibSuite -- http://www.libsuite.com/
   Libsuite is a Application Service Provider for Library Automation software LibSuite.

Sagebrush Corporation -- http://www.sagebrushcorp.com/
   Offers library automation software, library cataloging services, union catalog, data conversion, MARC records, Winnebago Spectrum, Athena, reading programs, scanners, WebManager.

Integrated Library System Reports -- http://www.ilsr.com/
   An electronic newsletter designed to assist information professionals with integrated library system issues. ILSRs mission is to locate up-to-date IOLS information, provide an IOLS reference database, and track new IOLS industry developments and trends.

Neuton Data Systems -- http://www.neuton.net/
   School library automation products and services. DOS-based.

Church Related Online Software Systems (CROSS Systems) -- http://www.cross-products.com/
   Library 1.7 online cataloging automation software for books, videos, tapes, CDs; and Inventory 1.3 asset management and tracking for clergy, churches, schools, businesses, and personal applications. Windows 3.x/9x/NT.

KLAS, Keystone Library Automation System -- http://www.klas.com/
   Provides full service software, hardware, and support solutions for library automation. KLAS is a fully integrated solution applicable to many types of libraries, particularly those serving geographically diverse patron communities.

Auto-Graphics, Inc. -- http://www.auto-graphics.com/
   Suppliers of library automation software, electronic content management, and electronic publishing solutions, including thelibrarycard.net.

Remote User Authentication in Libraries -- http://library.smc.edu/rpa.htm
   Links to reports on remote authentication in libraries, to software that supports authentication and to user authentication in general. Maintained by Steve Hunt, Santa Monica College Library.

The Library Corporation (TLC) -- http://www.tlcdelivers.com/
   Native Windows NT fully integrated library automation system. Cost effective access to current information technology.

Andrew Osborne's Library Automation Pages -- http://libinfo.com/libauto.html
   Offering information to systems librarians on a variety of library systems and vendors.

ADLIB Information Systems -- http://www.adlibsoft.com/
   Specializes in library management systems and software; archive and records management systems; document management and control systems; membership systems and image database applications.

Cadomel Library Management Systems -- http://home.clara.net/cadomel/index.htm
   Library automation systems for school and other small libraries, including barcode labels and scanners.

Library Automation Management -- http://libraryautomation.com/
   Provides a combination of consulting, implementation, and integration services specifically for the small and medium-sized school, special, or public library.

OCLC WebExpress Service Center -- http://www.oclc.org/webexpress/
   Provides an affordable library tool that creates and customizes an integrated gateway to a library's electronic services. Consolidates resources so patrons find the materials they're seeking with one convenient interface.

ResourceMate -- http://www.resourcemate.com/
   Library cataloging, searching, and circulation software for churches and schools. Windows 3.1/9x.

Innovative Internet Applications in Libraries -- http://www.wiltonlibrary.org/innovate.html
   Highlights examples of effective use of the Internet in the following categories: virtual reference desks, innovative Internet librarians, library e-journals, image maps in public library sites, e-mail subscription newsletters in public libraries, book and reading lists, special collections (exhibits), and online catalogs.

ALICE Library Automation System. -- http://www.softlink.com.au/
   Known as ALICE in Europe and Australia, ANNIE in America, EMBLA in Iceland, and OASIS elsewhere. Particularly strong in school libraries but also in other areas. Vendor is Softlink (Australia).

Softlink Europe Library Automation -- http://www.softlink.co.uk/
   Softlink Europe Library Automation Software, suppliers of the Alice library automation and management software and BookWizard.

Book Systems -- http://www.booksys.com/
   School library catalog system with free MARC record retriever.

Prism Computer Solutions -- http://www.prismcomputer.ca/
   Software automation for schools, public libraries, special libraries, and corporate libraries.

Biblio Tech Review -- http://www.biblio-tech.com/
   Electronic journal covering library automation, software, library computerisation, text retrieval, electronic publishing and digital libraries reviews.

Endeavor Information Systems, Inc. -- http://www.endinfosys.com/
   Developers of Voyager integrated library systems and other library automation products.

Data Research Associates, Inc. -- http://www.dra.com/
   DRA provides library automation systems, electronic networking services and other related services for libraries.

Library automation software by New Generation Technologies Inc. -- http://www.librarysoft.com/
   Library automation software that includes catalog, circulation, OPAC, MARC, and report generator.

EOS International -- http://www.eosintl.com/
   Offers client/server library automation for libraries. Includes demonstration version of software.

VTLS, Inc. -- http://www.vtls.com/
   Produces integrated solutions for managing library collections and creating digital libraries.

CDS/ISIS -- http://www.cds-isis.ca/
   Site of the North American distributor of CDS/ISIS, Unesco's library management software.

Total Knowledge Management -- http://www.tkm.mb.ca/
   TKM is a developer of library maintenance software and internet services.

Sirsi Corporation -- http://www.sirsi.com/
   Library automation, archives, and Z39.50 resources software.

Ex Libris -- http://www.aleph.co.il/
   Developers of ALEPH integrated library system software.

Access-It Software Ltd. -- http://www.accessitsoftware.com/
   Library automation program designed for schools and small businesses with both Macintosh and Windows platforms.

BiblioMondo Inc. -- http://www.bibliomondo.com/
   Vendor that provides software for digital collections for library consortiums.

BookWhere 2000 Cataloging Software -- http://www.bookwhere.com/
   Software package that allows the user to search hundreds of library databases via the Internet and capture MARC records using the Z39.50 protocol. Free evaluation software is available.

MC2 Systems -- http://www.autolib.com/
   Low cost library management solutions for every type of library.

Very Innovative Webpacs -- http://faculty.quinnipiac.edu/libraries/tballard/webpacs.html
   Selection of Innovative Interfaces webpacs that either contain special features or display unusually good design.

Brodart -- http://www.brodart.com/
   Servicing the library community with library management software solutions, data conversion, and cataloging.

Mandarin Library Automation, Inc. -- http://www.mlasolutions.com/
   Software developer and hardware supplier offering Mandarin M3, authority control, web gateway, Z39.50 modules, serials and acquisitions, barcodes, web hosting, union catalog, and data conversion.

PhpMyLibrary -- http://phpmylibrary.sourceforge.net/
   PHP MySQL Library automation application. The program consist of cataloging, circulation, and the webpac module. The programs also has an import export feature.

Libdata.com -- http://demo.libdata.com/
   Fully Internet based library automation system. Does not require any software installation as it works with your browser across the Internet. Mainly for Churches and small private schools. Demonstration site.

Sagebrush Corporation Library Technologies -- http://www.sagebrushcorp.com/tech/
   Internet content management software which helps with focused learning and provides faster Internet access for libraries.

Library Automation Resources -- http://www.mts.net/~automate/resource.html
   Includes systems vendors, listservs, surveys and reviews, and automation relating to specific library functions. Last updated September 2000.

LibSmart -- http://www.geocities.com/libsmartsoftware/
   Automation software aimed at small libraries.

Koha - Open Source Library System -- http://www.koha.org/
   Free Open Source Library System, which has a full catalogue, opac, circulation, member management and acquisitions package.

Open Source Systems for Libraries News -- http://www.oss4lib.org/
   News site for open source systems for libraries.

Greenstone Digital Library Software -- http://www.greenstone.org/english/home.html
   Greenstone is a suite of open-source software for building and distributing digital library collections.

Library Technology Guides -- http://www.librarytechnology.org/
   Guides to library automation in a number of specialized categories.

IS Oxford -- http://www.isoxford.com/
   Information about the Heritage Library Management System.

Innovative Interfaces Inc. -- http://www.iii.com/
   Information about Millennium, a Web and Java library system.

The Library Portal -- http://24.123.59.34:83/
   Web access solution for libraries. Allows librarians to monitor, track, and define library policy for internet access. Ties all electronic resources into a single interface.

Automation Trends: ARL Libraries -- http://www.librarytechnology.org/arl.pl
   Listing of systems used by member libraries.

Epixtech UK -- http://www.epixtech.co.uk/
   Supplier of library automation software and systems. With product information and sales.

course/control -- http://coursecontrol.sourceforge.net/
   Reserves management system, with information and free download.

Epixtech -- http://www.epixtech.com/
   Library automation systems, including iPac. Includes product information and support.

DIAKON Systems -- http://diakonsystems.com/
   Providers of PC Card Catalog, a library automation system for smaller libraries. Product information and demo download.

Talis Information -- http://www.talis.co.uk/
   Supplier of computer systems to public and academic libraries in the UK and Ireland. With news, products and services.

Pustaka -- http://www.pustaka.com.my/
   Product information.

Lending Library Software -- http://www.4infovision.com/llsoftware.html
   Library automation software information including features and pricing.

QwikBooks Library Automation System -- http://www.members.cox.net/qwikbooks
   Library automation software using SQL database technology. It will run with both MySQL Server and Microsoft SQL server/MSDE database servers.

Dynix -- http://www.dynix.com/
   Library automation systems, imaging, cataloging and archiving software.

Minisis -- http://www.minisisinc.com/
   Database management software. Product information and support.

Spydus -- http://www.sanderson.net.au/library.htm
   Integrated library automation system designed to meet the needs of today's library, museum, historical society, art gallery, or information resource center.

Libero -- http://www.libero.com.au
   Library Managment System is used in Public and Corporate libraries, Academic as well as Government Libraries. Australian owned and designed.

MyLibrary -- http://dewey.library.nd.edu/mylibrary/
   Open source software for customizable library portals

موتورهای جستجوی تخصصی در اینترنت:

موتورهاي جستجوي تخصصي

آموزش

EDUCATION

Education World	http://www.education-world.com
Eric	http://ericir.syr.edu/search
Financial AID Search	http://www.iwc.pair.com/scholarshipage
Infomine	http://lib-www.ucr.edu
Pedagonet	http://www.pedagonet.com
Study Abroad	http://www.studyabroad.com

بهداشت و علوم پزشكي  

HEALTH & MEDICINE

AllerDays(Allergy resources)	http://www.allerdays.com
AMA	http://www.ama-assn.org
The Body	http://www.thebody.com
Cancer News	http://www.cancernews.com/sites.htnl
CSPI	http://www.cspint.org
Evaluated Medline	http://www.biomednet.com/gateways/db/medline
Health Finder	http://www.healthfinder.org
Medscape	http://www.medscape.com
Medseek	http://www.medseek.com
PharmInfo	http://www.pharminfo.com
Web MD	http://www.webmd.com

دولت و سياست

GOVERNMENT & POLITICS

Business & Advisor	http://www.business.gov
Doc	http://www.doc.gov
FindLaw	http://www.findlaw.com
Political Information	http://www.politicalinformation.com

‎علوم و فن آوري

SCIENCE & TECHNOLOGY

CAS (Chemical Information)	http://www.chemindustry.com
COS	http://cos.gdb.org
EESE (Engineering Ejournals)	http://www.eerl.ac.uk/eese
Leeds	http://www.leeds.gov.uk
SciSeek	http://www.dciseek.com
SemiSeek	http://www.semiseek.com

كتاب و كتابفروشي

BOOKS

‚پ N. Main	http://www.‚پnorthmain.com
Advanced Book Exchange	http://www.abebooks.com
Amazon	http://www.amazon.com
Author's Den	http://www.authorsden.com
Barnes & Nobel	http://barnesandnoble.bfast.com
Bcy Book Loft	http://www.bcybookloft.com
BiblioFind )Rare Books(	http://www.bibliofind.com
BookFinder	http://www.bookfinder.com
Harvest Book	http://www.harvestbook.com
SeekBooks	http://www.seekbooks.com
TextBooks	http://www.textbooks.com

مردم

PEOPLE

AnyWho	http://www.anywho.com
InfoSpace	http://www.infospace.com
InfoUSA	http://www.infousa.com
Who Where?	http://www.whiwhere.lycos.com
World EMail	http://www.worldemail.com

مشاغل و كاريابي  

CAREER & JOB

† Figure Jobs	http://www.†figurejobs.com
AJB (America's Job Bank)	http://www.ajb.dni.us
Big Jobs	http://www.bigjobs.net
Career Builder	http://www.careerbuilder.com
Career City	http://www.careercity.com
Career Spot	http://www.careerspot.com
Digital City	http://home.digitalcity.com/employment
Elance	http://www.elance.com
GeoWeb Jobs	http://www.geowebjobs.com
Headhunter	http://www.headhunter.net
Hot Jobs	http://refer-em.com/hotjobs.html
Job Engine	http://www.jobengine.com
Monster	http://www.monster.com
WorkFinder	http://www.workfinders.net

منابع مرجع

REFERENCES

Encyclopedia	http://www.encyclopedia.com
Britanica	http://www.britanica.com
Info Jump	http://www.infojump.com
Ref. Desk	http://www.refdesk.com
Word Reference	http://www.wordreference.com

‎موتورهاي جستجوي كشوري

FOREIGN SEARCH ENGINES

Argentina
Ahijuna	http://www.ahijuna.com.ar
Asia
Catcha	http://www.catcha.com
Australia
Anzwers	http://www.anzwers.com.au
Belgium
Search Belgium	http://www.Search_belgium.com
Brazil
Cade	http://www.cade.com.br
Surf	http://www.surf.com.br
Bulgaria
Search BG	http://www.search.bg
China
Channel Hong Kong	http://www.chkg.com
Europe
Euro Ferret	http://www.euroferret.com
Euro Seek	http://www.euroseek.net
France
Carrefour	http://www.carrefour.net
Ecila	http://www.ecila.fr
Francite	http://www.francite.com
Yahoo! France	http://www.yahoo.fr
Germany
AltaVista DE.	http://www.altavista.de
Excite DE.	http://www.excite.de
India
Khoj	http://www.khoj.com
Iran
Search IR	http://www.searchir.com
Italy
Rango Italiano	http://rango.plugit.net
Russia
Aport	http://www.aport.ru
Atrus	http://www.atrus.ru
Up	http://www.up.ru
Scandinavia
Nordic Web Index	http://nwi.dtv.dk
Polar Search	http://www.polarsearch.com
South Africa
Ananzi	http://www.ananzi.co.za
Max	http://www.max.co.za
Spain
Buscopio	http://www.buscopio.com
Cercador	http://www.cercador.com
Mundo Latino	http://www.mundlatino.org
Nosaltres	http://www.nosaltres.com
Red Aragon	http://www.redaragon.com
United Kingdom
Search UK	http://www.searchuk.com
UK Directory	http://www.ukdirectory.co.uk
UK Index	http://www.ukindex.co.uk

نرم افزار و كامپيوتر  

SOFTWARE AND COMPUTER

CGI Resources	http://www.cgi-resources.com
Database Central	http://www.databasecentral.com
Earth Web	http://www.erathweb.com
Internet	http://www.internet.com
NCSA	http://www.ncsa.uiuc.edu
Xoom (ƒ„€€€ Free Downloads)	http://hotfiles.xoom.com

نقشه ها و منابع جغرافيايي  

MAPS & DIRECTIONS

Auto Pilot	http://www.freetrip.com
Euro Shell	http://www.euroshell.com
Map Blast	http://www.mapblast.com
Microsoft Expedia	http://www.expediamaps.com
National Geographic	http://www.nationalgeographic.com

ورزشي

SPORTS

ESPN	http://www.espn.com
Fox Sports	http://www.foxsports.com
Sports Web	http://www.sportsweb.com

هنر و علوم انساني  

ART & HUMANITIES

ADAM	http://adam.ac.uk
Art Bridge	http://www.art_bridge.com
Getty Information Institute	http://www.ahip.getty.edu
Librarians Index	http://www.lii.org
Voice of the Shuttle	http://vos.ucsb.edu

کتابخانه های ایران

كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران

	كتابخانه هاي عمومي
	سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان قدس رضوي كتابخانه هاي وابسته آستان قدس رضوي كتابخانه مركزي تبريز

	كتابخانه هاي تخصصي
	كتابخانه بزرگ حضرت آيت‌الله مرعشي نجفي (ره) كتابخانه منطقه‌اي علوم و تكنولوژي شيراز كتابخانه مركز دايره‌المعارف بزرگ اسلامي كتابخانه مركز اطلاعات انرژي كتابخانه مركز تحقيقات مخابرات ايران (ITRC) Library of Institute for Advanced Studies in Basic Sciences كتابخانه مركزي سازمان مديريت و برنامه ريزي كتابخانه مركزي سازمان مديريت صنعتي كتابخانه مركزي سازمان انرژي اتمي ايران مركز اطلاع رساني و كتابخانه مركزي شركت ملي نفت ايران كتابخانه مركز تحقيقات نيرو

	كتابخانه هاي دانشگاهي
	كتابخانه دانشگاه آزاد اسلامي (واحد تهران جنوب) كتابخانه مركزي دانشگاه الزهرا (س) كتابخانه مركزي دانشگاه اصفهان كتابخانه مركزي دانشگاه اميركبير كتابخانه مركزي دانشگاه بوعلي سينا كتابخانه مركزي دانشگاه تبريز كتابخانه مركزي دانشگاه شهيد بهشتي كتابخانه مركزي دانشگاه صنعتي شريف كتابخانه خوارزمي (كتابخانه دانشكده مهندسي دانشگاه شيراز) كتابخانه دانشكده علوم دانشگاه تهران كتابخانه ميرزاي شيرازي (كتابخانه مركزي دانشگاه شيراز) كتابخانه مركزي دانشگاه علم و صنعت ايران كتابخانه مركزي دانشگاه فردوسي مشهد

 

نرم افزار جامع اطلاع رسانی Parsweb

بررسی کلی نرم افزار:

• Parsweb قادر است اطلاعات وارد شده در بانک اطلاعات نرم افزارهای جامع کتابخانه ( Dos lib و Winlib 2000 ) را در شبکه جهانی اینترنت یا شبکه های اینترانت منتشر نماید.
• بهره برداری از نرم افزار Parsweb منوط بر وجود یکی از نرم افزارهای کتابخانه ای (Dos lib و Winlib 2000 ) در شبکه داخلی کتابخانه است.
• این نرم افزار کاملا جامع و یکپارچه (Integrated ) است.
• این نرم افزار امکان جستجوی اطلاعات از راه دور را در یک یا چند کتابخانه به صورت همزمان امکان پذیر می سازد.
• در این نرم افزار پس از جستجوی اطلاعات امکان دریافت گزارش Online از وضعیت موجودی یک مدرک امکان پذیر است.
• جامعیت این نرم افزار به حدی است که انتشار همه اطلاعات موجود در مراکز اطلاع رسانی، کتابخانه ها، آرشیوها، موزه ها و مراکز اسناد را پوشش خواهد داد.

• صفحات کاری نرم افزار علاوه بر زیبایی و توانایی بالا دارای محیط گرافیکی با بار (Loading )
  بسیار پایین است.
• در این نرم افزار رسم الخط های متداولی چون فارسی، انگلیسی، عربی (بدون اعراب)، فارسی- انگلیسی، فارسی- عربی، انگلیسی- عربی پوشش داده شده است.
• Code page استفاده شده در این نرم افزار منطبق بر استاندارد Unicode 1256 می باشد.
• در این نرم افزار امکان تعریف کلمه عبور و رمز به صورت پارامتری برای کاربران وجود دارد.
• در این نرم افزار می توان روش Time Accounting را به صورت پارامتری تعریف نمود.
• این نرم افزار کاملا Client / Server است.
• Connection بین Client و Server از طریق پروتکل HTTP برقرار می شود.
• ارتباط بخش هایی از لایه های داخلی نرم افزار از طریق Socket برقرار می گردد.
• این نرم افزار در طیف گسترده ای از OS های Windows based چون:

  Windows NT ، Advance Server 2000 ، Advance Server2003 (همراه با Option Pack یا IIS ) قابل نصب و اجرا است.

• برای نصب و اجرای نرم افزار باز بودن یک port (آن هم به صورت پارامتری و قابل تغییر ) لازم است.
• استفاده از این نرم افزار به علت محیط گرافیکی کاملا User friendly ، بسیار ساده و آسان است.
• امکان جستجو تخصصی و ترکیبی از طریق مدخل های:
  • پدید آورندگان
  • عنوان
  • موضوع ( کلید واژه ای – سرعنوانی)
  • اطلاعات نشر ( سال، محل، ناشر )
  • شماره راهنما
  • ISSN / ISBN
  • فروست
  • نوع مدرک
  • شماره ثبت
  • جستجوی آزاد
• امکان استفاده از عملگرهای تخصصی جهت انجام جستجوی ترکیبی :
  • عملگر و منطقی And
  • عملگر یا منطقی Or
  • عملگر به جز Not
  • عملگر بریده نویسی Dollar
• امکان جستجوی ساده : ارتباط به بانک های کلمات عمومی، لیست عناوین، لیست موضوعات، لیست پدیدآورندگان، لیست ناشرین و ... .
• امکان جستجوی همزمان اطلاعات Mix ( فارسی – لاتین ) .
• امکان ذخیره نتیجه جستجو .
• امکان ذخیره نتیجه جستجو با آرایش ISO .
• ارائه نتایج رشته ( های ) مورد جستجو .
• نمایش سیاهه ی رکوردهای جستجو شده .
• نمایش برچسب دار رکوردهای جستجو شده .
• نمایش خلاصه رکوردهای جستجو شده .
• نمایش کامل رکوردهای جستجو شده.
• نمایش گرافیکی مدارک جستجو شده .
• امکان چاپ لیست نتایج جستجو به صورت انتخابی .
• نمایش وضعیت یک مدرک ( موجودی / امانت ).
• امکان رزرو مدرک .
• نمایش محل ( های ) نگهداری یک مدرک .
• نمایش یا پخش فرامتن Link شده به اطلاعات کتابشناختی .
• چاپ فرامتن Link شده به اطلاعات کتابشناختی .

کتابخانه های جهان

سلام

آدرس وب سایتهای کتایخانه های جهان رو در زیر می بینید

Arizona State University

Ball State University

Bloomsburg University - Harvey A. Andruss Library

Boston University

Brescia University Library

Brown University

California Digital Library

California State University at Fullerton

California State University at Hayward

Cambridge University

Carnegie Mellon University

Case Western Reserve University

Central Michigan University

Central Missouri State University

Chalmers University of Technology (Sweden)

Charleston Southern University

Chiangmai School of Technology (Thailand)

College of Wooster Libraries

Columbia University

Columbia University Teachers College - Milbank Memorial Library

Columbus State University

Concord College J. Frank Marsh Library

Cornell University

Dakota State University - Karl E. Mundt Library

Dauphine University Library

DongEui University (South Korea)

Dublin City University (Ireland)

Duke University

East Tennessee State University Libraries

Eastern Kentucky University

Eastern Michigan University

Edith Cowan University

Emory University - EUCLID

Emporia State University - W.A.W. Library

Florida Southern College - Roux Library

Florida State University

Fordham University

Gannon University - Nash Library

Georgetown University - Lauinger Library

Georgia Perimeter College

Georgia State University

Glasgow University

Gwinnett University System Center Library

Heriot-Watt University (Scotland)

Howard College

Illinois Institute of Technology - Paul V. Galvin Library

Illinois Wesleyan University - Sheean Library

Indiana University Bloomington

Indiana University Northwest

Indiana University of Pennsylvania

International Islamic University Malaysia Library

James Madison University

Kansas State University

Kent State University

Kentucky Wesleyan College Library Learning Center

Lake Superior State University

Leeds University (UK) -

Lehigh University

Library of the Australian National University -

Lingnan College (Hong Kong)

Louisiana State University

Loyola Marymount University - Von der Ahe Library

Loyola University New Orleans - Monroe Library

Mansfield University

Marist College

Marquette University - Memorial & Science Libraries

McGill University (Canada)

Miami University

Middle Tennessee State University

Minho University - Documentation Services

Montana State University at Bozeman

Morningside College

Mount Union College

Nanyang Technological University (Singapore)

Napier University (Scotland)

National University of Singapore

New Mexico Institute of Mining and Technology

New Mexico State University

New York University - Courant Institute of Mathematical Sciences

Niagara University Library

North Dakota State University

Northeastern University

Northwestern University

Oklahoma State University Library

Old Dominion University - Perry Library

Oxford Brookes University (UK)

Penn State Altoona - Robert E. Eiche Library

Penn State Harrisburg - Heindel Library, -

Princeton University

Purdue University

Queen's University (Canada)

Queensland University of Technology

Regent University Library

Rice University - Fondren Library

Saint Francis College - Pasquerilla Library

قانون كتابداري

پنج قانون جديد كتابداري  

 

کليد واژه ها :کتابداري؛ اصول

متن مقاله :

ويراستارAACR2 اعتقاد دارد كه اصول فراهم آوري و حمايت از دسترسي به اطلاعات، نياز به تحولي اساسي دارد كه از سال 1990 شروع شده است.
بيش از 60 سال پيش كتابدار بزرگ هندي اس. آر. رانگاناتان پنج اصل علوم كتابداري خود را منتشر كرد. اين جملات كوتاه - بدون در نظر گرفتن شكل بيان- امروزه نيز در همان حد معتبر باقي مانده اند. پنج اصل رانگاناتان عبارتند از:
- كتابها براي استفاده مي باشند.
- كتابها براي همه مي باشند، يا، هر خواننده اي كتابش.
- هر كتابي خواننده اش.
- در وقت خواننده صرفه جويي كنيد.
- كتابخانه نهادي رو به رشد است.
با نگرشي به قبل از سال 1931، انسان مي تواند در اين قوانين واقعيتهايي را ببيند كه در كاربرد كتابداري امروز نيز قابل اجرا هستند، همانگونه كه در كتابداري فردا نيز قابل اجرا خواهند بود. فرآيند كمك نگارندگي يك كتاب تازه منتشر شده، و با تفكر درباره موضوعات مورد اشاره، به خود جرات دادم پنج قانون جديد كتابداري تدوين كنم كه تفسير دوباره اي از اصول رانگاناتان در بافت كتابخانه هاي امروز و كتابخانه هاي احتمالي آينده ميباشد من اين قوانين را در كمال تواضع پيشنهاد مي كنم كه بر دوش غول حرفه ما استوار است.

كتابخانه ها به بشريت خدمت مي كنند
اخلاق برجسته كتابداري، خدمت به اشخاص، اجتماع و بطور كلي جامعه مي باشد. منظور من از خدمت كمك به اعمال شخصي و تقويت اميال زياد نوع بشر است. فراتر از آن خدمات كتابداري به يك كيفيتي از دقت، مطابق رفتار خودزيستي و براي تفوق جستن به انتظارات استفاده كنندگان كتابخانه توجه دارد. پاسخ به اين سوال ”چگونه تغييرات خدمت بوجود خواهيد آورد تا كتابخانه بهتري ارائه دهيد؟“
انگيزش الزام روانشناختي سرويس به استفاده كنندگان داراي منشهاي موفقيت آميز ريشه داري در كتابداري ميباشد و پاداش معنوي آن خيلي زياد مي باشد. به قول لي فينگر مربي كتابداري ”ما بايد انگيزش باشكوهي را در نوع دوستيمان براي شخصي كه داراي روحيه معنوي وابسته به روانشناسي پسنديده اي مي باشد.“ بپذيريم(L, Apr. 1989, p.352-356) .جنبه ديگر اين قانون تاكيدش بر بشريت مي باشد. وظيفه ما روي جستجوهاي منحصر به فرد از واقعيتها براي اهداف وسيعتر تمايلات فرهنگي مي باشد.
همه شكلهايي را كه توسط آنها دانش مبادله مي شود، مهم شماريد
افسانه هاي زيادي با بكارگيري تكنولوژي الكترونيكي از جمله ”مرگ كتاب“ , ” جامعه بدون كاغذ “ و ديگر روياها و كابوسها برخاسته است. واقعيت در اين نهفته است كه همه اشكال ارتباط بطور كلي بر آن بوده است كه هر رساننده اي بتواند بر فضا و زمان غلبه كند, بايد بپذيريم كه در آينده كتابخانه از انواع وسايل انتقال دهنده دانش و اطلاعات استفاده خواهد كرد و در واقع ابزارهاي ارتباطي را كه در ابداع تاريخي موثر مي باشد را مطالعه خواهد كرد.
هر ابزار جديد ارتباطي, افزايش و تكميل همه ابزارهاي قبلي مي باشند. ظاهراً “ اين مرحله چاره ناپذيري مي باشند, با وجود آنكه حقيقتاً” هر ابزار جديدي متاثر از پيشگويي هايي است كه شكلهاي قبلي را از صحنه بيرون ميكنند و بدون هيچ دليلي به چاپ كاغذ, تصاوير روي فيلم يا شيارهاي روي ديسكها و به پيشنهادات تكنولوژيكي ديگري كه بر مبناي استفاده اختياري انجام مي شود ارتباط دارد. نكته اينجاست, اما جايگزيني چاپ كاغذي و غيره هنگامي كه تكنولوژي جديد تاثير كمتري بر هزينه زياد يا وضع نامساعد ديگر داشته باشد بهترين رويكرد براي كتابخانه هاي آينده در اين اصل سودمندي اتفاق مي افتد.

براي گسترش خدمات, هوشيارانه از تكنولوژي استفاده كنيد.
تكنولوژي يك تقسيم بندي غلط را كه براي خيلي از كتابداران اهميت دارد, بوجود آورده است. اگرچه تقريباً اين ذهنيت غلط در حال برچيدن مي باشد. چون يك شخص نمي تواند تغييرات و بهبود در كارها يا يك نوآوري بي روح را انتخاب كند.
پيشرفت در كتابداري با استفاده از تكنولوژي و ابزار ارتباطي جديد در برنامه ها و خدمات موجود كاملاً موفقيت آميز بوده است. كتابداران گاهي اوقات پذيرش كمتري در هر ابداع جديد داشته اند. براي استفاده آگاهانه از تكنولوژي پيچيده و براي حل مشكلاتي كه ترجيحاً در استفاده از تكنولوژي جديد بر مبناي اثربخشي –هزينه و كارايي- هزينه سنجيده مي شوند پاسخهايي را جستجو مي كنند.
فراتر از اينها, بر حسب خدمات انواع ابداعات پيشنهاد شده و تجديد نظر شده روي برنامه ها و خدمات به استفاده كنندگان برحسب كارهاي در جرياني كه در حال ماشيني شدن مي باشند, ترجيحاً بصورت ماشيني آن طوري كه شخص مي خواهد تاثير مي گذارد.
فهرستهاي پيوسته نسبت به كارت و فهرستهاي ميكروفرم بهتر مي باشند. شبكه خدمات نمايه سازي و چكيده نويسي نسبت به فهرستهاي چاپي داراي ثبات بهتري مي باشند. بدون هيچ چشمداشتي كتابخانه هاي مدرن بايد امانت الكترونيكي, فراهم آوري و كنترل بر نظامها داشته باشند و بايد دستيابي به آنها بوسيله ابزار يا وسايل ديگري, براي دنياي داده هاي رقمي و عواملي از انواع (عددي, كتابشناختي, تصويري و متني) فراهم گردد.
براي روشنتر شدن بهتر قوانين مربوط به ارتباطات الكترونيكي و ارتباطات غير الكترونيكي, بهترين روش براي نگهداري و دستيابي به داده هاي كوچك, بسته هاي مجزاي متني, عددي و اطلاعات ديداري (مانند چيزهايي كه در خيلي از آثار مرجع يافت مي شود) مي باشند. هر يك از رسانه هاي ديگر, حوزه هايي دارند كه بهترين آن, مخصوصاً نشر كاغذي سرآمد رسانه ها براي دانش ارتباطات جمعي براي خواندن, نگهداري و حفاظت مي باشد.

از دسترسي آزادانه به دانش حمايت كنيد
دو تا از ارزشهاي توسعه يافته بوسيله لي فينكز بيان شده كه ارزشهاي دموكراتيك و پيشكاري مي باشند, درخواست يك ركورد و مسئوليت داشتن نسبت به كتابخانه همچون يك موسسه.
نسل آينده خواهند دانست كه ما فقط نگهداري و محافظت كرده ايم. اين يك مسئوليت سنگيني است و يك شخص بايد اهميت همه كتابخانه ها را بداند. در پي آن, ستودن ما از نگهداري و محافظت, آزادي فكر, براي مواد امروزي بايد ادامه داشته باشد. با اين وجود, اين يادداشتها اجازه خواهند داد كه پيشينه هايي از گذشته ظاهر نشوند كه نوعي مميزي و سانسور مي باشند.
كتابخانه ها, آرشيوي از دست آورده هاي بشري و مجموعه دانش قرون و عصرها مي باشند, اين قانون مهمي است كه بايد اول از همه هر تغيير تكنولوژيكي را در نظر بگيرند. كتابخانه ها, مركزي براي آزادي اجتماعي, سياسي و معنوي مي باشند يك جامعه واقعاً آزاد بدون كتابخانه هايي كه آزادانه براي همه در دسترس باشند, مجموعه اي ضد و نقيض است. يك جامعه با كتابخانه سانسور شده, جامعه اي است كه به درد حكومت ستمگر مي خورد به همين دليل كتابخانه ها بايد پيشينه هاي تمامي جوامع و اجتماع را نگهداري كنند و اين پيشينه ها را براي همه نسلهاي بعدي قابل دسترس سازند.

به گذشته افتخار كنيد و آينده را بيافرينيد
ما در عصري زندگي مي كنيم كه مقدار كمي از آن شناخته شده است و براي آگاهي رساندن به اعمال زمان حاضر بكار نمي رود. هر شخص مي تواند تاثيرات بد آن را روي جامعه, سياستها و زندگي روزانه كه ناديده پنداشته اند, ببيند. با توجه به اظهارات مشهور جرج سانتياناس ”كسانيكه از گذشته درس نمي گيرند محكوم به تكرار آن هستند.“ هيچكس نبايد به چيزهاي قديمي بپيوندد فقط به خاطر اينكه آنها قديمي هستند و هيچ شخص نبايد به چيزهاي گذشته به خاطر اينكه آنها قديمي هستند, بي توجه باشد.
كتابخانه هاي آينده نه فقط بايد بهترين حافظ گذشته باشند. همچنين يك حسي از تاريخ كتابخانه ها و ارتباطات بشري بايد باشند. بدون اينها, كتابخانه ها واكنش كامل از چيزي خواهد شد كه از آن به بعد گاهي اوقات مفيد بوده و گاهي اوقات مفيد نمي باشند, اما هرگز مركزي براي جوامع بشري نخواهند شد.
به خاطر ارزش تاريخي و ارزشهاي بادوام دانش و استمرار رسالت ما, كتابخانه هرگز نابود نخواهد شد. در پي اين بيان, زمان آينده در زمان گذشته ادامه خواهد داشت تا آنجايي كه بايد براي مبارزه با نوآوري, مورد پسند باشد, اما كتابخانه به يك تركيب معقولي از گذشته و آينده و با هوشياري, به روش بدون احساس و عاطفه نياز دارد.

مقاله ای در مورد فهرستنویسی

 استانداردهاي ابرداده‌اي براي فهرست‌نويسان  

چکيده : در اين يادداشت دوازده مورد از مهم‌ترين سايت‌هاي مربوط به استانداردهاي ابرداده‌اي كه امروزه جزو ضروري‌ترين ابزارهاي فهرست‌نويسان كتابخانه‌ها محسوب مي‌شوند معرفي مي‌گردد.

کليد واژه ها :استانداردها؛ فهرستنويسي؛ ابرداده ها

متن مقاله :

در اين يادداشت دوازده مورد از مهم‌ترين سايت‌هاي مربوط به استانداردهاي ابرداده‌اي كه امروزه جزو ضروري‌ترين ابزارهاي فهرست‌نويسان كتابخانه‌ها محسوب مي‌شوند معرفي مي‌گردد. البته با توجه به سرعتي كه در توليد اينن نوع استانداردها وجود دارد نمي‌توان انتظار داشت كه سياهه مزبور فهرست جامعي در اين خصوص باشد، چرا كه امروزه با همان سرعتي كه تحول و توسعه در حوزه‌هاي مختلف اطلاع‌رساني صورت مي‌پذيرد، استانداردهاي ابرداده‌اي نيز در حال متحول ساختن فيلدها هستند. هر كدام از اين استانداردها در مقايسه با ديگري داراي قابليت‌هاي متنوعي هستند كه بكارگيري هر كدام نياز به مهارت و تسلط كافي بر ويژگي‌هاي آنها دارد. شايد در حين اينكه ما مشعول مطالعه اين ستون هستيم، استانداردهاي ابرداده‌اي با قابليت‌هاي نوين ديگري در حال شكل گرفتن باشند و يا حتي جايگزين اين استانداردها گرديده باشند، اما با تمام اين اوصاف اميدواريم كه اين نقطه آغازي براي حركت بسوي آموزش خودمان و كاركنانمان در بكارگيري موثر اين ابزارها در امر توصيف، ذخيره‌سازي و تبادل داده‌هاي رقومي باشد.
شايد اين پرسش مطرح شودكه “ چرا همواره فهرست‌نويسان تا اين حد به تحولات جديد در عرصه استانداردهاي ابرداده‌اي علاقه نشان مي‌دهند؟ “ براي پاسخ به اين سوال اگر شيوه‌هاي متعارفي را كه هم‌اكنون براي توصيف، ذخيره‌سازي و تبادل داده‌هاي رقومي وجود دارد مورد بررسي قرار دهيم به سه دليل سودمند دست خواهيم يافت:
 سرعت بخشيدن به توليد ركوردها:
با توسعه كتابخانه‌هاي رقومي شاهد تلاش‌هاي چند كتابخانه‌اي كه از مجموعه‌هاي واقعي و مجازي متنوع و گسترده‌‌تري برخوردارند هستيم. اين تلاش‌ها عمدتاً در جهت سازماندهي و كنترل افزونگي سريع داده‌ها صورت مي‌پذيرد. اين كتابخانه‌ها در عرصه‌هاي رقومي با انبوهي از منابع اعم از مجلات الكترونيكي، تصاوير، فايلهاي صدا يا متون الكترونيكي روبرو هستند كه سازماندهي اين منابع چالش‌هاي فعلي فهرست‌نويسان اين كتابخانه‌ها را تشكيل مي‌دهند. زيرا همانطور كه مي‌دانيم براي تهيه ركوردهاي فهرست‌نويسي لازم است تا ابتدا روي اين منابع تحليل صورت پذيرد، و اين در حاليست كه با توجه به حجم عظيم اين منابع، تحليل بموقع و تهيه ركوردهاي فهرست‌نويسي اين آثار كار بسيار بغرنج و مبهوت‌كننده‌اي محسوب مي‌شود. اين كتابخانه‌ها سعي مي‌كنند تا با بكارگيري استانداردهاي ابرداده‌اي مناسب از طريق توصيف، ذخيره‌سازي و تبادل داده‌هاي رقومي سازماندهي اين منابع را سرعت بخشند.
 ايجاد ارتباط سلسله‌مراتبي بين ركوردها:
امروزه بسياري از كتابخانه‌ها بطور روزافزون مقدار قابل توجهي از منابع كتابخانه‌اي خود را بصورت مجموعه‌هاي رقومي گردآوري مي‌كنند.در اين خصوص بايد اذعان داشت كه يكي ديگر از چالش‌هاي فهرست‌نويسان اين كتابخانه‌ها تعيين سطح تحليل اين مجموعه‌ها است. به عبارت ديگر آنان سعي دارند تعيين كنند كه تا چه سطحي بايد به تحليل اين مجموعه‌ها پرداخت. در اين موارد نيز استانداردهاي ابرداده‌اي راه‌گشا خواهند بود. برخي از استانداردهاي ابرداده‌اي بصورت سلسله‌مراتبي امكان برقراري استنادهايي را به اين مجموعه‌ها فراهم مي‌سازند و بدين ترتيب پيوندهايي را بين ركوردهاي مرتبط با اين مجموعه‌ها برقرار مي‌كنند. بدين ترتيب در مقياس وسيع‌تر بين كليه ركوردهاي مجموعه‌هاي مرتبط نيز يك ارتباط سلسله‌ مراتبي ايجاد خواهد شد. اين ارتباط سلسله‌مراتبي بطور بالقوه در مواقعي كه سازماندهي ويرايش‌ها يا بخش‌هاي مختلف يك اثر در آن پايگاه يا در پايگاه داده‌هاي ديگر مورد نظر است براي فهرست‌نويسان بسيار مفيد خواهد بود.
 ادغام چندين نوع از داده ساختار يافته درباره داده:
علاوه بر اين با توجه به نياز فزاينده‌اي كه براي ثبت داده‌هاي فني مربوط به نسخه‌ها، منابع و متون اصلي يا جزئيات فني ذخيره‌سازي و توليد اين داده‌ها وجود دارد ضروري است كه مسائل مربوط به جنبه‌هاي توصيف و دسترسي داده‌ها در ساختار يك ركورد در نظر گرفته شوند. البته توصيف داده‌ها با در نظر گرفتن نقاط دسترسي چيز تازه‌اي نيست و همواره در تخصص فهرست‌نويسان بوده است، اما نكته مورد توجه استفاده از استانداردهاي ابرداده‌اي در حفظ جزئيات فني داده‌ها جهت ذخيره‌سازي و توليد اين ركوردها مي‌باشد.
همانطور كه پيش‌تر ذكر شد سياهه آدرس‌هاي ذيل يك فهرست جامع در اين خصوص به شمار نمي‌رود، اما شامل نمونه‌هايي از مهم‌ترين استانداردهاي جاري ابرداده‌اي است كه با اتصال به سايت‌هاي مزبور مي‌توان اطلاعات بيشتري درباره هركدام از اين استانداردها بدست آورد و بدين ترتيب با ويژگي‌ها، قابليت‌ها و تفاوت‌هاي عملياتي هر كدام آشنا شد:
1.استانداردهاي فهرست‌نويسي قابل خواندن توسط ماشين:
http://lcweb.loc.gov/marc/
دستورالعمل‌ها و استانداردهاي اصلي مارك براي رمزگذاري و انتقال داده‌هاي كتابشناختي در اين سايت ارائه مي‌شود. علاقمندان مي‌توانند از اين طريق از جزئيات نشانه‌هاي رمزگذاري مارك در ساختار يك ركورد و همچنين كليه نكات لازم در خصوص چگونگي انتقال اين داده‌هاي رمزگذاري شده آگاه شوند.
2. توصيف نوع مواد مارك 21 براي “ زبان نشانه‌گذاري عمومي استاندارد” و “ زبان نشانه‌گذاري گسترش‌پذير” : http://lcweb.loc.gov/marc/marcsgml.html
پيشرفت‌هاي حاصل شده در خصوص توصيف نوع مواد بر اساس “ زبان نشانه‌گذاري عمومي استاندارد” و “ زبان نشانه‌گذاري گسترش‌پذير” كه توسط “ اداره استاندارد مارك و توسعه شبكه ” پشتيباني مي‌شود در اين سايت ارائه شده است. هدف از طراحي استاندارد فوق اين است كه شرايطي را فراهم آورد تا داده در مدرك بتواند مستقيماً براي ايجاد ركورد فهرست‌نويسي يا ساختار ركورد فهرست‌نويسي مورد استفاده قرار گيرد.
3. استاندارد رمزگذاري و انتقال ابرداده:
http://lcweb.loc.gov./mets/
“ استاندارد رمزگذاري و انتقال ابرداده” يك قالب ابرداده‌اي بر اساس “ زبان نشانه‌گذاري گسترش‌پذير” براي رمزگذاري و انتقال ابرداده‌ها مي‌باشد. اين قالب ابرداده‌هايي را از نوع ساختاري، اجرايي و توصيفي براي رمزگذاري و انتقال منابع متني و تصويري ارائه مي‌كند.
4. بخش كتابخانه‌هاي رقومي فدراسيون بين‌المللي انجمن‌ها و موسسات كتابداري(ايفلا): منابع ابرداده‌اي: http://www.ifla.org//II//metadata.htm
اين سايت پيوندهايي به اطلاعاتي درباره استانداردها و عمليات ابرداده‌‌اي برقرار مي‌سازد و يك نقطه آغاز مناسب براي كساني كه علاقمند به آشنايي با مجموعه‌هاي منابع ابرداده‌اي كتابخانه‌هاي معتبر هستند مي‌باشد. همچنين در اين سايت بصورتي بسيار جامع سرواژه‌هاي مربوط به رمزگذاري و انتقال داده‌ها به همراه توضيحات مربوط به هر كدام عرضه شده است.
5. وب سايت رسمي “ توصيف آرشيوي رمزگذاري” : http://lcweb.loc.gov/ead/
“توصيف آرشيوي رمزگذاري” يك استاندارد رمزگذاري بر اساس “ زبان نشانه‌گذاري عمومي استاندارد“ و همچنين يك ابزار جستجو براي مواد آرشيوي است. اطلاعات بيشتر در اين خصوص در اين سايت قابل دسترسي است.
6. صفحات كمكي نرم‌افزار “ توصيف آرشيوي رمزگذاري” : http://jefferson.village.virginia.edu/ead/products.html
اطلاعات كتابشناختي منابع بسيار مفيدي كه در شناخت جزئيات استاندارد “ توصيف آرشيوي رمزگذاري” موثر هستند در اين سايت ارائه شده است و به عنوان يكي از ابزارهاي كمكي موثر براي آشنايي بهتر “ توصيف آرشيوي رمزگذاري” مورد استفاده قرار مي‌گيرد. همچنين اين نرم‌افزار مي‌تواند جهت توليد، تجزيه، نمايه‌سازي و جستجوي مداركي كه بر اساس “ زبان نشانه‌گذاري عمومي استاندارد” و “ زبان نشانه‌گذاري گسترش‌پذير” رمزگذاري شده‌اند سودمند باشد.
7. راهنماي “ طرح كدگذاري متن” :
http://www.tei-c.org/guidelines2/index.html
“طرح رمزگذاري متن” يك استاندارد براي رمزگذاري متون زبانشناسي و ادبي است كه تحقيقات اين حوزه‌ها را نيز پشتيباني مي‌كند. اين استاندارد يك سرصفحه يا ابرداده ساختاريافته براي توصيف متن رمزگذاري شده ارائه مي‌نمايد. جزئيات بيشتر در خصوص توصيف سرصفحه طرح رمزگذاري متن در سايت ذيل قابل دسترسي است:
http://www.tei-c.org/guidelines/HD.htm
8. استاندارد ابرداده‌اي “ انجمن منابع ديداري” : http://php.iniana.edu/~mfryp/vracore3.htm
اين استاندارد توسط ً كميته مركزي استانداردهاي داده‌اي انجمن منابع ديداري” تهيه شده و هم‌اكنون نيز پشتيباني مي‌شود. هدف اصلي طراحي اين استاندارد ابرداده‌اي تسهيل در توليد ركوردهاي آثارفرهنگي مصور و همچنين توصيف تصاوير ارائه شده در اين نوع مدارك مي‌باشد. ويرايش سوم اين استاندارد كه حاوي جزئيات كاملي در اين خصوص مي‌باشد در سايت فوق قابل دسترسي و استفاده است.
9. طرح ابرداده‌اي دوبلين كور: http://dublincore.org/index.shtml
در سايت فوق اطلاعات لازم در خصوص ويژگيهاي اين استاندارد ارائه شده است. طرح ابرداده‌اي ميان‌رشته‌اي دوبلين كور جهت رفع مشكلات ابرداده‌اي براي محيط‌هاي پيوسته و با هدف اجراي عمليات بين چندين سيستم طراحي و توسعه يافته و كاربرد دارد و بر اين اساس در جهت توسعه استانداردهاي ابرداده‌اي پيوسته گام‌هاي موثري نيز برداشته است.كساني كه علاقمند به آشنايي با مجموعه عناصر ابرداده‌اي دوبلين كور هستند مي‌توانند از طريق آدرس ذيل ويرايش 1.1 آن تحت عنوان توصيف مرجع را بدست آورند: http://dublincore.org/documents/dces/
10. خدمات مكان‌ياب اطلاعات جهاني: http://www.gils.net/ اين استاندارد عمدتاً براي فراهم كردن شرايط لازم جهت دسترسي به اطلاعات دولتي، بويژه داده‌هاي زمين‌فضايي مورد استفاده‌ قرار مي‌گيرد.
11.استاندارد محتوايي براي ابرداده‌هاي زمين فضايي رقومي: http://www.fgdc.gov/metadata/contstan.html از اهداف اصلي طراحي اين استاندارد فراهم ساختن يك مجموعه مشترك از تعاريف و واژه‌شناسي براي مستندسازي داده‌هاي زمين‌فضايي رقومي مي‌باشد كه علاقمندان جهت كسب اطلاعات بيشتر مي‌توانند به اين سايت مراجعه نمايند.
12. طرح آرشيوهاي باز: http://www.openarchives.org/ “طرح آرشيوهاي باز” يك مقاوله‌نامه كاربردي مستقل است كه با هدف فراهم‌سازي امكان استفاده همكاني از اين داده‌ها طراحي شده است تا بدين ترتيب طيف گسترده‌اي از ناشران داده‌ها در وب بتوانند به سهولت آن را مورد استفاده قرار دهند. بنابراين طرح مزبور در صدد است تا با اين تدبير سازماندهي داده‌ها در وب را از مجراهاي اصلي آن يعني از ناشرين و توليدكنندگان اين داده‌ها آغاز نمايد. براي دستيابي به اين هدف، استاندارد حاضر نيازهاي دو گروه از عمده‌ترين دست‌اندركاران داده‌هاي وب را در نظر دارد:
نخست توليدكنندگان داده‌ها ،يا،گروهي كه براي توصيف محتواي داده‌هايشان همواره ابرداده‌هايي را عرضه مي‌كنند، و دوم فراهم‌كنندگان خدمات ، يا، گروهي كه به بازيابي ابرداده‌ها مي‌پردازند و از آن براي ارائه خدمات به كاربران استفاده مي‌كنند.

اصول فهرستنویسی

آشنايي با اصول فهرستنويسي تحليلي و اصطلاحنامه، تاليف علي اكبر پوراحمد و محمدرضا حسني  

نقد و بررسی از :.

متن نقد :

چکیده: فهرست مطالب و بخشی از کتاب در حال ویرایش "آشنايي با اصول فهرستنويسي تحليلي و اصطلاحنامه"
است. این اثر از "مجموعه سازماندهی اطلاعات" نشر کتابدار است که سرویراستار آن دکتر رحمت الله فتاحی است. این کتاب بزودی منتر می شود. تعدادی از عناوین این مجموعه عبارتند از:
1. فهرستنویسی و رده بندی منابع پزشکی از مدیرامانی
2. فهرستنویسی توصیفی: اصول و روشها (ویرایش پنجم) اثر دکتر فتاحی و طاهری (زیرچاپ)
3. فهرستنویسی و رده بندی منابع آرشیوی
4. فهرستنویسی منابع الکترونیکی اثر زین العابدینی
5. قواعد فهرستنویسی انگلو امریکن (ویرایش دوم) دکتر فتاحی
6. نمایه سازی: اصول و روشها اثر دکتر حسن زاده
7. رده بندی دیوئی: اصول شماره سازی از احمدی لاری و مکی زاده (منتشر شده)



فهرست مطالب

بخش اول: فهرستنويسي تحليلي
فصل اول:كليات و تاريخچه فهرستنويسي
فصل دوم:اصول فهرستنويسي تحليلي
فصل سوم:كليات ، ساختار و اصول سرعنوانهاي موضوعي
فصل چهارم:سرعنوانهاي موضوعي فارسي
فصل پنجم:سرعنوانهاي موضوعي كتابخانه گنگره
فصل ششم:سرعنوانهاي موضوعي پزشكي(مش)
فصل هفتم:سرعنوانهاي موضوعي سيرز
فصل هشتم:تعيين شناسه هاي افزوده
بخش دوم:اصطلاحنامه،اصول ،ساختار و….
فصل نهم:معرفي برخي از اصطلاحنامه هاي مهم فارسي
صطلاحنامه پزشكي فارسي
اصطلاحنامه فرهنگي فارسي (اصفا)
اصطلاحنامه نما(نظام مبادله اطلاعات علمي - فني)
اصطلاحنامه فرهنگ ، ارتباطات ، اطلاعات


فصل دوم :اصول فهرست نويسي تحليلي

اين بخش از كتاب در مورد اصول فهرست نويسي تحليلي ، ساختار ، مراحل تعيين موضوع مي باشد. در ادامه نكات لازم براي تحليل موضوع توسط فهرستنويس مورد بحث قرار گرفته است. فرآيند تحليل موضوع كه از جمله مسايل مهم براي كتابداران و بلاخص فهرستنويسان مي باشد در پايان به طور كامل آورده شده است. در هر فصل مثال هايي به صورت عملي، براي آموزش گام به گام مباحث استفاده شده، و در انتهاي هر فصل علاوه بر سؤالات تشريحي تمرينات متعددي ارائه گرديده و سعي شده از مباحث اساسي سرعنوانها نمونه تمرينهايي براي انجام كار عملي آورده شود .

اهداف آموزشي فصل
پس از مطالعة اين فصل از فراگير انتظار مي رود :
1. مفهوم فهرست نويسي تحليلي و تفاوت آن با فهرست نويسي توصيفي را درك كند.
2. با تعريف فهرست نويسي موضوعي و هدفهاي آن آشنا شود .
3. مراحل موضوع دادن به يك اثر را عملاً فرا گيرد.


فهرست نويسي تحليلي(Analytical Cataloging)
بعد از نوشتن اطلاعات توصيفي كتابها (فهرستنويسي توصيفي)، اطلاعات ديگري براي معرفي آثار به صورت كامل مورد نياز مي باشد. اين اطلاعات مي تواند شامل شناسه هاي موضوعي ، نويسندگان همكار، مترجم و كساني كه در پديدآوردن كتاب نقش اصلي را داشته اند باشد. به طوري كه دسترسي به كتاب براي مراجعه كننده به شكل هاي گوناگون فراهم شود و از راههاي مختلف بتواند در برگه دان يا فهرست رايانه اي كتابخانه اثر يا اطلاعات مورد نياز خود را جستجو كند. كلا به اين فرآيند فهرستنويسي تحليلي مي گويند .
اصطلاحنامه كتابداري فهرستنويسي تحليلي را اين طور تعريف كرده است .
«آن قسمت از فهرست كه متفاوت از فهرستنويسي توصيفي است و در آن تمام شناسه هاي موضوعي و ساير شناسه هاي افزوده شامل پديد آورندگان همكار ، مترجمان ، ناشران ، عنوان و غيره داده مي شود و در واقع فهرست نويسي اجزاء مختلف را كه باعث شناخت آن مي شود مورد تجزيه و تحليل قرار مي دهد و همه را در
پي نما به تفكيك ذكر مي كند1» .
در تعريف اصطلاحنامه كتابداري تفاوت فهرستنويسي تحليلي با توصيفي بدين معني آمده است كه در فهرستنويسي تحليلي بعضي اطلاعات فهرستبرگه مانند تعيين شناسه هاي موضوعي نياز به بررسي و تحليل محتواي اثر دارد نه توصيف ظاهري اثر، زيرا در فهرستنويسي توصيفي اطلاعات ظاهري عيناً نوشته مي شود ولي در فهرستنويسي تحليلي تعيين شناسه هاي موضوعي طي مراحل خاصي صورت مي گيرد كه در مبحث فهرستنويسي موضوعي به طور كامل توضيح داده خواهد شد.همچنين شناسه هاي افزوده نيز براي معرفي كامل يك اثر در قسمت تحليلي آورده مي شود .

فرآيند تحليل موضوعي
بعد از نوشتن اطلاعات توصيفي ، فهرستنويس سعي مي نمايد محتويات اثر را در قالب چند واژه و اصطلاح ارائه كند. اين كار به صورت تعيين چند واژه يا سرعنوان موضوعي از طريق تحليل محتوا و انتخاب اصطلاحات مورد نظر از سرعنوان موضوعي امكان پذير است. قبل از تحليل محتوا و تعيين سرعنوان فهرستنويس بايد عوامل مختلفي از قبيل مسايل جغرافيايي ، دوره زماني ، گروه جمعيتي و شكل هاي ارائه را كه در تعيين سرعنوان و تقسيمات فرعي آن نقش دارند ، در نظر بگيرد. اين كار متضمن فرآيند تفكر ذهني در تحليل محتواي آثار است. «بنابر اين فهرستنويس در تحليل محتوا از همان ابتدا با عنوان اثر كه برخورد مي كند فرآيند تفكر تحليل محتوايي در ذهنش نقش مي بندد. مسايلي همچون موقعيت كاري فهرستنويس، تجربه ، موضوع هاي جديد و سخت مانند علوم جديد ، استفاده از تكنولوژي در پردازش اسناد ، بخصوص اسناد فني و مهندسي در فرآيند تحليل محتوا بسيار موثر هستند.» (الكساندر سيگل ،2000)

مراحل اوليه تحليل موضوع
هنگام تحليل موضوع فهرستنويس براي اينكه بتواند محتواي يك اثر را به طور كامل و صحيح در قالب واژه ها و اصطلاحات موضوعي ارائه كند نياز به رعايت مواردي دارد كه به طور علمي و تجربي آنها را
بياموزد.نكات زير مهمترين و ساده ترين مراحل تحليل موضوع هسنتد كه با دانستن آنها مي توان اين فرآيند را آسانتر و جامع تر انجام داد.

بررسي اجمالي و دقيق:
- صفحه عنوان
- فهرست مطالب
- مقدمه و پيشگفتار
- متن
- منابع و مآخذ
- نمايه
- روكش جلد و…
جستجوي:
- كلمات كليدي كه اثر را معرفي و منظور نويسنده را بيان كند
- مشخص كردن نوع اثر: عمومي، تخصصي، كودكان و غيره
- معرفي شكل اثر: براي مثال داستان، دايره المعارف، كتابشناسي يا شكل هاي خاص ديگر مانند نقشه، تصاوير، جدول، نوع و اندازه آن
- مشخص كردن برخي از عناصر فهرستنويسي توصيفي مانند:ويرايش، پيوست ها وغيره

سوالاتي كه فهرستنويس در هنگام تحليل محتواي يك اثر بايد از خودش بپرسد.
1.اثر در مورد چه موضوعي است؛
2.آيا يك موضوع خاص يا چندين موضوع را مورد بحث قرار داده است؛
3.اگر چند موضوع ، آيا اين موضوعها در ارتباط با يك موضوع هستند يا به طور جداگانه هر كدام موضوع خاصي هستند؛
4.اگر جداي از هم هستند ، كدام موضوع برجسته تر و مشخص تر است،
5.آيا يك موضوع خاص ، محصول ، وضعيت يا پديده خاصي است؛
6.آيا عمل يا فرآيندي را شامل مي شود ، تاكيد آن بيشتر بر موضوع است يا عمل آن؛
7.آيا معني خاصي از آن عمل دريافت مي شود كه هر متغير آن معني خاصي دارد؛
8.آيا مكان خاصي را در بر مي گيرد؛
9.آيا دوره زماني خاصي را در بر مي گيرد؛
10.آيا شخص ، اشخاص يا شناسه هاي خاصي را شامل مي شود.(كاندا، 2002)

بنابر اين براي تحليل موضوع مسايلي را بايد در نظر داشت. نكات و مراحل ابتدايي در بالا ذكرگرديد. علاوه بر نكات ذكر شده مسايل ديگري وجود دارد كه نقش بسيار زيادي در تحليل محتوايي دارند. بنابر اين كتابدار از نظر فني و علمي لازم است به آنها توجه داشته باشد.كه اين مسايل به طور اهم عبارتند از:
1.داشتن دانش موضوعي و تسلط كامل به اصول فهرستنويسي تحليلي: فهرست نويس موضوعي بايد فردي با دانش كافي و تخصص لازم در حوزه موضوعي مورد نظر و همچنين تجربه كافي در سازماندهي منابع داشته باشد.
2.تشخيص جنبه هاي مفهومي اساسي و غير اساسي: در اين حالت براي انتخاب مفاهيم اساسي و غير اساسي يك اثر تنها چيزي كه مي تواند به فرآيند تحليل موضوع كمك نمايد. آگاهي موضوعي و داشتن تخصص لازم توسط فهرستنويس مي باشد. چنانچه فهرستنويس در آن حوره موضوعي آگاهي و دانش لازم را دارا باشد، مي تواند به راحتي مفاهيم اصلي و غيراصلي را در بيان محتوا و مفهوم اثر همان ابتداي فرآيند تشخيص و سپس كلمات كليدي را ارائه نمايد.(فاگمن ، روبرت ، ص41)
3. در نظر گرفتن مسايل ذخيره و بازيابي: در بسياري از مواقع فهرست نويس به راحتي
مي تواند محتوا و مفهوم يك را بيان نمايد ، ولي شكل ارائه آن اصطلاح براي استفاده در نظام هاي اطلاعاتي قابل استفاده نيست. زيرا اصطلاحات امكان دارد طوري انتخاب شده اند كه معني و مفهوم را مي رسانند اما در نظام ذخيره و بازيابي مشكلات فراواني را براي سيستم و كاربر فراهم مي نمايد. به طوري كه بسياري از منابع در نظام وجود دارد، ولي به خاطر استفاده شكل نادرست اصطلاحات نمي تواند به راحتي ذخيره و بازيابي شود. براي رفع مشكلات بايد مسايل زير را در نظر داشته باشيم.
الف)استفاده از سرعنوان هاي موضوعي يا اصطلاحنامه هاي تخصصي كه با استفاده از آنها بتوان اصطلاح استاندارد شده را برگزيد.
ب) استفاده از نظام هاي اطلاعاتي پويا كه تمامي مسايل ذخيره و بازيابي اطلاعات را به طور كامل در نظر گرفته باشد به طور مثال نظامي كه انواع فايل هاي مرتب سازي داده ها و شرايط مختلف جستجو را از طريق فايل ها فراهم نمايد.
ج) استفاده از فن آوري هاي جديد اطلاعاتي كه امكان ذخيره و بازيابي سريع ، دقيق و درست اطلاعات را به شكل هاي قابل استفاده فراهم نمايد.
د) آشنايي فهرستنويس با نحوه ذخيره و بازيابي ، از جمله جامعيت ، مانعيت و ريزش كاذب در نظام هاي اطلاع رساني و شكل عملكردي آنها.
ه) آشنايي كامل فهرستنويس با ساختار سرعنوان و اصطلاحنامه و روابط بايكديگر و در كل سيستم ذخيره و بازيابي اطلاعات.
4. طرز بيان اصطلاحات : كتابدار بايد حتي الامكان اصطلاحات را به زباني ساده و قابل استفاده و فهم ، براي كاربر و نظام ارائه نمايد. اين مساله در گرو استفاده از زبان طبيعي در بيان اصطلاحات توسط فهرستنويس و همچنين نظام اطلاعاتي مورد استفاده مي باشد. همان طور كه قبلا نيز گفته شد اصطلاحات بايد بدون ابهام وچند پهلو بودن بيان شود. يعني اينكه تا جايي كه امكان دارد به طور كامل محتوا و مفهوم اثر را در قالب چند واژه و اصطلاح كاربردي براي استفاده كننده بيان و ارائه نمايد. به طور كلي مي توان گفت كه كل فرآيند بازيابي اطلاعات در گرو فرآيند تحليل درست موضوعي است كه توسط فهرستنويس در سيستم انجام شده است.
5. رعايت اصل نظم و ترتيب در نحوه تحليل اطلاعات: براي تحليل درست محتوا و مفهوم يك اثر و ذخيره و بازيابي درست اطلاعات آن ، بايد نظمي از ابتداي كار تا مرحله بازيابي اطلاعات به صورت دستي يا
رايانه اي براي فهرستنويس وجود داشته باشد و تمام مراحل آن را به طور ذهني بايد بتواند براي خودش ترسيم نمايد. در غير اين صورت تحليل محتوا و ذخيره و بازيابي با اشكالاتي روبرو خواهد شد. اصل بديهي نظم از نظر « راش» (Rush) و« لندري »( Landry،1970) اين طور تعريف شده است.« هر نوع گردآوري اطلاعات مرتبط با يك موضوع فرآيندي نظم آفرين است1 »
حال اين نظم و ترتيب از دو جنبه مورد بررسي است. 1. از نظر كتابخانه كه كتابها در كنار همديگر باشند تا فرآيند بازيابي اطلاعات براي كتابدار راحت تر باشد.2. از نظر جستجوگر مجاورت و نزديكي منابع و متون در كنار يكديگر بايد به صورت معنا دار باشد. اگر چنين حالتي وجود نداشته باشد، نظم مطلوب ارائه نخواهد شد. نظم نوع اول از طريق تحليل درست اطلاعات از طريق كتابدار (فهرست نويس) فراهم مي شود. نظم نوع دوم از طريق استفاده از موتورهاي جستجوي قوي ، عملگرهاي منطقي در سيستمهاي ذخيره و بازيابي اطلاعات.علاوه بر مسايل فوق فهرستنويس براي آنكه بتواند فرآيند تحليل و بازيابي اطلاعات را به شكل كامل تري ارائه نمايد مي تواند از ربط به عنوان عامل كليدي استفاده نمايد. حال با توجه به اهميت ربط و نفش آن در فرآيند بازيابي اطلاعات ، سعي شده در اين كتاب تا حدودي به اين مساله پرداخته شود.

مصیبت نامه ترم جدید!

سلام

پودمان پنجم هم شروع شد هفته ی قبل اولین کلاسهامون بود

۸ هفته و خیلی هم فشرده

۳ واحد فهرستنویسی

۳ واحد رده بندی

۲ واحد زبان تخصصی

شهریه هم که اصل مطلبه!۱۷۹۲۰۰ تومان

خدایا کی این مدرک رو می گیریم!

 

کتابداری یعنی چه؟

علم کتابداری و اطلاعات

از ویکی‌پدیا، دایرةالمعارف آزاد.

Jump to: navigation, search

علوم کتابداری و اطلاع رسانی، دانشی است که به مطالعه و بررسی شیوه‌های گوناگون تولید دانش، گردآوری منابع اطلاعاتی (کتاب، نشریه، لوح فشرده، پایگاه اطلاعاتی، اینترنت و وب جهانگستر)، سازماندهی، بازیابی و اشاعه این منابع و محمل‌های اطلاعاتی می پردازد و در این راستا تلاش می نماید که در وقت خواننده یا کاربر صرفه جویی نماید.

واژه کتابداری به عنوان برابر واژه انگلیسی "Librarianship" انتخاب شده است. دانشمند بزرگ، رانگاناتان زمانی که در دهه‌ی ۱۹۳۰ از انگلیس به هندوستان بازگشت و درصدد راه اندازی این دانش نوین در هند برآمد، جامعه هند در فهم این واژه مشکل داشتند و در نتیجه ایشان واژه جدید " Library Science" یعنی علم کتابداری را جایگزین آن واژه نمود. امروزه در امریکا این واژه بیشتر بکار گرفته می‌شود.

در دهه‌ی ۱۹۷۰ با اختراع ریزرایانه‌ها و در سال۱۹۹۰ با اختراع وب و ورود این فناوری‌های نوین اطلاعاتی به پهنه کتابخانه‌های جهان این دانش نیز دچار دگرگونی‌های گسترده‌ای شد. در نتیجه پژوهشگران و استادان این رشته درصدد تغییر نام آن برآمدند و واژه " Information" یعنی "اطلاعات" یا "اطلاع رسانی" نیز به نام این دانش اضافه شد و امروز از آن به عنوان " Library & Information Sciences" یا علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی یاد می‌شود. اگرچه در انگلستان و برخی کشورهای دیگر با عناوین دیگری از جمله " Information Studies" و " Information Managment" نیز از آن یاد می‌شود .

امروزه این دانش در ایران نیز گسترش یافته و زیرشاخه‌های تازه‌ای از جمله اطلاع شناسی و وب شناسی را هم در بر می‌گیرد.

در اصل یک کتابدار در زمینه‌های سازماندهی، بازیابی و پراکنش اطلاعات در قالب‌های گوناگونی اعم از کتاب، نشریه، پایگاه‌های اطلاعاتی و اینترنت تخصص دارد.

فهرستنویسی

سلام

یک موضوع درباره کتابداری

نقش فهرستنويسي

در كتابخانه دانشگاهي

 

 نقش فهرستنويسي در كتابخانه دانشگاهي

درگذشته کتابخانه تنهابه عنوان مخزنی بود که کتابها را در آن نگهداری می کردند وکتابداران سرایدار آن پنداشته میشدند . تاسال 1374 میلادی  وا ژه کتابخانه به زبان انگلیسی به مکانی اطلاق مي شد که درآنجا کتاب به منظور قرائت وتحقیق ویا مراجعه نگهداری مي شد . در قرن نوزدهم میلادی نیز کتابخانه عبارت بود از یک ساختمان و اطاق یا اتاقهایی که مجموعه کتابها را (جهت استفاده عامه مردم )یا بخشی از آنها نگهداری می کرد . سازمان جهانی استاندارد کتابخانه را بدون درنظر گرفتن نام  آن به عنوان مجموعه سازمان یافته از کتابهای چاپی ونشریات ادواری یا هرگونه مواد گرافیکی یا سمعی و بصری و خدمات گروه کارکنان درتهیه و تسهیل استفاده ازچنین موادی برای رفع نیاز اطلاعاتی  پژوهشی و یا نیازهای  اوقات فراقت خوانندگان خود معرفی می نما ید . امروزه  کتابخانه ها بجز چند مورد استثنا موسسه ای خدماتی محسوب شده و هدف آنها قادر ساختن  استفاده کنند گان دربهره برداری هر چه موثر تر از خدمات و منابع موجود درکتابخانه ها ميباشد.  کتابخانه مواد را فراهم آورده پردازش نموده و به جای حفاظت  جهت بهره برداری در اختیار استفاده کننده قرار می دهد . دستیابی به  مجموعه ها آزاد است و خدماتی برای استفاده کنندگان تامین شده است .

با گذر زمان  مبادله اطلاعات به طور فزاینده ای اهمیت پیدا کرده . کتابخانه با مبادله اطلاعات ارتباط فراوانی دارد وبا تامین اطلاعات تغییر شکل داده وتوسط وسایل و ابزار مناسب این ارتباط را تقویت نموده و جنبه سرویس دهی اهمیت دو چندان پیدا کرده است .

مراجعین کتابخانه های دانشگاهی را اغلب دانشجویان , اساتید , پژوهشگران , فارغ التحصیلان  تشکیل میدهند و به همین لحاظ کتابخانه دانشگاهی اهمیت زیادی برای پژوهش قایل میباشند . وظیفه اصلی کتابخانه های علمی از جمله کتابخانه های  دانشکده و دانشگاهی فراهم آوري مجموعه عظیمی از متون و کتاب های پیشنهادی است تا بدین  وسیله پاسخگوی نیازهای  دانش آموختگان خود باشند . کتابخانه ها همیشه مواد وتسهیلات  را جهت تحقیق و تفحص جدی فراهم آورده اند  این  مهم در زمان حاضر تسریع شده و کتابخانه های بزرگ دانشگاهی سیستم های بزرگ کتابخانه های تخصصی و حمایت از تحقیق و تفحص را  وظیفه ای مهم برای خود میدانندو بالطبع به مراکز عظیمی برای اینگونه فعالیتها تبدیل شده اند .

کتابخانه دانشگاه با گردآوری وسازمان دهی کتابها و سایر مواد به عنوان کمکی فوق العاده  گرانبها در حفظ دانش و افکار ونیرويی فعال در تدریس , پژوهش , و گسترش برنامه ها ی دانشگاه انجام وظیفه می کند . (کتابخانه  دانشگاه با یاری مستقيم به اعضای دانشگاه و کارکنان پژوهشی وازطریق کارکنان کتابخانه به عنوان کارکنان آموزشی در تبین نقش دانشگاه دخالت دارد.)

تنها انتخاب وفراهم آوری مواد کتابخانه ای برای ارایه به استفاده کنندگان و رفع نیازهای اطلاعاتی آنان کافی نیست . کتابخانه ها برای ارائه خدمات سریع و صرفه جویی در وقت استفاده کننده گان و در نتیجه جلب رضایت آنان  ناچار از بکارگیری  نوعی سازماندهی برای مجموعه گردآمده هستند. به همین منظور هر منبع درکتابخانه دارای شناسنامه ای است . روند تهیه شناسنامه برا ی آنها به فهرستنویسي  و رده بندی معروف است . شناسنامه ای که برای کتابها و سایر مواد کتابخانه ای ( به غیراز نشریات ادواری ) تهیه می شود کارت هايی به ابعاد استاندارد   5/7×  5/12 سانتيمتر است .

 

که اطلاعات مندرج در آنها شامل  دو قسمت ميباشد: 

       الف : فهرست توصیفی

        ب :   فهرست تحلیلی

  در قسمت توصیفی  مشخصات فیزیکی اثر با استفاده از قواعد فهرست نویسی به نام ( استاندارد بین المللی کتابنامه نگاری ) و همچنین  با استفاده از قوانین انگلو آمریکن (كتابخانه كنگره ملي آمريكا ) درج میشود.

 

در قسمت تحلیلی آنچه پیش از همه اهمیت دارد تعیین و درج موضوع یا موضوعاتی است که محتوای کتاب درباره آن بحث می کند برای تعیین موضوعات کتا ب و    برای یکدستی و یکنواختی در  واژگان مورد استفاده (کنترل واژگانی) برای کتب لاتین پزشکی از سر عنوانهای موضوعی پزشکی  MESH
(Medical  Subject  Headings)  استفاده ميشود.

 

سرعنوانهاي موضوعي پزشگي (مش) نظامي است كه كتابخانه ملي پزشكي آمريكا آنرا طراحي نموده وبرا ي اختصاص سرعنوانهاي موضوعي به كتابها ومقالات مجلات در علوم پزشكي بكار گرفته ميشود. اين سرعنوان درحال حاضر توسط كتابخانه ها ي علوم بهداشتي وخدمات چكيده نويسي ونمايه سازي در علوم بهداشتي از آ ن استفاده ميشود.

و برای کتب فارسی از اصطلاحنامه پزشکی فارسی تالیف خانم فاطمه رها دوست استفاده می شود.

درقسمت تحلیلی علاوه بر موضوعات , شناسه ها ی افزوده کتاب نیز درج میشود . تعداد موضوعات  و تعداد شناسه های افزوده در  قسمت تحلیلی فهرستبرگه , تعداد کل برگه های هر عنوان کتاب را تعیین میکند  که هرکدام نقش خاصی را ایفا میکند و د ر محل الفبای مخصوص به  خود و در برگه دان عمومی برگه آرایی میشود .بنابراین میتوان گفت برگه دان کتابخانه در بر دارنده کلیه شناسنامه های کتابهای موجود در کتابخانه است که براساس نام پدیدآورنده , عنوان , موضوعات و غیره درآن برگه آرایی شد ه اند . 

 

 

پس از تهیه  قسمت  توصیفی و تحلیلی شناسنامه کتاب  نوبت به تعیین شماره بازیابی (راهنما)  میرسد  شماره بازیابی کتاب نقش آدرس کتاب در قفسه را دارد . بدین معنی که این شماره علاوه برروی کارتهای کتاب در عطف کتابها نیز درج میشود . و استفاده کننده را از کارت کتاب  به محل استقرار آن در قفسه  هدایت میکند.

بخش اساسی هر شماره بازیاب را شماره موضوعی کتاب تشکیل میدهد  . نظامهای رده بندی مختلفی برای رده بندی موضوعی کتابها  وجود دارد از آن میان کتابخانه های پزشکی از NLM (National Library of Medicine Classification)  استفاده کرده است

‌‌‌كتابخانه ملي پزشكي آمريكا نظام رده بندي و همچنين اصطلاحنامه نمايه سازي خاص خودرا به وجود آورد . رده بندي كتابخانه ملي پزشكي نمونه اي ار نظامها ي  رده بندي موضوعي تخصصي است كه به وضوح برا ي سازگاري كامل با يك نظام    رده بندي عمومي طراحي شده و به نوبه خود  فضاهاي خالي بسياري دررده هاي اصلي و فرعي مهم آ ن طراحي شده است . نظام رده بندي را براي پزشكي و موضوعات مربوطه بوجود آورده و آ نرا در رده خا لي رده بندي كتابخانه كنگره جاي داده كه شامل دو گروه موضوعي اصلي:

  1 -علوم پيش باليني .

 2 - پزشكي

مي باشد.

    گروه اول :به هشت رده فرعي تقسيم ميشود از  QS   تا QZ

    گروه دوم: رده  w  شامل سي و سه قسمت اصلي  در پزشكي وموضوعات مربوطه ميشود .

پس از تعیین شماره بازيابی آنرا درگوشه راست بالای برگه (برای فهرستبرگه کتب فارسی ) ودرگوشه چپ بالاي برگه ( برای فهرستبرگه کتب لاتین) درج می کنند و با این کار فهرستنویسی یا تهیه شناسنامه کتاب پایان یافته تلقی میگردد.

 

آماده سازی کتاب :

    پس از فهرستنویسی و رده بندی و قبل از اینکه کتاب در قفسه قرارگیرد لازم است کارهای دیگری روی کتاب انجام شود وآن نصب پاکت یا جیب کتاب  و نصب برگه موعد برگشت کتاب و تایپ و قراردادن کارتهای امانت در جیب كتاب میباشد .

شماره بازیابی که در مرحله رده بندی تعیین شده است عینا در عطف کتاب نیز درج شده و کتابها بر اساس همین شماره ها در قفسه های کتابخانه مرتب میشوند.

رانگاناتان

سلام

باز هم مثل ترم های قبل دچار توفیق های اجباری شدم

یک تحقیق در مو رد فهرستنویسی که حالا یک کاری اش می کنیم!

یک تحقیق هم در مورد رده بندی که این استادش واقعا گیره!

یکی کمک کنه!

این بنده خدا هم که عکسش پایین هست رانگاناتان هست!

همون دانشمند هندی که ۵ اصل کتابداری رو تعریف کرده!

یک سوال استاد گفته که رده بندی در کتابخانه چه ارتباطی با این ۵ اصل داره کسی اگر می دونه یا تو وبلاگی نوشته شده ایمیل بزنه لطفا!ممنون میشیم.

شیالی رامامریتا رانگاناتان (١٨٩٢-١٩٧٢) به عنوان پدر علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی هندوستان شناخته شده است. او قوانینی را بنیان نهاد که شالوده خدمات در یک کتابخانه آرمانی را تشکیل می‌‌دهند. پنج قانون کتابداری رانگاناتان یکی از آثار ماندگار در ادبیات علوم کتابداری و اطلاع رسانی است و همانقدر نوین است که در سال ١٩٣١ بود. این عبارات مفید و مختصر، امروزه نیز مانند زمان انتشار آنها، اگرچه نه در بیان بلکه در محتوا و مفهوم، همچنان معتبر باقی مانده اند. این قوانین به طور مختصر هدف خدمات آرمانی و فلسفه سازماندهی اغلب کتابخانه‌ها را نشان می‌‌دهند:

١ـ کتاب برای استفاده است.

٢ـ هر خواننده‌ای کتابش.

٣ـ هر کتابی خواننده اش.

۴ـ در وقت خواننده صرفه جویی کنید.

۵ـ کتابخانه موجودی زنده و پویاست.

     رانگاناتان

آزمون جامع؟

سلام

دوستانی که مثل من توفیق اجباری نصیبشون شده و یا غیر اجباری ! و به صورت پودمانی در دانشگاه جامع علمی کاربردی تحصیل می کنند  باید پس از اتمام ۷۶ واحد درسی یک آزمون بدهند تا مدرک رو بگیرند لذا دوستانی که هم رشته ی من هستند باید این امتحان رو از منابع زیر بدهند اگر اطلاعات بیشتر می خواهید روی گزینه های زیر کلیک کنید.انشاءالله در این آزمون موفق باشید!.

15	کتابداری و اطلاع رسانی	مجموعه سازی 1 و2	100	-	2	4
		مرجع شناسی عمومی فارسی عربی	100	-
		فهرست نویسی ـ رده بندی دئویی	100	-
		آشنایی با نرم افزارهای کتابخانه ای	100	-	2
		اصول و مبانی مدیریت کتابخانه	100	-
		مواد و خدمات کتابخانه برای کودکان و نوجوانان	100	-

 

کتابخانه های باستان

سلام

یکی دیگر از توفبق های اجباری را در وبلاگ قرار می دهم تحقیقی در مورد کتابخانه های باستان انصافاْ این رو خودم تایپ کردم و یک مقدارش رو از اینترنت گرفتم نسخه ویرایش شدش از حافظه کامپیوترم پاک شده>اگر کسی خواست استفاده کنه حتماْ بخونه و ویرایشش رو انجام بده - موفق باشید.

بسم الله الرحمن الرحیم

دانشگاه جامع علمی کاربردی

مرکز آموزش فرهنگ و هنر

واحد یک تهران

استاد ارجمند:آقای مظاهری

موضوع تحقیق:کتابخانه های باستان

دانشجویان کلاس (ب)

محسن رنجبران

مجتبی فرد حسینی

فهرست مندرجات

عنوان                                                                   صفحه

مقدمه                                                                                                              1

كتابخانه هاي اوليه                                                                                            3

كتابخانه  در عصر باستان                                                                                    4

كتابخانه هاي  سومريان                                                                                    6

كتابخانه هاي  بابيان                                                                                           7

كتابخانه هاي  آشوريان                                                                                      8

كتابخانه هاي  مصريان                                                                                       9

 كتابخانه اسكندريه                                                                                           10

 كتابخانه در يونان                                                                                                          13

 كتابخانه در  روم                                                                                               15

 كتابخانه در هند                                                                               17

 كتابخانه در چين باستان                                                                        21

 منابع و مآخذ                                                    22                               

مقدمه:

 

 

 

آدمي ، درسيرتكامل فرهنگ خود ، نخست كلام را آموخت و آنگاه به نوشتن پرداخت . فاصله زماني اين دو از فراگيري زبان تا آموختن خط ، ميليون ها سال به درازا كشيد . دراين زمان دراز  بشر برتري عمده اي برجانوران ديگر نداشت. فاصله بين انسان و حيوان هنگامي عمق يافت كه انسان توانست به ياري خط آموخته هاي خود را براي نسلهاي آينده به جاي گذارد . تازماني كه خط وجود نداشت تاريخ هم نبود. با پيدايش خط ،دانش مدرن پديدآورنده كتابداري گرديد. كتابداري از زماني بس كهن ،به صورتي بس ابتدايي وجود داشته ،اما با گذشت زمان ارزش و اعتبار آن فزوني يافته ،تا بدانجا كه در عصر انفجار دانش ،همچون گردش خون ،زندگي بخش پيكر دانايي بشر گرديده است.

درطي قرون ،انسان داناييهاي خود را به صورتهاي گوناگون ضبط كرده است. زماني به شكل طومار،دوره اي به صورت كتاب وعصري در فرم ميكروفيش ،اما دركتابداري فرم و صورت ظاهر هيچ يك از اين وسايل مورد نظر نيست. آنچه مهم است متن و محتواي نوشته ها است و نه قالب آنها. ازاين رو ،مي توان علم كتابداري را دراين زمان " درعصرانفجار دانش " به نام            ديگري خواند: دانش شناسي.

استاد ارجمند:

در تهيه اين تحقيق با منابع بسياري مواجه شديم،لذا سعي گرديد ازكاملترين منابع چاپي و الكترونيكي استفاده شود.

بدون شك هرگز شيوه گويا و ممتاز تدريس و راهنمائيهاي جنابعالي هيچگاه از ذهنمان فراموش نگرديده و مطمئناٌ هرگونه اشكال و نقصي در ارائه اين تحقيق كه يقيناٌ از جانب ما بوده را ذكر         مي نمائيم.

 

با احترام و آرزوي موفقيت و سلامتي استاد  ارجمند

 

محسن رنجبران

مجتبي فرد حسيني

 

نياز به اطلاعات

 

ما در عصر اطلاعات زندگي مي كنيم. اطلاعات ماده اوليه دانشي است كه زندگي پيچيده اقتصادي ،سياسي و اجتماعي امروز ما را هدايت مي كند و از اين نظر براي ادامه زندگي ما عنصري حياتي است. هيچ برنامه توسعه و پيشرفت ملي بدون استفاده صحيح و مبتكرانه از اطلاعات گردآوري شده نمي تواند ثمربخش باشد.

به همين دليل ،طراحان و برنامه ريزان ملي ،منطقه اي و محلي براي اينكه بتوانند به درستي برنامه ريزي كنند ، به اطلاعات نياز دارند. ازاين ديدگاه ، اطلاعات درهركشوري درزمره منابع اوليه آن  نظيرانرژي ، مواد اوليه ، منابع مالي و نيروي انساني قرار دارد.

اطلاعات در تحقيق و پيشرفت دانش و درپيش راندن مرزهاي دانش نقش قاطعي ايفا مي كند و از دوباره كاري در تلاشها براي انتقال تكنولوژي جلوگيري مي كند. مي دانيم كه هدف از        تحقيق،يافتن راه حل براي مشكلات است و اين كار بدون وجود اطلاعات امكان پذير نيست. براي مثال،محقق به اطلاعات نياز دارد تا اولاً در حوزه تخصص خود فردي مطلع و داراي آخرين اطلاعات باشد و ثانياً از آن براي پيشرفت تحقيق استفاده كند.

اطلاعات درسياست گذاريها و تصميم گيريها هم نقش بسزايي دارد، مثلاً مدير يك شركت تجاري بايد اطلاعات كافي داشته باشد تا بتواند در جهت منافع شركت خود تصميم صحيحي اتخاذكند و بررقباي خود پيروز شود. با توجه به همين اطلاعات است كه درجوامع درحال دگرگوني،كتابخانه هاي نوين ، ديگر سپردنگاه دانشهاي گذشته ، حال وآينده تلقي نمي شوند. اينها با اطلاعات سروكار دارند ودرنتيجه درحال تبديل شدن به مراكز خدمات اطلاع رساني هستند تا بتوانند به نيازهاي جامعه پاسخگو باشند.

 

كتابخانه هاي اوليه

 

درروزگاران گذشته ، كتابخانه انبار كتاب بود ومحلي براي نگهداري و حفاظت از آنها به شمار مي رفت. كتابدار در آن روزگار نگهبان كتابخانه و مراقبت كتابها بود و استفاده از آن را تشويق     نمي كرد. خوانندگان خود بايد از كتابخانه استفاده مي كردند و نهايت اينكه اگر كتابي مي خواستند شخص به اصطلاح كتابدار،تاب را دراختيار آنان قرار مي داد و آنان را تنها مي گذاشت و تا       مي توانست خود را درگير كار خوانندگان نمي كرد. كتابخانه ها از خود فعاليتي نداشتند و همانند موسساتي براي بايگاني و آرشيو به حساب مي آمدند. شايد اين مراكز انگيزه كافي براي اينكه فعال شوند و به ارائه خدمات گوناگون بپردازند نداشتند.

به استناد فرهنگ انگليسي آكسفورد ، واژه ((كتابخانه)) اولين بار درسال 1374 ميلادي در زبان انگليسي به كار رفت و به مكاني اطلاق مي شد كه درآن كتابها را براي ((خواندن ، مطالعه يا مراجعه)) نگهداري مي كنند. از قرن نوزدهم به بعد ،كتابخانه ((ساختمان ، اتاق يا تعدادي اتاق داراي مجموعه اي از كتابها بود كه براي استفاده عموم يا گروهي از مردم و يا اعضاي يك جامعه جامعه گردآوري مي شد؛ ... و يك موسسه يا بنگاهي عمومي بود كه مسئول نگهداري مجموعه كتابها را برعهده داشت.)) چنانچه معلوم است ، دراين تعريف برنگهداري مجموعه تاكيد شده و به نقش انسان به عنوان استفاده كننده توجهي نشده است.

 

 

كتابخانه ها درعهد باستان و دوران فرهنگي نخستين

 

(پيشرفت كتابخانه ها و جريانهاي فرهنگي )

 

به گونه اي استعاري گويند كتابخانه ها به قدمت تپه هايند و همين مطلب احتمالاً در مورد كتابداري ، به منزله كوششي سازمان يافته در جهت پخش دانش در دسترس ، نيز صادق است. بي شك كتابخانه و كتابداري رد پايي برگذرگاههاي پيچاپيچ تمدن ، از عهد باستان تا عصر حاضر ، برجا گذاشته است. همانطور كه هسل گفته است ، ((پيشرفت كتابخانه به منزله يك نهاد را بايد در چهارچوب جريان هاي كلي فرهنگي مورد بررسي قرار داد.)) دردنبال كردن رشد و پيشرفت و اهميت تاريخي كتابخانه بايد بستر تاريخي آن را مورد مطالعه قرار داد. ((تاريخ كتابخانه بخشي اساسي از تاريخ پيشرفت معنوي تمدن است.))(تامپسون) بدين ترتيب ، درمراحل آغازين فرهنگ ، هدفهاي كتابخانه را عمومي مي يابيم. در زمان رومي ها كتابخانه ها بروي همگان باز بودند ، درحالي كه در قرون وسطي استفاده از آنها بسيار محدودتر بود  و كتابها به قفسه ها زنجيرشده بودند. مجدداً در دوران نوزايي و اصلاح ، جامعه دانش پژوهان براثر تجديد حيات آموزش گسترش يافت و پيش از اختراع چاپ موجودي كتابها را افزايش داد و ثمره اش در كتابخانه هاي بعدي خدمت به پيكره اي روزافزون از خوانندگان شد. هدفهاي كتابخانه را ، برحسب جريانهاي جاري ، تنها با واژه هايي عيني مي توان تعريف كرد، هدفهايي كه بررابطه ميان مواد خواندني و استفاده كنندگان استوارند.

جامعه انساني هرگز پيشرفت يكنواختي را نشان نداده است. درنقاط و نواحي رشد سريع و درسايرنقاط جهان نسبتاً راكد بوده است. پيش از آن كه سواد آموزي عموميت يابد ، روحاني و جادوگر انگاره ارتباطي را ،كه شفاهي بود ، فراهم مي كردند. اما با پيشرفت نگارش ، كه يكي از مهمترين جهشهاي بشريت بود ،  انگاره ارتباط نويني بوجود آمد. هنگامي كه به انگاره ارتباطي به شكل نوشتاري ، يعني پيشرفت نگارش و پس از آن چاپ ، بپردازيم درمي يابيم كه تاحد زيادي پيامد جريان كلي پيشرفت تمدن بوده اند. درتمدن خاور نزديك و ميانه ، آنگاه در هندوستان و چين ؛ سپس در يونان و روم پيدايش يافتند و تمدن غربي بدنبال آن ظاهر شد. پيشرفت فرهنگي مراحل مختلفي داشته است و كتابخانه ها، كه پيوسته خواستگاهشان نياز به دانش بوده ، نيز در دورانهاي فرهنگي مختلفي پيشرفت كرده اند. چنان ضرورتهاي مداومي بوده است كه پيشرفت  سازماندهي و جايگاه كتابخانه در جامعه و تمدن را برجسته ساخته است. تاريخ كتابداري وقايع نامه (رويدادنامه) كتابخانه هاست. حكايت بازسازي شده انگارهاي اساسي نگارش ، اشكال اسنادنوشتاري و شيوه هاي نگهداري و در دسترس گذاري آنها براي استفاده ، از دورترين زمانها تا عصر حاضر است.

پيشگيري تاريخ سنتي ، بر پايه پيشينه هاي نوشتاري،را نوشته وكتيبه هاي خطي فراهم كردند،نظام نگارش،موارد مورد مصرف ، استفاده ويژه از اين پيشينه ها،شيوه نگهداري وغيره همه به كميت دانشي كه امروز از مراحل گوناگون تمدن وجريانهاي فرهنگيانمان داريم ، ميراثي است كه در لوحه هاي گلين طومارهاي پاپيروسي يا پوستي،نسخه خطي مذُهب ، دستختهاي پوست گوساله اي،كتب قديمي (چاپ شده پيش از 1501ميلادي)وكتاب چاپي ودر اوج خود ميكرو فيلم و ميكروكارت،براي آيندگان حفظ مي شود. پندارهاي مربوط به كتابخانه هاوكتابداري،بطرزي نگشودني،با آنها در آميخته است .

 

كتابخانه هاي سومريان،بابليان،آشوريان ومصريان

 

سومريان

 

از خرابه هاي شهرهاي باستاني چنين برمي آيد كه سومريان در حدود2700سال پيش از ميلاد كتابخانه شخصي،مذهبي ودولتي برپا كرده بودند.مشهور است كه كتابخانه تلو3مجموعه اي متجاوزاز 000/30 لوحه گلين داشته است. تمدن سومريان از 3500پيش از ميلاد پاگرفت ودر عهد طلايي اور    4 شكوفا شد. مورخان سومري ثبت تاريخ جاري وباسازي داستان گذشته شان را آغاز كردند. كهن ترين نظاتم نگارش شناخته شده، (خط ميخي)است واعتبار سومري ها به سبب ابداع اين خط وخدمت بزرگ آنها به بشريت است.براي نوشتن از قلم فلزي و تيزي (به شكل ميخ )استفاده مي كردند و بر موادي چون گل نرم،عاج يا چوب مي نوشتند .براي اين منظور،كاتباني تربيت شده وجود داشتند وپس از نوشتن گل نرم را مي پختند تا چون سنگ سخت شود .قطعات گل پخته به صورت لوحه،نخستين كتابهايي است كه تا كنون تاريخ كشف كرده است .چنين لوحه هايي ابزار ثبت اطلاعات تجاري آثار مذهبي شامل دعاها،مناسك،علايم جادويي، افسانه مقدس وحكايات وروايات قومي وملي بودند. مي بينم كه بر اين لوحه ها ادبيات،انديشه هاي اجتماعي ،سياسي وفلسفي خود را حفظ كردند در ميان مواد حفاري شده از خرابه هاي شهر هاي باستاني شان لوحه هايي وجود دارد كه قطهات ادبي هزار سال كهنتر از ايليارد5برآن نقش بسته است.(سومريان كهن ترين ادبيات شناخته شده انسان را تدوين كردند)(گيتز6) .

 

بابليان

 

پس از سومريان به تمدن بابليان مي رسيم كه فرهنگشان به بابل منتقل گشت .لوحه هاي گلين ماده متداول خواندني وسبك نگارش وسرشت مواد نوشتني تا حد زيادي به همان شكل باقي مي ماند. كتابخانه هايي در معابد وقصرها وجود داشت ويكي از بهترين مهمترين نمونه هاي آنها كتابخانه بورسيپا بود. در باب كتابخانه ها ومجموعه هاي آنها اطلاع چنداني در دست نيست هر چند جريان فرهنگي مشخصي وجود داشت ومجموعه قوانين مشهور حمورابي محصول تمدن بابليان بود.از نوشتن ومواد نوشتني،در وهله اول،در معاملات تجاري،نگهداري رويداد نامه (وقايعنامه)اي از حوادثو علاوه بر قوانين دولتي ،فرامين حكومتي وخط مشي هاي مذهبي استفاده مي شد .

 

آشوريان

 

پادشاهي آشور همزمان با فرمانروايي بابليان بود ومي گويند كابداري به منزله يك پيشه به دوران آنها باز مي گردد. آشوربانيپال،پادشاه آشوري كه از 668 تا 626 پيش از ميلاد مي زيست ، نخستين مفسر كار كتبدار در نظر گرفته مي شود.اوكه به خوبي تربيت يافته بود زندگي را وقف فعاليتهاي فرهنگي كردوبه گرد آوري نظام يافته ادبيات آشوري بابلي پرداخت . او كاتباني را به كتابخانه بورسيپا گسيل داشت تا لوحه هاي گلي را در استنساخ ونوشته هاي در انجا را ترجمه كنند .در نينوا كتابخانه اي با بيش از 20000لوحه گلي تاسيس كرد . آشناييو شناخت ما از اين كتابخانه پر شكوه كه لوحه هاي گلي آن در طي حفاري قصر سلتنطي،در نينوا به دست آمده از طريق كاوشهاي باستانشناختي حاصل شده است .آشور با نيپال را بحق كتابدار پادشاه باستاني ناميده اند.

لوحه هاي،متون ادبي كلاسيك متنوع معرفت علمي وجهالت آن عصر رادر برداشت .فرامين وقوانين زمان بر آنها مضبوط بود تمامي لوحه ها ، فهرستنويسي وبا نظمي منطقي بر حسب موضوع يا نوع مرتب شده و هر يك داراي برچسب شناسايي بوده وسياهه محتواي هر اتاقك يا حجره بر سر درآن نوشته يا كنده كاري شده بود درفهرست مندرج بود.كتابخانه كارمنداني داشت كه بيش از آنچه پيشتر مرسوم بود ،آزادانه از موجودي مخزن استفاده مي كردند . در واقع كتابخانه آشوريان در نينوا بود كه تصوير كم وبيش كلملي از رشد وپيشرفت نگارش,و شكل وشيوه نگهداري ميراث انساني درفرهنگ سومري ، بابلي و آشوري درطي ادوار آغازين تاريخ دراختيار مي گذارد . بذر فنون و كارهاي كتابخانه هايي از 630 پيش از ميلاد درآنجا افشانده شد. ((چنانچه بتوان گفت سهم سومريان درتمدن نگارش و سهم بابليان قانون بود ، عطيه آشوريان به آيندگان كتابخانه شان به شمارمي رود.))(گيتز) 

خط ميخي ، مجمع القوانين مشهور حمورابي و كتابخانه نسبتاً سازمان يافته آشوريان در نينوا ، سه نشانه برجسته فرهنگي دوران باستاني اند.

 

مصريان

 

تمدن باستاني مصريان همزمان با تمدنهاي سومريان ,بابليان وآشوريان شكوفا شد .اما مصريان از نظر شكل كتاب ومواد نوشتني آنها برگ پاپيروس بود واز قلم مو مانندي به منزله ابزار نگارش استفاده مي كردند ودر شكل كتاب آنها طومارپاپيروس به پهناي يك پا ودرازاي بيست پا بود بود.نگارش آنها به خط تصويري (نقشي)انجام مي گرفت .موضوع طومارهاي مصري مطالب مذهبي،اخلاقي وسياسي بود .

مصر باستان كتابخانه ها ي بيشماري از قبيل كتابخانه هاي شخصي,معبدي وبايگانيهاي دولتي داشت .طومارهاي پاپيروسي معمولاًدر كوزه هاي دهان گشاد(خم)گلي يا استوانه اي فلزي داراي نشانه هاي شاسايي نگهداري مي شد.

مي گويند در 2500سال پيش از ميلاد كتابخانه معظمي در غزه وجود داشت وتاسيس كتابخانه اي در تب به سال 1250پيش از ميلاد،رابه رامسس دوم نسبت مي دهند. از ميان نمونه هاي مشهورنوشته هاي باستاني تنهاچند تايي باقي است و دانستن اينكه ((مجمع القوانين حمورابي)) اكنون در موزه لوور پاريس و((پاپيروس پريس)) مشهور به ((كهن ترين كتاب عالم)) دركتابخانه ملي پاريس است ، خود تسلي بخش است . مورد اخير قديمي ترين كتاب مصري است كه قبل از 2880 پيش از ميلاد به نگارش درآمد.

كتابخانه اسكندريه

 

شايد بتوان بزرگترين دستاورد تاريخي كتابخانه اي دوران باستان را تأسيس كتابخانه اسكندريه در مصر دانست. ميان كتابخانه هاي نينوا و اسكندريه شباهتهاي قابل ملاحظه اي وجود دارد. هردو نهادهايي با ويژگي جهاني بودند كه شاهزادگان حاكم آنها را بنياد نهادند. هرچند ، اختلافات زيادي ميان مواد نوشتني و شكل كتاب آنها به چشم مي خورد،درنينوا لوحه هاي گلي و دراسكندريه طومارهاي پاپيروس وجود داشت، و چهار قرن ميان برپايي آنها فاصله بود. كتابخانه هاي اسكندريه  كه اولي در موزه و دومي در سراپيوم واقع بودند ، شهرت بيشتري داشتند. مشهور است كه مجموعه اين كتابخانه ها كه در قرن سوم پيش از ميلاد ، در زمان قيصر ژوليوس برپا گشتند به 700000 جلد مي رسيد. چنين اقدام باشكوهي ، در عهد لوحه هاي گلي و طومارهاي پاپيروسي و تعداد قليل كاتبان تربيت شده براي استنساخ ، براستي غيرقابل تصور است. از زمان سقوط اسكندريه تا كنون ، از نظر اندازه مجموعه ، چنين امري حتي در فرهنگ غربي يا دوره فرهنگي نوين هم تكرار نشده است. كتابخانه هاي اسكندريه نظر مردان مشهور تاريخ را به خود جلب نمودند. در ميان كتابداران آن مي توان از دميتريوس،زنودوتوس، اراتوستن،آپولونيوس،اريستوفن،اريستارخوس، كاليماخوس و بلند مرتبگان ديگرنام برد. روشن است كه كتابداران اسكندريه دانشوران بزرگي بودند و كتابداري كار فرعي آنها به شمار مي رفت. آنها به گردآوري كتابهاي و منابع اصيل مي پرداختند ، آنها را فهرست مي كردند و به تهيه كتابشناسي ها دست مي زدند. همچنين ويرايش كتابها،ترجمه آنها،نوشتن [آفرينش] ادبيات و آثارخود و سرپرستي مركزكتابت را نيز به عهده داشتند.

 به قولي، ((درتاريخ كتابداري زماني بود كه كتابداران از بيشترين حرمت برخوردار بودند. بسيار مقتدر ، نگهبانان كتاب ، متوليان آموزش به شمار مي آمدند. براي مشاهده اوج اين دوران بايد به دوره عزت اسكندريه باستان انديشيد.)) پيش از زنودوتوس افسوسي ، كتاب بان كتابخانه اسكندريه ، مديران آموزش ديده ، صالح و با استعدادي وجود داشته اند.

طراحي كتابخانه اسكندريه را بطلميوس سورتر(283 پيش از ميلاد) وگسترش أن را به پسرش نسبت مي دهند .براي كشف اينكه چه نهادهايي بطالسه را تاسيس كتابخانه اي در اين مقياس باشكوه تحت تاثير قرار داده اند وچه كتابخانه هايي نمونه كار أنها بوده اند بايد در مصر باستان ،خانه ماده نوشتني باستاني،پاپيروس، به جستجوي نمونه پرداخت مي گويند. تعداد كل أثار كتابخانه هاي باستاني مصر نزديك به 000/400طومار بوده است واحتمالا نسخ تكراري متعددي از ترجمه هاي مصري،بابلي،فنيقي،عبراني  در آنها يافت مي شده است .به تخمين نويسندگان رومي ،كتابخانه هاي اسكندريه،در زماني كه توسط روميان به أتش كشيده شد و سرانجام با فتح مصر توسط مسلمانان به كلي از ميان رفت ،حدود 000/700هزار طومار داشت .

كتابخانه مهم ديگري در اسكندريه پرگاموم ، توسط اومنزدوم(197-159 پيش از ميلاد) ايجاد شد. به گفته پلوتارك ، كالويسيوس دوست قيصر ، تهمت مي زد كه آنتوني تمام كتابخانه پروگام را كه 200000 اثر داشت به كلئوپاترا بخشيد. ((پروگاموم به سبب حمايت ادب و هنر مشهور گرديد و توليد كتاب در چنان سطح گسترده اي انجام مي پذيرفت كه مصريان صادرات پاپيروس را به اميد مأيوس كردن آنان از استنساخ كتابها ، موقوف كردند. اين عمل به افزايش توليد پوست به منزله ماده نوشتني انجاميد.))(گيتز)

با وجود داده هاي فراواني كه درمورد كتابخانه ها ، مجموعه ها و مديريت آنها در دست است ، در مورد خوانندگان آنها اطلاع چنداني نداريم. هرچند آنقدر مي دانيم كه كتابخانه آشوربانيپال عمومي بوده كمتر شكي وجود دارد كه خوانندگان دورانهاي نخستين را غالباً دانشوران،سياستمداران، حقوقدانان،اديبان و كساني كه فعاليت فرهنگي بخشي از زندگي اجتماعي عادي آنان به شمار       مي آمد،تشكيل مي دادند. احتمالاً براي بابليان و مصريان كه مواد نوشتني را نسبتاً به حد زيادي مورد استفاده قرار مي داده اند و شايد اين مواد به دست مستاجران زمينها و گروههاي اجتماعي مشابه هم مي رسيده است ، بايد استثنايي قايل شد.

كتابخانه هاي سايراقوام سامي در روزگار باستان

بررسي فرهنگ باستاني دوره پيش ازروميان و يونانيان ، بي ذكر دستاوردهاي فينيقيها ، آراميها و عبريها ناقص خواهد بود. فينيقيها مردمي دريانورد و به داد و ستد در جهان باستان مشهور بودند. درميان سايركالاها ، پاپيروس هم صادر مي كردند و بدين سبب گسترش دانش و بهره گيري از حروف الفبايي كه پايه نگارش يونانيان و اروپاييان را تشكيل مي دهد ، به آنها نسبت داده مي شود. به عنوان مردمي اهل ادب مشهور نبودند و هركتابي را كه مورد استفاده قرار مي دادند وسيله اي در خدمت نگهداري حسابهاي تجاريشان بود.

آراميها الفبايي از مصريها و فينيقيها به وام گرفتند كه سرانجام ابزار ادبي و زبان خاور نزديك شد. ((زبان عيسي مسيح بود و اكنون الفباي زبان عربي است.))(گيتز)

عبريان شم و استعداد ادبي بيشتري داشتند و نگارش آنان به موسي و شريعت وي مي رسيد. در اوج عصر ادبي شان ، تهيه متن عهد عتيق را به آنها نسبت مي دهند. درباب كتابخانه هاي آنان چيزي نمي دانيم ، اما به تحقيق در شهرهاي آباد كتابخانه هاي وابسته به معابد داشته اند. ماده نوشتني عمده پاپيروس بود ، هرچند بعدها استفاده از پوست هم متداول گشت.

كتابخانه در فرهنگ اوليه يونان و روم

 

كتابخانه در يونان

 

وجه مشخصه دوره فرهنگي يوناني شكل رفيع فعاليت ادبي آنان بوده كه به عنوان عصر كلاسيك يا عصر طلايي تمدن يوناني هم به آن اشاره مي كنند. آثار ادبي كلاسيك سوفوكل ، آخيليوس  يوريپيد ، پيندار ، اريستوفانس ، تاريخي توسيديد و هرودوت و فلسفي سقراط به اين دوره تعلق دارند. پيش از اين زمان ، درحدود قرن نهم و هشتم پيش از ميلاد ، اشعار حماسي هومر و هسيود زندگي باستاني يوناينان را تصوير نمودند. همچنين مي توان در آثار يوكليد و ارشميدس تأكيد نويني بردانش علمي مشاهده كرد.

از دوره 1200 ساله تمدن يوناني ، نمونه هايي واقعي از كتابهاي 600 ساله نخستين آن نمي توان گواه آورد. همچنين تخمين مطمئني از تعداد نوشته ها غيرممكن به نظر مي رسد، هرچند مي توان پذيرفت كه با حمايت سلاطين يوناني كتابهاي زيادي تهيه مي شد تا نياز گسترش آموزش را برآورده كند. دروهله نخست ، كتابها به افراد طبقات بالا سپرده مي شدند و حدسهايي از اندازه كتابخانه ها كه غالباً وابسته به معابد و قصرها بودند در دست است.

دريونان باستان براي نگارش ازبرگ و پوست درخت استفاده مي شد ، از قرن ششم پيش از ميلادپاپيروس ماده نوشتني متداول بود. دريونان هلني ، از پوست آهووگوساله بهره مي بردند. شكل معمولي كتابهاي يوناني طومار و كتاب گونه بود و از لوحه مومي عموماً براي پيامها و يادداشتها استفاده مي شد. كتابهاي موضوع هاي گوناگوني نظر ادبيات ، فلسفه ، تاريخ ، مذهب ، سياست   علوم ، رياضيات و غيره داشتند. شواهدي دال بروجود كتابخانه هاي شخصي در قرن پنجم پيش از ميلاد وجود دارد. درعصر نفوذ سوفسطائيان داشتن مجموعه هاي از نسخ خطي مايه منزل بود. دراين باره كتابخانه هاي مهم يوريپيد ، ارسطو و افلاطون ، كه در مدارس فلسفه خود برپا نمودند ، شايان ذكرند. كتابخانه هاي شخصي ، دولتي و سلطنتي هم وجود داشت. پيشرفت راستين كتابخانه هاي يونان در دهه هاي آغاز شد كه فعاليتهاي دو غول انديشه" ارسطو و افلاطون " نشان ويژه آنست. كار فكري و فرهنگي اين افراد ، بي ترديد دال بروجود كتابخانه اي قابل ملاحظه است . مي گويند ارسطو به طور منظم نسخ خطي جمع آوري مي كرد. شاگردش، اسكندركبير، دامنه فرهنگ يوناني را كه تمدني جهاني گشت ، گسترش داد. پس از مرگ اسكندر ، برمبناي نمونه اي آتني ، موزه اي ايجاد گرديد ودانشوران برجسته اي را به آنجاكشاند ،واسكندريه به آرامي به صورت مركز فرهنگ و آموزش يوناني در آمد.كتابخانه مهمترين بخش موزه راتشكيل داد.كتابخانه فرهنگستان آتن به شيوه يك كتابخانه دانشگاهي نوين ساخته شد. در كنار دانشوران افراد بومي وكساني كه از خارج آمده بودند, حلقه بزرگي از افراد تعليم ديده بطور همگاني از كتابخانه بهره مي برند.بدين ترتيب براي نخستين بار كتابخانه از ويژگي راستين همگاني بودن،براي استفاده وسرگرمي همه،برخوردار گرديد .به هر حال نمي توان ميزان مجموعه آنها راتخمين زد،اما مي توان پذيرفت كه در آن جا به حد كافي براي استفاده خوانندگان زيادي كتاب وجود داشت وكتابهاي شامل تمامي موضوعات شناخته شده فرزانگان آن زمان،غناي فرهنگي با شكوهي را ميسر ساخت .

 

كتابخانه در روم

 

تحقيقات اخير نشان مي دهد كه فرهنگ امپراطوري روم تنها تداوم و انكشاف پيشتر فرهنگ يونان بود. روم الفباي يوناني را پذيرفته بود وروميها ادبيات،فلسفه وعلوم يوناني ها را مورد مطالعه قرار   مي دادند.حتي پسرانشان را براي تحصيل وآموختن زبان يوناني به آتن مي فرستادند.در واقع پيدايش ادبيات لاتيني در قرن دوم پيشاز ميلاد آغاز گرديد.رومي ها،مانند يوناني ها،براي نوشتن از پاپيروس،پوست آهو و گوساله ونظيرآن استفاده مي كردند. پري شكافته را به عنوان قلم به كار   مي بردند وجالب است بدانيم واژه انگليسي (قلم)از واژه لاتيني كه به پر اطلاق مي شد مشتق       مي شود. شكل كتاب در روم باستان طومار،لوحه مومي وكتاب گونه بود. هر چند عموماُكتاب گونه براي آثار مسيحي وطومار پاپيروس براي آثار الحادي به كار مي رفت. كتابهاي رومي تمامي زمينه هاي دانش بويژه فلسفه،حقوق،سياست،مذهب وآثار دنيوي (غير مذهبي)وعلوم ورياضيات را در بر مي گيرد. كهن ترين نسخه خطي روزگار باستان روم CODEX  VATICANUSاست كه به قرن چهارم پيش از ميلاد باز مي گردد .از ميانه قرن دوم پيش از ميلاد,سرداران رومي به آوردن كليه مجموعه هاي كتابخانه هاي يوناني از مناطق شكست خورده آغاز كردند.كتابخانه جزحتمي غنايم بشمار مي رفت. چنين غنايمي بخشي از كتابخانه هاي شخصي آنها را تشكيل مي داد اكر جه اين علم نوعي دشمني با علم وهنر بود,به عشق نسبت به كتاب در ميان اشراف سالاري رومي انجاميد.گردآوري كتابها وبر پايي كتابخانه ها سرگرمي ثروتمندان رومي شد داشتن مجموعه كتب معتنابهي در خانه,منزلت فرد را مي رساند سيسرو (106-43پيش از ميلاد)كتابخانه شخصي معظمي داشت،سولا,به هنگام تسخيرآتن در 89پيش از ميلاد،كتابخانه ي ارسطو را غصب كرد.بنا بر (زندگي مردان نامي پلو تارك)كتابخانه لوكولوس (114-57پيش از ميلاد)مشهورترين كتابخانه آن دوران بود. همچنين در مورد يك كتابخانه عمومي كه در 39پيش از ميلاد توسط قيصر ژوليوس طراحي وتوسط آسينياس پولو اداره مي شد,اشاره اي داريم.

اين كتابخانه در ATRIUM   LIBERTATIS قرار داشت وحاوي آثار رومي و يوناني بود.همچنين شواهد كافي نشان مي دهد كه سزار قصد داشت كتابخانه اسكندريه را با كتابخانه تيبر پيوند دهد.كتابخانه هاي رومي 500 سال دوام يافت وشكل نوعي آنها به خوبي در كتابخانه اولپين واقع در ميدان تراژان يادر كتابخانه مشهوري كه درخرابه هاي هركولانيوم كشف شد مشهود است.در كتابخانه نخست،آثار يوناني در يك سو وآثار لاتينيدر سوي ديگر قرار داشت وبر حسب موضوع ذر قفسه ها يا صندوق چيده مي شد. كتابها بايد در تالار هاي مطالعه مورد استفاده قرار    مي گرفت. در كتابخانه دوم,صدها طومار پاپيروس در اطراف وميزي در ميان تالار قرار داشت.به احتمال قوي مي توان پذيرفت كه اتاقهاي كتابخانه در خرابه هاي هركولانيوم نمونه نوعي كتابخانه رومي درآن عصر بوده است.در ميان قرن چهارم پس از ميلاد،تعداد كتابخانه هاي عمومي شهر روم 28كتابخانه رسيده.ساير شهر هاي ايتاليا و ايالات ديگر نيز كوشيدند تانمونه برپايي كتابخانه هايي عمومي در روم را دنبال كنند.در آن زمان كتابخانه شخصي با سي تا شصت هزار طومار نيز يافت  مي شد. هركس كه مي توانست بخواند،اعم از شهروند،بنده يا آزاد،مي توانست  بهره گيرد. كتابخانه ها به واقع برروي عامه باز بودند كه خود رساننده مفهوم رومي شهروندي ودانش پژوهي در سطحي گسترده بود .ازلحاظ سبك معماري، تزيينات وسنگ كاري، كتابخانه هاي رومي به بناهاي ياد بود آن عصرشباهت داشت.طومارهاي پاپيروس،با برچسبي حاوي عنوان آنها،در حفره هاي لانه كبوتري قفسه ها نگهداري مي شد.پاره اي از كتابخانه ها عمدتاٌ به روحانياني كه وابسته به معابد بودند واگذار مي شد.با وصف اين دستاوردهاي كتابخانه اي روميها با آنچه در اسكندريه وجود داشت برابري   نميكرد.كتابداران رومي كم شهرت تر بودند و گويا ازلحاظ رتبه در خدمات كشوري كارمندان دون پايه تري محسوب مي شدند. هدف كتابداري،همانند اسكندريه،به نگهداري ميراث فرهنگي معطوف بود.

دردورانهاي رومي،يوناني و دوران پيش ازآن ، كتابخانه ها و بايگانيها ازهم قابل تميز نبودند ، وتنها دراواخر دوران روميان ميان آنها تميز قايل شدند و كتابها و بايگانيها را جدا از هم نگه مي داشتند.

 

كتابخانه هاي هند باستان

 

تاريخ تعليم و تربيت در هند باستان چندين قرن را دربر مي گيرد و شامل انواع گوناگون سازمانهاي آموزشي دردورانهاي مختلف است . نخستين مجتمع هاي آموزشي هند باستان در معابد بوداييان بوجود آمد و از دوران[امپراتوري] آشوكا به بعد به تشكيلاتي وسيع و به تدريج به مراكزآموزشي بدل شد. سازمان آموزشي هند  در زمره پيشرفتهاي بعدي بود.

 

نالاندا

 

درسال 400 ميلادي يكي از بزرگترين دانشگاههاي مشهور ، يعني دانشگاه نالاندا ، برپا بود و درحدود سال 450 ميلادي با ديگر نام آن به منزله جايگاه علم و دانش برسرزبانها افتاد و صيت شهرت آن به فراسوي مرزهاي هند رسيد. نالاندا حدود چهل ميلي جنوب شرقي پانتا ، مركز استان بيهار ، واقع است. نالاندا به عنوان يك مركز بودايي[نشين] شهرت داشت و زادگاه ساري پوتا يكي از ياران والاي بودا است.

گفته اند ((مقامات نالاندا مي توانستند دريابند كه معبدي بي كتابخانه به دژي بي زراد خانه مي مانست.)) (التكار) اين گفته ، سخن يكي از روساي دانشگاههاي امروزي كشوري پيشرفته را به ياد مي آورد كه گفته بود(([اگر]كتابخانه اي غني و مجهز به من دهيد، [خواهيد ديد چگونه] دانشگاهي پيرامون آن برپا مي كنم . )) دانشگاه نالاندا كتابخانه اي بسيار بزرگ و معتبر داشت كه نياز هاي هزاران دانشجو و صدها استاد را كه به مطالعه و آموزش علوم و هنرهاي مختلف سرگرم بودند بر  مي آورد. بسياري از دانشمندان خارجي ، نظير فاهين ، يوان چونگ ، ايتسينگ و ديگر محققان چيني براي بهره برداري ازاين كتابخانه بدان هجوم مي آوردند. آنها اغلب براي دستيابي به نسخ اصلي متون مقدس و ديگر آثار بودايي به آن كتابخانه مي آمدند.

امپراتوران گوپتا ، با آن كه هندوهايي راست دين بودند ، از حاميان بزرگ اين دانشگاه به حساب مي آمدند. عبادتگاهها و گنبدهايي بس رفيع ، سرسراها ، تالارهاي سخنراني ، كتابخانه و جز آنها ساخته مي شد. داده هاي گردآمده پس از حفاريها گواه آن است كه كتابخانه بسيار خوب طراحي شده بود، محدوده كتابخانه به ((دهارماگنجا)) يابازار دين مشهور بود. كتابخانه در سه بنا مستقر بود كه ((راتناساگارا)) ، ((راتنادادهي)) و((راتنارانجاكا)) خوانده مي شد. مشهور است كه عمارت ((راتناساگارا)) نه طبقه بود و دوبناي ديگر نيز ارتفاعي چشمگيرداشت.دراين كتابخانه آثار و متون بودايي و غيربودايي دراختيار بود و گويند يكي از دانشمنداني كه براي بهره جوئي از مواد كتابخانه بدان جا سفركرده بود ، يعني ايتسينگ ، ده سال درنالاندا اقامت گزيد تا به استنساخ حدود 400 متن سانسكريت كه اغلب آنها مطالب ديني و نزديك به 500000 سطر[آيه ، بيت] بود، بپردازد. درباره تعداد و ميزان قدرت و غناي مجموعه كتابخانه اطلاع موثقي دردست نيست ، اما شايد بتوان پذيرفت كه دراين مجموعه تمام مواد و آثار مقدس مكتوب بودايي و شرح آنها وجود داشته، باحتمال تعداد آنها به صدها هزار اثرونسخه سرمي زده است. سوابقي مكتوب و به حد كافي وجود دارد كه نشان مي دهد براي حفاظت مجموعه پربار كتابخانه بودجه اي كافي وتدابيري مالي در نظر گرفته مي شد. از آنجاكه برنامه آموزشي دانشگاه بسيار جامع و اساسي بود، از گنجاندن موضوع هاي هندو نيز فروگذار نكرده بودند. دراين جا ، پزشكي يا((چكيت ساساسترا)) نيزآموخته مي شد. طبيعتاَ دراين مجموعه متوني مربوط به دستور زبان،منطق،ادبيات،وداهاي ودانتا و فلسفه سامكهيايي، دارماشاسترا پوراناها[افسانه هاي مقدس]،اخترشناسي و اخترگويي نيز وجود داشت. اين دانشگاه و كتابخانه اش تا قرن دوازدهم ميلادي شكوفايي و رونق داشت. ويراني و نابودي آن به دست مهاجمان مسلمان به سركردگي بختيار خلجي،در اواخر قرن دوازدهم ميلادي ، صورت گرفت.

شكل مواد كتابخانه عمدتاً به صورت نسخ خطي نبشته بر برگهاي خرما بود كه در روپوشي خرمايي داراي نخي ضخيم به دقت محافظت مي شد و بيشتر آنها را در رفهاي سنگي يا آجري و ساروجي تالار كتابخانه مي نهادند. خوانندگان مجبور بودند براي مطالعه برزمين نشينند و براي دانشجويان در حال تحقيق شاه نشين هايي وجود داشت. سوكمندانه درباره شيوه تنظيم مواد و مديريت كتابخانه اطلاعاتي در دست نيست و تاكنون نيز براساس داده هاي موجود پژوهشي جدي انجام نگرفته است. كتابخانه چنان بكلي ويران شده است كه حتي يك كتاب از مجموعه آن براي آيندگان باقي نمانده است.

آورده اند كه كتابخانه هاي معتبري وابسته به ديگر مكانهاي آموزشي مشهور هند باستان نظير والابهي(قرن هفتم ميلادي) تاكسيلا(تاكشاشيلا) ، ويكرامسيلا ، جاگادالا، اودانتاپوري ، ميتهيلا، ناديا وبنارس هم وجود داشته است كه سه تا آخر به فرهنگ برهمني مربوط مي شود.

ازاين ميان ، درهند قرن هفتم ميلادي ، تنها والابهي دركاتيوار به منزله يك مركزآموزشي ، رقيب نالاندا بود.

 

 

 

 

تاكسيلا

 

تاكسيلا، درشمال هند ، را به عنوان مهمترين مركز آموزشي دره سند باستان مي شناختند. اين شهر درآن دوران ، مركزولايت مهم گاندهارا ، و بيست ميلي غرب راولپندي بود. از آنجا كه اين محل يكي از مراكزقديمي آموزش عالي،بويژه براي كسب تخصص درادب ودايي،فلسفه و هيجده ((سيلپا)) بود ، دانشجويان و دانشمندان از مراكز دوردست نظير ميتهيلا،اوجين،راجاگريها و بنارس درآن گرد مي آمدند. گرچه پيشينه موثقي از كتابخانه آن موجود نيست،بي ترديد اين مركز آموزشي مشهور،كتابخانه قابل ملاحظه اي مشتمل برمجموعه معتبري از نسخ خطي مربوط به موضوع هاي بالا داشته است. درهند باستان ، همواره كتابخانه جزئي از چنين موسسه هاي بوده است. دانشگاه تاكسيلا تا پايان دوره حكمراني كوشانها(280 ميلادي) به رشد و رونق ادامه داد.

راهبان و روحانيان با ولع تمام نسخ خطي را درمعابد بودايي و ديگر مراكز آموزشي يا ديني گرد  مي آوردند،اما بخش عمده مجموعه ها را هداياي سلاطين و امپراتوران باستان و دانشمندان مورد حمايت اين صاحب اقتداران تشكيل مي داد . از نظر وجه و ارزش ، هديه اي به يك معبد يا صومعه حتي برابر بناي چنين مكانهايي يا ساختن و استقرار بتي در آنها به شمار مي آمد.چنين اهميتي كه به اهداي نسخ خطي نسبت مي دهند خود گواه اين واقعيت است كه در فرهنگ هند باستان اهميت حفظ و پيشرفت كتابخانه هاي به حد كافي درك و دريافت شده بود.

اماراواتي و ناگارجوناكوندا

 

درجنوب هند ، دراماراواتي كنار كريشنا ، يك مركز فرهنگي بودايي به نام ((ناگارجوناويدياپيت)) وجود داشت. اين مركز حدود قرن هفتم ميلادي رونق گرفت و به ناگارجونا ، يكي از دانشمندان مشهور هند باستان ، وابسته بود.اين دانشمند به واسطه دستاوردهايش در((راساياناشاسترا)) يا علم شيمي[كيميا] نامي اسطوره اي گرفت. عمارتي كه دانشگاه درآن بود ((پاراباتاويهارا))،خوانده     مي شد و برتپه اي درناحيه گونتور در آندراپرادش قرار داشت. دانشمندان چيني كه در طلب دانش به هند مي آمدند امتياز ويژه و والايي به اين دانشگاه بخشيده اند و اطلاعاتي نيز درباره آن كتابخانه ضمن آثار آن به جاي مانده است . دانشگاه ، عمارتي 5 طبقه بود و كتابخانه در بالاترين طبقه قرار داشت. مجموعه آن،چنان كه درآن دوران مرسوم بود،انباشته از آثار بودايي بود ومالكيت آنها را به ناگارجونا،بنيانگذار مدرسه فلسفه بودايي مهايانا،نسبت مي دادند.علوم هندي، بويژه آثار راساياناشاسترا يا علم شيمي از روزگاران كهن و دوران زندگاني ناگارجونا كه هواخواه اين علم بود دراين مجموعه يافت مي شد. او براي انجام پژوهشهاي خويش،خاصه درزمينه داروهاي سيمابي[جيوه اي] آزمايشگاهي داشت. از حفاريهاي بعمل آمده در اماراواتي و ناگارجوناكوندا شواهد باستان شناختي كافي و حاكي از وجوداين دانشگاه و كتابخانه متعلق به سده هفتم ميلادي در دست است.

ويژگي عمده اين مجموعه نه تنها داشتن متون و آثار بودايي و تريپيتاكاسي،بلكه وجود آثاري  درباب گياه شناسي ، جغرافيا ، كان شناسي و پزشكي  است كه نوشته دانشمندان مناطق مختلف هند و نيزاهل علم چيني ، برمه اي و سيلاني وابسته به اين دانشگاه است.

 

كتابخانه درچين باستان

 

تمدن باستاني چين،از برخي جهات مربوط به رويداد نامه كتاب شناختي، تمدني پيشگام بود. طريقه ساختن كاغذ،درسده دوم ميلادي،درچين كشف  شد؛هرچند چينيان خود استفاده چنداني از آن به عمل نياوردند و اين كشف در طول راههاي تجاري و مسيرداد وستد راه غرب  را در پيش گرفته بود. چاپ با حروف فلزي متحرك،اين رويداد مهم تاريخ فرهنگي انسان ، نيز توسط چينيان باستان كشف گرديد،كساني كه براي چاپ اندرزها،سخنان حكيمانه و اخلاقي و افسونها از مهرهاي حكاكي شده بهره مي بردند. چينيان ، درحدود سده نهم ميلادي  ، به همين شيوه كتاب كاملي را به چاپ رساندند. استفاده از كلمات چاپي متحرك ساخته شده از گل را به آنان نسبت مي دهند و از حدود هزاره سوم پيش از ميلاد با هنر نوشتن آشنا بودند. چينيان شيوه نگارشي را كه عمدتاً انديشه نگارانه است تكامل بخشيدند. و كتابهاي آنان به صورت لوح و طومار بود. سوكمندانه،از كتابخانه هاي باستاني آنان اطلاعات چنداني دردست نيست.

كهنترين اطلاعات مربوط به كتابخانه در چين به دوران امپراتوري سلسله چو باز مي گردد كه لويانگ درايالت هونان امروز پايتخت آنان بود.((بنا به روايتي محفوظ در پيشينه تاريخي)) سوماشين ،  لائوتسه ، فيلسوف  مشهور سده هفتم پيش از ميلاد چين،كتابدار[يا بهتربگوييم ، كتاب بان كتابهاي] اين كتابخانه بود. (دايره المعارف بريتانيكا)

جالبترين ويژگي اطلاعات بازمانده از كتابخانه هاي چين باستان ذكري  است كه از فهرستهاي آنها بعمل مي آيد. كهنترين فهرست كتب چيني كه درسده نخست ميلادي نوشته شده است ، در ((تاريخ نخستين سلسله هان)) (206 پيش از ميلاد تا 23 ميلادي) موجود است.

سلسله هاي  بعد نيز فهرستهايي از كتبي كه كتابخانه هاي آنان آماده سازي مي كردند و تا در دوران آنها شناخته شده بود ، باقي گذارده اند. ازاين رو ، وجود كتابخانه هايي درچين باستان محقق مي شود ، هرچند شرحي از آنها از طريق حفظ پيشينه هاي كتابخانه ها يا از راه حفاري مكانهاي قديمي به دست نيامده است . گويند پس از اختراع چاپ ، كتابخانه هاي خصوصي چين باستان به نحو قابل توجهي رشد و فزوني گرفت . هرچند طبق معمول ، در طي زمان ، اين كتابخانه ها نابود يا پراكنده شد ، اما فهرست برخي از آنها هنوز موجود است و به عنوان تنها گواه پيشرفت فرهنگي عهد باستان به شدت و دقت از آنها نگاهداري مي شود.

منابع و مآخذ:

الف)منابع استفاده شده چاپی:

      -   مزيناني،علي، كتايخانه و كتابداري،تهران،انتشارات سمت،1375

ابرامي، هوشنگ، شناختي از دانش شناسي،تهران ، نشر كتابدار، 1378

ترجمه مختاري،حسين،در آمدي بر كتابداري،تهران، نشر قو،1376

     -  موكهرجي،ترجمه دكتر آزاد،تاريخ و فلسفه كتابداري،تهران،انتشاراتآستان قدس،1375

 

الف)منابع استفاده شده الكترونيكي:

 

 

 

                 http://www.yahoo.inciclopedia .com -

كتابخانه باستان+جستجو+كتاب باستان+تاريخ كتاب/http://www.search.com -

زندگی فروغ فرخزاد

سلام

مثل ترمهای قبل این ترم هم با توفیق اجبار مجبور به انجام چند تحقیق شدم مثل همیشه از اینترنت استفاده کردم هرچند زیاد از موضوعی که انتخاب کردم خوشم نمی امد ولی چون به شکل جامع و کامل در اینترنت بود و نیاز به تایپ کردن نداشت بهتر بود همین موضوع را انتخاب کنم خدا را شکر استاد ارجمند هم فکر کرد واقعاْ از منابعی که آخرش نوشتم استفاده کردم حالا تو اینترنت و بدون تایپ ویرایش و حاشیه بندیش ۶ ساعت طول کشید وای به حالم اگه می خواستم تایپش کنم اون هم از روی چند تا کتاب>به هر حال امیدوارم این مطلب که بصورت آماده اینجا هست قابل استفاده برای افرادی باشه که از روی اجبار مجبور به انجام تحقیق می شوند البته تفاوتشون با من اینه که دیگه مثل من نیاز نیست ۶ ساعت وقت بذارند ۱ ساعت کافیه>موفق باشید.بعضی قسمتها را اسکن کردم شاید خوب ضبط نشه اگه کسی خواست ایمیل بذنه تو آرشیو مطالبم دارم ارسال کنم.

بسم الله الرحمن الرحیم

دانشگاه جامع علمی کاربردی

مرکز آموزش فرهنگ و هنر

واحد یک تهران

استاد ارجمند:خانم نقشینه

موضوع تحقیق:زندگینامه و بررسی آثار فروغ فرخزاد

دانشجویان کلاس (ب)

محسن رنجبران

مجتبی فرد حسینی

 فهرست مندرجات:

 

عنوان                                                                    صفحه

 

فهرست                                                                   1

مقدمه   ()حذف شده))                                    2

زندگینامه                                                                  3

محتوای آثار                                                               5

مجموعه اشعار                                                         7

اسیر                                                                         8

دیوار                                                                         11

عصیان                                                                      13

تولدی دیگر                                                                16

ایمان بیاوریم به آغاز فصل زرد                                    20

فروغ فرخزاد در حوزه سینما                                                           ۲۳

پیوست

((بعلت اینکه اسکن شده با کیفیت خوب قابل ثبت نیست)))                                                                   

 اظهار نظرها در مورد فروغ فرخزاد در نشریات وقت سالهای(1348 – 1345)            24

مآخذ:                                                                        34

زندگینامه:

 

فروغ در دیماه سال ۱۳۱۳ در محلۀ امیریۀ تهران پا به عرصۀ وجود نهاد پدرش محمد فرخ زاد یک نظامی سختگیر بود و مادرش زنی ساده و خوش باور. او فرزند چهارم یک خانوادۀ نه نفری بود.
چهار برادر به نامهای امیر مسعود، مهرداد و فریدون و دو خواهر به نامهای پوران و گلوریا   داشت،پس از اتمام دوران دبستان به دبیرستان خسروخاور رفت. در همین زمان تحت تاثیر پدرش که علاقمند به شعر و ادبیات بود. کم کم به شعر روی آورد و دیری نپائید که خود نیز به سرودن پرداخت.

 

خودش می گوید که " در سیزده چهارده سالگی خیلی غزل می ساختم ولی هیچگاه آنها را به چاپ نرساندم".

 

در سال ۱۳۲۹ در حالی که ۱٦ سال بیشتر نداشت با نوۀ خالۀ مادرش پرویز شاپور که ۱٥ سال از او بزرگتر بود ازدواج کرد.

این عشق و ازدواج ناگهانی بخاطر نیاز فروغ به محبت و مهربانی بود. چیزی که در خانۀ پدری نیافته بود. پس از پایان کلاس سوم دبیرستان به هنرستان بانوان می رود و به آموختن خیاطی و نقاشی می پردازد. از ادامه تحصیلاتش اطلاعاتی در دست نیست.
می گویند که او تحصیلات را قبل از گرفتن دیپلم رها می کند.
اولین مجموعۀ شعر او به نام " اسیر " در سال ۱۳۳۱ در سن ۱۷ سالگی منتشر می گردد. کم و بیش اشعاری از او در مجلات به چاپ می رسد.
با به چاپ رسیدن شعر " گنه کردم گناهی پر ز لذت" در یکی از مجلات هیاهوی عظیمی بپا می شود و فروغ را بدکاره می خوانند و از آن پس مورد نا مهربانی های فراوان قرار می گیرد.
" گریزانم از این مردم که با من به ظاهر همدم و یکرنگ هستند
ولی در باطن از فرط حقارت به دامانم دو صد پیرانه بستند ".
در سال ۱۳۳۲ با شوهرش به اهواز می رود. دیری نمی پاید که اختلافات زناشوئی باعث برگشت فروغ به تهران می شود.
حتی تولد کامیار پسرشان نیز نمی تواند پایه های این زندگی را محکم سازد. سرانجام فروغ در سال ۱۳۳٤ از شوهرش جدا می شود.
قانون فرزندش را از او می گیرد. حتی حق دیدنش را. فروغ ۱٦ سال تمام و تا آخر عمرش هرگز فرزندش را ندید.

فروغ فرخزاد سرانجام در ۲٤ بهمن سال ۱۳٤٥ به هنگام رانندگی بر اثر تصادف جان سپرد و روز ۲٦ بهمن در قبرستان ظهیرالدوله هنگامی که برف می بارید به خاک سپرده شد.

 

 

محتوای آثار

نخستين‌ مجموعه‌ شعر او در سال‌ 1331چاپ‌ شد. دومين‌ مجموعه‌ شعر فروغ‌ (ديوار) در بيست‌ و يك‌ سالگي‌ اين‌ شاعره‌ چاپ‌ شد و بدليل‌ برخي‌ گستاخي‌ها و سنت‌ شكني‌ ها مورد نقد و سرزنش‌ ادبا قرار گرفت‌. فروغ‌ فرخزاد يك‌ سال‌ بعد عليرغم‌ ملامت‌ شخصيتهاي‌ ادبي‌، سومين‌ مجموعه‌ شعر خود بنام‌ عصيان‌ را چاپ‌ كرد; اين‌ سه‌ مجموعه‌ شعر اشعاري‌ بودند زنانه‌ ، سركش‌، رومانتيك‌ وبحث‌ انگيز. فروغ‌ سپس‌ جذب‌ فعاليتهاي‌ سينمائي‌ شد و در سال‌ 1338 براي‌ مطالعه‌ و تجربه‌ سينما به‌ انگلستان‌ رفت‌. وي‌ پس‌ از بازگشت‌ در سال‌ 1341 فيلم‌ مستندي‌ از جذاميان‌ تبريز بنام‌ ( خانه‌ سياه‌ است‌) تهيه‌ كرد كه‌ اين‌ فيلم‌ در سال‌ 1342 برنده‌ جايزه‌ بهترين‌ فيلم‌ مستند فستيوال‌ اوبرهاوزن‌ ايتاليا شد. مطالعات‌ عميق‌ فروغ‌ فرخزاد در زمينه‌ سينما و فيلمبرداري‌ و آشنائي‌ با نويسندگان‌معاصر سبب‌ شد كه‌ وي‌ در اواخر عمر كوتاه‌ خود نگرش‌ ديگري‌ نسبت‌ به‌ هنر، شعر وجامعه‌ پيدا كند. اين‌ تحول‌ فكري‌ به‌ اندازه‌اي‌ بود كه‌ شاعره‌ چهارمين‌ مجموعه‌ شعر خودرا (تولدي‌ ديگر) نام‌ نهاد كه‌ داراي‌ روح‌ و حالتي‌ متفاوت‌ از قبل‌ و مملو از اشعار اجتماعي‌ و انتقادي‌ بود. مجموعه‌ تولدي‌ ديگر دنياي‌ تفكرات‌ اين‌ شاعره‌ جوان‌ را به‌ گونه‌اي‌ نوين‌نشان‌ مي‌داد و فروغ‌ پس‌ از چاپ‌ اين‌ مجموعه‌، از آثار شعري‌ گذشته‌ خود اظهار تأسف‌ كرد و اين‌ اشعار را بيان‌ ساده‌اي‌ از جهان‌ بيرون‌ خود ناميد. فروغ‌ فرخزاد در سال‌ 1343 به‌ ايتاليا،آلمان‌ و فرانسه‌ سفر كرد و در اين‌ ايام‌ كه‌ در داخل‌ و خارج‌ از ايران‌ به‌ شهرت‌ خاصي‌دست‌ يافته‌ بود، سازمان‌ فرهنگي‌ يونسكو فيلم‌ نيم‌ ساعته‌اي‌ از زندگي‌ او تهيه‌ كرد. فروغ‌ در روز دوشنبه‌ 24 بهمن‌ 1345 دراثر سانحه‌ تصادف‌ رانندگي‌ در سن‌ سي‌ ودو سالگي‌ در گذشت‌. در آثار فروغ‌ فرخزاد شعر و زندگي‌ به‌ گونه‌اي‌ تفكيك‌ ناپذير درهم‌ آميخته‌ است‌.مايه‌ اصلي‌ زندگي‌ و شعر در آغاز براي‌ او لذت‌ جسماني‌ و هوسهاي‌ زودگذر بود كه‌حاصلي‌ جز شكست‌ و ناكامي‌ به‌ بار نياورد. شكست‌ در زندگي‌ اجتماعي‌ و زندگي‌خانوادگي‌ روح‌ وي‌ را پس‌ از يك‌ دوره‌ نااميدي‌ ،بي‌ اعتمادي‌ و ناباوري‌ به‌ طغيان‌ واداشت‌;با اين‌ حال‌ روح‌ عصيانگري‌ فروغ‌ بر ضد سنتها و اصول‌ اخلاقي‌ كه‌ در اشعار آغازين‌ اومشهود است‌، پس‌ از مجموعه‌ تولدي‌ ديگر تاحد زيادي‌ تعديل‌ يافت‌ و بي‌ شك‌ اگر زندگي‌طولاني‌ تري‌ مي‌يافت‌ به‌ تجديد نظري‌ اساسي‌ در افكار و ديدگاههاي‌ خود مي‌ رسيد. ازويژگيهاي‌ شعر فروغ‌ نمايان‌ ساختن‌ مظاهر خشن‌ و ناهموار زندگاني‌ مردم‌ در قالب‌ شعراست‌. ابداع‌ مضامين‌ تازه‌ و خلق‌ تصاوير بديع‌ و اشياء محيط اطراف‌ با ديدي‌ متفاوت‌ و به‌پرده‌ شعر كشيدن‌ مشهودات‌ و دريافتهاي‌ خود از ديگر شاخصه‌ هاي‌ زيباي‌ شعر فروغ‌ فرخزاد است.

وزن و موسیقی شعر نیمایی با توجه به شعر فروغ فرخزاد

 فروغ فرخزاد سروده‌هاي خود را با شعر کلاسيک آغاز مي‌کند. در مجموعه شعرهاي او به تدريج از تعداد اشعار کلاسيک کاسته مي‌شود و نهايتا حيات شعري او با مجموعهء ايمان بياوريم ... به پايان مي‌رسد که تمام اشعار آن به شيوهء نيمايي سروده شده است . فروغ راههاي ديگر را نيز آزمود و کوشيد به نوآوريهايي در باب وزن شعر آزاد دست يابد.

ابداعات اين شاعر را مي‌توان در مجموعه‌هاي تولدي ديگر و ايمان بياوريم به آغاز فصل سرد مشاهده کرد. فروغ در رعايت قافيه از سپهري مقيدتر است ، اما هر دو را مي‌توان در يک گروه قرار داد. در برخي اشعار نيمايي فروغ کلمات هم‌قافيه ديده نمي‌شود. در اين گونه اشعار غالبا افعال هماهنگ جانشين قافيه شده است . شعر فروغ از برخی کلمات بي‌بهره است اما به جاي آن سادگي و رواني ويژه‌اي دارد که موسيقي آرام و دلنشيني را ايجاد مي‌کند.

                   مجموعۀ اشعار فروغ فرخزاد را میتوان به شرح زیر نام برد:

 

1ـ اسیر،سال انتشار: ۱۳۳۱
2ـ دیوار،سال انتشار: ۱۳۳٦
3ـ عصیان،سال انتشار:8 ۱۳۳
4ـ تولدی دیگر،سال انتشار:۱۳٤۱
و مجموعۀ نا تمام ( ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد)

 

شرح مجموعه اشعار فروغ فرخزاد

1.اسیر:

اولين مجموعۀ شعر فروغ است که در۱۷ سالگی منتشر مي شود.

فروغ در مورد " اسیر" خود می گوید:

"در اسير من فقط بيان کنندۀ ساده از دنيای بيرونی بودم در آن زمان شعر هنوز در من حلول نکرده بود با من همخانه بود مثل شوهر.مثل معشوق. اما بعداً شعر در من ريشه گرفت و به همين دليل موضوع شعر برايم عوض شد."

 

 

 

 

مجموعه شعر"اسیر"به شرح زیر است :

 

 

 

خانۀ متروک	ناشناس	پاییز	شب و هوس
يکشب	چشم براه	وداع	شعلۀ رميده
در برابر خدا	آينۀ شکسته	افسانۀ تلخ	رميده
ای ستارها	دعوت	گريزو درد	خاطرات
حلقه	خسته	انتقام	رويا
اندوه	بازگشت	ديوشب	هرجايی
صبر سنگ	نقش پنهان	عصيان	اسير
از دوست داشتن	بيمار	شراب و خون	بوسه
خواب	مهمان	ديدار تلخ	ناآشنا
صدايی در شب	راز من	گمگشته	حسرت
دريايی	دختر بهار	ازياد رفته	يادی از گذشته

 

 

قسمتی از "خاطرات " در مجموعه زیبای  اسیر را می خوانیم:

خاطرات

باز در چهره خاموش خيال

خنده زد چشم گناه آموزت

باز من ماندم و در غربت دل

حسرت بوسه هستی سوزت

 

 باز من ماندم و يك مشت هوس

باز من ماندم و يك مشت اميد

ياد آن پرتو سوزنده عشق

كه ز چشمت به دل من تابيد

 

 باز در خلوت من دست خيال

صورت شاد ترا نقش نمود

بر لبانت هوس مستی ريخت

در نگاهت عطش توفان بود

 ياد آنشب كه ترا ديدم و گفت

دل من با دلت افسانه عشق

چشم من ديد در آن چشم سياه

نگهی تشنه و ديوانه عشق

 

 ياد آن بوسه كه هنگام وداع

بر لبم شعله حسرت افروخت

ياد آن خنده بيرنگ و خموش

كه سراپای وجودم را سوخت

 

 رفتی و در دل من ماند بجای

عشقی آلوده به نوميدی و درد

نگهی گمشده در پرده اشك

حسرتی يخ زده در خنده سرد

و ... ... ...

 

2.ديوار:

مجموعه دیوار در سال 1336 منتشر می شود،قبل از نيما با شاملو و اخوان آشنا ميشود،مهدی حميدی را از چهارده سالگی ميشناسد ،نادر پور، مشيری و سايه در بيست سالگی شعرای  ايده ال او هستند.

فروغ در مورد " دیوار"  خود  می گوید:

"نيماچشم مرا باز کرد و گفت ببين . اما ديدن را خودم ياد گرفتم".

 

 

 

 

 

 

مجموعه شعر"دیوار "به شرح زیر است :

 

 

پاسخ	موج	آرزو	گناه
ديوار	شوق	آبتنی	رويا
ستيزه	اندوه تنهايی	سپيدۀ عشق	نغمۀدرد
قهر	قصه ای درشب	برگور ليلی	گمشده
تشنه	شکست نياز	اعتراف	اندوه پرست
			دنیای سایه ها

 

 

 

"آرزو" در مجموعه زیبای دیوار را می خوانیم:

 

كاش بر ساحل رودی خاموش
عطر مرموز گياهی بودم
چو بر آنجا گذرت می افتاد
بسراپای تو لب می سودم

كاش چون نای شبان می خواندم
بنوای دل ديوانه تو
خفته بر هودج مواج نسيم
می گذشتم ز در خانه تو

 

كاش چون ياد دل انگيز زنی
می خزيدم به دلت پر تشويش
ناگهان چشم ترا می ديدم
خيره بر جلوه زيبائی خويش

كاش در بستر تنهائی تو
پيكرم شمع گنه می افروخت
ريشه زهد تو و حسرت من
زين گنه كاری شيرين می سوخت

كاش از شاخه سرسبز حيات
گل اندوه مرا می چيدی
كاش در شعر من ای مايه عمر
شعله راز مرا می ديدی

 

3.عصیان :

در سال ١٣٣۸منتشر ميشود.

فروغ در مورد " عصیان "  خود  می گوید:

 

"ديوار و عصيان در واقع دست و پا زدنی مأيوسانه در ميان دو مرحله زندگيست،آدم به مرحلۀ تفکر ميرسد،در جوانی احساسات ريشه های سستی دارند، اگر بوسيلۀ فکر رهبری نشوند ، خشک ميشوند و تمام ميشوند."

 

 

 

 

 

مجموعه شعر"عصیان "به شرح زیر است :

 

 

رهگذر	ظلمت	پوچ	عصيان بندگی
سرود زيبايی	گره	دير	عصيان خدايی
جنون	بازگشت	صدا	عصيان خدا
بعدها	از راهی دور	بلور رويا	شعری برای
زندگی

 

 

 

 

 

قسمتی از "صدا " در مجموعه زیبای عصیان  را می خوانیم:

 

در آنجا ، بر فراز قلهء کوه
دو پایم خسته از رنج دویدن
به خود گفتم که در این اوج دیگر
صدایم را خدا خواهد شنیدن


بسوی ابرهای تیره پرزد
نگاه روشن امیدوارم
ز دل فریاد کردم کای خداوند
من او را دوست دارم ، دوست دارم


صدایم رفت تا اعماق ظلمت
بهم زد خواب شوم اختران را
غبارآلوده و بیتاب کوبید
در زرین قصر آسمان را


ملائک با هزاران دست کوچک
کلون سخت سنگین را کشیدند
زطوفان صدای بی شکیبم
بخود لرزیده، در ابری خزیدند


ستونها همچو ماران پیچ در پیچ
درختان در مه سبزی شناور
صدایم پیکرش را شستشو داد
ز خاک ره،درون حوض کوثر


خدا در خواب رؤیا بار خود بود
بزیر پلکها پنهان نگاهش
صدایم رفت و با اندوه نالید
میان پرده های خوابگاهش


ولی آن پلکهای نقره آلود
دریغا،تا سحر گه بسته بودند
سبک چون گوش ماهی های ساحل
به روی دیده اش بنشسته بودند


صدا صد بار نومیدانه برخاست
که عاصی گردد و بر وی بتازد
صدا میخواست تا با پنجه خشم
حریر خواب او را پاره سازد


صدا فریاد میزد از سر درد
بهم کی ریزد این خواب طلائی ؟
من اینجا تشنهء یک جرعه مهر
تو آنجا خفته بر تخت خدائی
و ... ... ...

4.تولدی دیگر:

فروغ در سال١٣۴١با انتشار تولدی ديگر نشان داد که زبان خاص خود را پيدا کرده . ازنو متولد شده اما حس کمال طلبی در او، او را راضی نميکند .

فروغ در مورد " تولدی دیگر" خود  می گوید:

"عيب کار من در اين است که هنوز همۀ آنچه را که ميخواهم بگويم نميتوانم بگويم . من سی ساله   هستم وسی سالگی برای زن ، سن کمال است ، اما محتوای شعر من سی ساله نيست ، جوانتر است ."

 

مجموعه شعر"تولدی دیگر "به شرح زیر است :